Dideban

Genel Kültür

Alıntıla

Gözcü, bekçi, gözleyici."Konağın kapısına dört dideban yerleştirdikleri için kapıya yaklaşamadık."

İsim

Gümrük kolcusu, muhafaza memuru."Sınırdan geçiş yaparken arabalar didebanlar tarafından arandı."

İsim

Osmanlı döneminde İstanbul'da yangını haber vermek için nöbet bekliyen yeniçeri, köşklü."Didebanlar olmasaydı yangından etkilenenlerin sayısı artacaktı."

İsim

İşaret Dili

Köken
Dideban sözcüğü, Farsça "gözcü, gözleyici" anlamlarındaki dīdebān ﺩﻳﺪﻩ ﺑﺎﻥ sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Farsça "göz" anlamındaki dīde ﺩﻳﺪﻩ sözcüğüne gelen ve "güden, bekleyen, bakan" anlamlarındaki -bān ﺑﺎﻥ ekiyle oluşmuştur. Bu Farsça sözcük ise (bān ﺑﺎﻥ) Orta Farsça aynı anlamda kullanılan pān veya pānag sözcüklerinden evrilmiştir.
Kullanım Alanları
Güvenlik ve Koruma: Bekçi, gözcü anlamlarında koruma eyleminde bulunan görevlileri nitelerken kullanılır.
Tarih: Osmanlı dönemindeki gümrük muhafızlarını ve İstanbul'da çıkan yangınlarda yangını haber vermekle görevli olan gözcüleri nitelerken kullanılır.
Edebiyat: Uyanık, gözetleyen anlamlarında edebi eserlerde mecazi olarak kullanılmıştır. 

Kaynakça

"+Ban". Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 11 Ekim 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/ban.

"Dideban". Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 11 Ekim 2025. https://www.lugatim.com/s/D%C3%8EDEBAN.

"Dideban". Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 11 Ekim 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=dideban.

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

YazarNida Öztürkmen10 Ekim 2025 21:43

Etiketler

#dideban #Gözcü #Köken #sözlük

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Dideban" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.