Bir şeyler değişti.
Sadece teknoloji değil; zamanı algılayışımız, beklemeye olan tahammülümüz ve hatta duygularımızı yaşama biçimimiz de değişti.
Artık neredeyse her platformda içerikleri 2x hızında izleme veya dinleme seçeneği var. Bir podcast'i normal hızında dinlemek uzun geliyor, eğitim videolarını hızlandırıyoruz, dizilerde yavaş ilerleyen sahneleri atlıyoruz. Verimlilik adına kazandığımızı düşündüğümüz dakikalar, sanki bizi sürekli daha fazla şeye yetişmeye zorluyor.
Çünkü hepimiz bitmeyen bir yetişme hâlinin içindeyiz. İş, okul, kariyer hedefleri, sosyal medya trendleri, gündemi kaçırmama telaşı… Bunların arasında durmak neredeyse suçluluk hissettiren bir eyleme dönüşüyor.
Sosyal medya bu hızın en görünür örneklerinden biri. Ekranı kaydırırken hoşumuza gitmeyen bir videoyu saniyesinde geçebiliyoruz. Bir içerik ilk birkaç saniyede ilgimizi çekmezse başka bir videoya yöneliyoruz. Tüketim bu kadar hızlanınca, ister istemez zihnimiz de bu ritme uyum sağlamaya çalışıyor. Beklemeye, düşünmeye ve derinleşmeye ayırdığımız zaman giderek azalıyor.
Temsili Çizim (Fotoğraf: Esra Abdulazizoğlu)
Bu durumun yalnızca içerik tüketme alışkanlıklarımızı değil, duygusal süreçlerimizi de etkilediğini düşünüyorum. Bir emojiyi duygu yerine koyuyor, bir mesajla başsağlığı diliyor, kutlamaları birkaç kelimeyle geçiştirebiliyoruz. Elbette bunların değersiz olduğunu söylemek doğru olmaz. Teknoloji sayesinde dünyanın öbür ucundaki birine saniyeler içinde ulaşabiliyor, güzel anlarımızı paylaşabiliyor ve zor zamanlarda birbirimize destek olabiliyoruz. Bunlar çağımızın önemli kazanımları bence ancak bazen aklıma şu soru geliyor: Dünyanın öbür ucundaki birine bu kadar hızlı ulaşabilirken, yanı başımızdaki insana gerçekten ulaşabiliyor muyuz? Belki de hız, bize erişilebilirliği artırırken sabrı azaltıyor. Her şeyin anında olmasını bekledikçe, gerçek hayatın doğal ritmine karşı tahammülümüz de azalıyor olabilir mi?
Oysa hayatın bazı anları hızlandırılamaz. Bir dostluk zaman ister, yasın bir süresi vardır. Bir çocuğun büyümesi, bir yaranın iyileşmesi, güvenin oluşması ya da bir gün batımı... Bunların hiçbirinin "2x" seçeneği yoktur.
Belki de bugün sahip olabileceğimiz en büyük lüks, bilinçli bir şekilde yavaşlayabilmektir. Bir fincan kahveyi acele etmeden, tadını hissederek içebilmek... Çevrim içi konuşmaların yerine zaman zaman yüz yüze buluşmaları tercih etmek... Gün batımını sadece fotoğraflamak için değil, gerçekten izlemek... Telefonu bir kenara bırakıp sessizliğe birkaç dakika eşlik edebilmek...
Bence mesele hayatın hızına yetişmek değil; hızın bizi yönetmesine izin vermemektir. Çünkü hayatı anlamlı kılan, kaç şeyi sığdırdığımız değil, yaşadığımız anlara ne kadar gerçekten eşlik edebildiğimizdir.
Haydi 2x modunu bir kapatalım!