Kalecik Karası Üzümü

Kalecik karası üzümü, Ankara’nın kendine has iklimi ve kalsiyum zengini toprak yapısıyla bütünleşmiş, hem botanik özellikleri hem de yüksek aroma kalitesiyle öne çıkan, coğrafi işaretli ve asil bir üzüm türüdür. Kalecik karası üzümünün ayırt edici özellikleri hem bitkisel hem de ürüne ait özellikler olarak incelenmektedir. Bu üzüm türü, "kara kalecik" adıyla da bilinir ve genellikle erdişi çiçek yapısına sahiptir. Olgun yaprağı mat görünümlü, büyükçe ve beş dilimli olup, alt yüzü yoğun keçe tüylüdür. Sürgünleri oluklu formdadır.

Ürün olarak üzümün salkımı tek kanatlı ve sık olup, taneleri kısmen mütecanisdir. Tane şekli çoğunlukla elipstir, seyrek salkımlı olanlarda ise küresel olabilir. Rengi kırmızı-siyah arasında değişmekte olup üzeri hafifçe pusludur. Kabuğu ince olan tanenin içi dolgun, sulu, lifsiz, tatlı ve az tanenlidir. Genellikle 1 ila 3 adet çekirdek içerir.

Kalecik karası üzümü yetiştiriciliği, kök gelişimini desteklemek amacıyla toprağın en az 40 cm derinlikte krizma yapılmasıyla başlar.

• Dikimde, arazinin durumuna uygun olarak sıra üzeri ve sıra arası mesafeleri 1.5×3.0 m, 1.25×2.50 m, 1.5×2.50 m veya 1.0×2.0 m olarak ayarlanır.
• Dikilecek bağın toprak yapısına uygun anaçlar seçilerek, bu anaçlarla aşılı kalecik karası fidanları kullanılır. Aşılı fidanlarda kalem olarak Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarafından seçilen klonlar tercih edilir.
• Terbiye şekli olarak telli dayanak sistemlerinde kordon veya guyot sistemleri ya da goble terbiye sistemi uygulanabilir.
• Budama, her sene düzenli olarak "karışık budama" şeklinde yapılır.
• Dikimden itibaren ilk üç yıl büyüme ve şekil verme aşaması olup, ürün alımı dördüncü yıldan itibaren başlar.
• Yörede yağış yeterli olmadığı için ilk üç sene gelişim aşamasında sulama yapılır; gelişmiş omcalarda ise ben düşme dönemine kadar 1-2 kez su verilebilir.
• Hastalık ve zararlılara karşı, koruyucu mücadele ve böcek popülasyonuna göre ilaçlama yapılır.
• Hasat, üzümün kendine has renk ve tadını almasıyla ve kuru madde miktarının belirlenen seviyeye ulaşmasıyla yapılır; bu işlemde makas veya bıçak kullanılır.

Kalecik karası üzümünün coğrafi sınırı Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yer alan Kalecik ilçesidir. Ürünün kendine özgü bileşimi, bu bölgede yaygın olarak bulunan ve bol kalsiyum içeren kahverengi topraklar ve kırmızı-kahverengi topraklar ile ilişkilidir. Bu toprak tipleri, kalecik karasının ayırt edici niteliklerinin oluşmasında rol oynayan ekolojik koşulları sağlamaktadır.

Kalecik karası üzümünün teknik özelliklere uygunluğunun denetimi, Kalecik Belediyesi koordinatörlüğünde oluşturulan komisyonlar aracılığıyla gerçekleştirilir. Bu komisyon; Kalecik Belediyesi, Ankara Ticaret ve Sanayi Odası temsilcisi, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bağcılık alanında uzman bir öğretim üyesi, bağcılık konusunda en az yüksek lisans yapmış bir Ziraat Yüksek Mühendisi ve Kalecik Belediyesi'nin bağcılık danışmanından oluşur. Komisyon en az üç kişilik olmalıdır ve denetimler yılda iki kez veya ihtiyaç duyulduğunda, şikayet halinde her zaman yapılabilir.