Herkesin İçinde Sakladığı Oda

Çocukluğumun geçtiği evlerden birinde, koridorun sonunda pek açılmayan bir kapı vardı. İçerisi tamamen yasak değildi aslında; kimse “girme” demezdi. Ama nedense oraya sık gidilmezdi. Kapı açıldığında içeriden farklı bir koku gelirdi. Uzun süre kapalı kalmış odalara özgü o ağır, sessiz koku. Pencerenin önünde eski bir sandalye dururdu, kullanılmayan birkaç eşya, sararmaya başlamış kutular ve tozun üzerine yerleştiği eşyalar... Odaya her girişimde aynı hissi yaşardım. Sanki evin geri kalanıyla aynı yerde değildi orası. Aynı duvarların içinde ama başka bir zamana aitmiş gibi. Sonra yıllar geçti. O ev geride kaldı. Fakat bazı anlarda, hiç beklemediğim bir anda, o kapıyı yeniden hatırladığımı fark ettim. Belki de insan bazı mekânları değil, onların içinde saklı duran duyguları taşıyor yanında.

İnsanları düşünürken aklıma sık sık o oda gelir. Çünkü yıllar boyunca ne kadar çok insan tanırsak tanıyalım, birbirimiz hakkında ne kadar çok şey öğrenirsek öğrenelim, hep eksik kalan bir taraf var gibi gelir bana. Bir insanın sesi, alışkanlıkları, korkuları, sevdiği şeyler öğrenilebilir. Hangi kahveyi içtiğini, hangi müziği dinlediğini, hangi anıları anlattığını bilebiliriz. Ama bütün bunların gerisinde, kolay kolay açılmayan bir kapı daha vardır sanki. Herkesin içinde sessizce duran, tam olarak tarif edilemeyen bir oda.

Belki insanın iç dünyası düşündüğümüzden daha büyük olduğu için böyledir. Çünkü insan yalnızca anlattıklarından oluşmaz. Anlatmadıkları da vardır. Hatta bazen asıl ağırlık oradadır. Yıllarca kimseye söylenmeyen bir cümlede. Bir konuşmanın ortasında yutulmuş bir itirafta. Çoktan unutulduğu sanılan ama bir şarkıyla, bir sokakla, bir kokuyla aniden geri dönen bir hatırada. Bazı şeyler hafızadan silinmez. Yalnızca görünür olmaktan çıkar. Tıpkı yıllardır açılmayan bir odadaki eşyalar gibi. Oradadırlar. Tozlanırlar. Sessizleşirler. Ama kaybolmazlar.

Belki bu yüzden insanın kendisini tamamen anlatması mümkün değildir. Çünkü anlatmak dediğimiz şey seçmek demektir biraz. Hangi anıyı dışarı çıkaracağını, hangi duyguyu göstereceğini, hangi hikâyeyi paylaşacağını seçersin. İnsanlar birbirlerine aslında bütün evlerini değil, belirli odalarını gösterirler. Oturma odalarını, mutfaklarını, ışık alan yerlerini. Misafir ağırlanan bölümleri. Ama herkesin içinde, pek kimsenin bilmediği bir koridor uzanır. O koridorun sonunda duran kapının anahtarı bazen başkalarında değildir. Bazen insanın kendisinde bile yoktur.

Garip olan şu ki, insan bazen başkalarından çok kendisinden saklar bazı şeyleri. Bir duygunun adını koymaktan kaçınır. Bir korkunun gerçekten var olduğunu kabul etmek istemez. Bir özlemi küçümser. Bir kırgınlığı yıllarca mantıklı açıklamalarla örter. Sonra bir gün, hiç beklemediği bir anda, içeride saklandığını düşündüğü şeyle karşılaşır. Bir fotoğrafın arasında. Eski bir mesajda. Yıllar sonra yeniden geçilen bir sokakta. Ve anlar ki o oda aslında hiç boş kalmamıştır.

Sessizliklerin de bir hafızası olduğunu düşünüyorum bazen. Söylenen sözler kadar, söylenmeyenler de bir yerde yaşamaya devam ediyor olabilir. İnsanların birbirine anlatmadığı şeyler yalnızca kaybolup gitmiyor. Belki bir bakışta kalıyorlar. Belki uzun bir duraksamada. Belki gece geç saatlerde tavana bakarken zihnin içinde dolaşan düşüncelerde. Çünkü bazı duygular anlatıldığında eksiliyor gibi gelir insana. Kelimelere dökülünce küçüleceklerinden korkar. Ya da tam tersine, söylenirlerse daha gerçek olacaklarından.

Bu yüzden bazı kapılar yıllarca kapalı kalıyor.

İnsan ilişkilerinin en ilginç taraflarından biri de bu belki. Birini çok iyi tanıdığımızı düşündüğümüz anlarda bile bilmediğimiz yerler olduğunu sezmemiz. Yıllarca birlikte yaşayan insanların bile birbirine hiç anlatmadığı düşünceler taşıması. Bazı korkuların, bazı utançların, bazı hayallerin içeride kalması. Çünkü yakınlık her zaman bütün kapıların açılması demek değil. Bazen yalnızca koridorda biraz daha ilerleyebilmek demek.

Ve insanın içinde sakladığı oda her zaman karanlık bir yer de değil. Bunu düşünmek kolay çünkü. Sanki içeride yalnızca korkular, kırgınlıklar ve yarım kalmış hikâyeler varmış gibi. Oysa bazen en gizli kalan şeyler umutlar oluyor. Kimseye söylenmeyen hayaller. Gerçekleşmeyeceklerinden korkulduğu için sessizce taşınan arzular. Çocukluktan kalma küçük istekler. İnsan bazen en çok sevdiği şeyleri saklıyor çünkü en çok onların zarar görmesinden korkuyor.

Belki de bu yüzden bazı insanlar yıllar boyunca aynı görünürken içerilerinde bambaşka hayatlar yaşıyorlar. Dışarıdan bakınca sakin duran biri, içinde sürekli konuşan bir dünyaya sahip olabiliyor. Çok neşeli görünen biri yıllardır aynı sorunun etrafında dolaşıyor olabiliyor. Sessiz biri, kimsenin bilmediği kadar yoğun bir iç hayata sahip olabiliyor. Çünkü görünen yüz ile içerideki ev her zaman aynı büyüklükte değil.

Bazen düşünüyorum da, bir insan gerçekten kendisini tamamen anlatabilseydi ne olurdu? Bütün kapılar açılsa, bütün çekmeceler boşaltılsa, bütün odalar gösterilse... İnsan yine aynı insan olarak kalır mıydı? Yoksa biraz da o bilinmeyen yerler sayesinde mi kendimiziz? Belki insan ruhunun tamamı görünür olsaydı, onun hakkında merak edilecek hiçbir şey kalmazdı. Belki yakınlık dediğimiz şey de tam burada doğuyor zaten; her şeyi bilmekten değil, bilinemeyecek şeylerin varlığını kabul etmekten.

Eski evlerde bazı odalar vardır. Gün ışığı yalnızca belirli saatlerde düşer içeri. Pencereleri uzun süre açılmaz. İçerideki hava biraz geçmiş zaman taşır. İnsan kapıyı açtığında her şey bıraktığı yerde duruyor gibidir. Belki hafıza da böyledir. Belki içimizdeki o oda da.

Ve belki insanı insan yapan şey, başkalarının gördüğü odalar değil; kapısını yalnızca kendisinin bildiği o sessiz odadır.