Hakkari Kepaye

Hakkari Kepaye, Hakkâri iline has, uzun yıllardır yörede pişirilen geleneksel bir yemektir. Köklü geçmişi, kültürel mirası ve hazırlanışındaki ustalık gerektiren teknikleriyle ön plana çıkar. Özellikle Kurban Bayramı, düğünler ve çeşitli özel günlerde hazırlanarak misafirlere ikram edilir. Hem yapımı hem de sunumu dikkat ve özen isteyen bir yemektir.

Yemeğin temelini işkembe ve bağırsak oluşturur. Her ikisi de iç harçla doldurularak pişirilir. İç harçta pirinç, tereyağı, ayçiçek yağı, tuz, karabiber ve isteğe bağlı olarak doğranmış kuru soğan yer alır. Kullanılan sakatat genellikle küçükbaş hayvanlardan elde edilir.

İlk aşamada işkembe ve bağırsaklar, yoğurt, limon suyu, tuz, su ve tercihen sirke içeren bir karışımda bir süre bekletilerek iyice temizlenir. Ardından bol suyla yıkanır. Pirinç tereyağı ve ayçiçek yağıyla kavrularak iç harç hazırlanır. Hazırlanan karışım işkembe ve bağırsakların içine doldurulur. İşkembeler iğne-iplik ile dikilir, bağırsakların uçları düğümlenir.

Doldurulan parçalar çömlek kaplara yerleştirilir. Üzerlerine sıcak su ve önceden haşlanmış nohut eklenir. Geleneksel yöntemde kısık ateşte 2,5 ila 3 saat boyunca pişirilir. Günümüzde zaman kazanmak amacıyla düdüklü tencere de kullanılabilir.

Yemeğin üzerine dökülen özel sos, ayçiçek yağı ile kırmızı pul biberin birlikte kavrulmasıyla hazırlanır. Biber yağa rengini verdiğinde sos servise hazır olur ve sıcak şekilde yemeğin üzerine dökülür. Hakkari Kepaye’nin sıcak servis edilmesi tavsiye edilir.

Hakkari Kepaye, mahreç işareti türünde tescillenmiş bir coğrafi işaret ürünüdür. 11 Ocak 2023 tarihinde tescillenmiş olup, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında yasal koruma altındadır. Tescil işlemi Hakkâri Ticaret ve Sanayi Odası tarafından gerçekleştirilmiştir.

Kepaye ismi ve coğrafi işaret logosu, yemeğin sunulduğu işletmelerde açıkça görülebilecek şekilde yer almalıdır. Ürünün tüm üretim ve işleme aşamaları, yalnızca Hakkâri il sınırları içinde gerçekleştirilmelidir.

Denetim görevleri, Hakkâri Ticaret ve Sanayi Odasının koordinasyonunda yürütülür. En az üç kişilik denetim ekibi, Hakkâri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü gibi kurumlardan temsilcilerin katılımıyla oluşturulur. Denetimler yılda en az bir kez düzenli olarak yapılır. Gerekli görüldüğünde ya da şikâyet durumunda ayrıca denetim yapılabilir. Denetimlerde ürünün bileşenlerinin uygunluğu, üretim yönteminin doğruluğu ve işaretin doğru kullanımı kontrol edilir.