Ceride

Alıntıla

Haberleri, makaleleri ve güncel gelişmeleri kamuoyuna duyurmak amacıyla belirli aralıklarla yayımlanan basılı yayın; gazete."Tanzimat döneminde çıkarılan cerideler, sadece haber aktarmakla kalmamış, edebi ve fikri tartışmaların da ana merkezi haline gelmiştir."

İsim

Resmî kurumlarda veya askerî birliklerde önemli olayları, kararları ve günlük faaliyetleri kronolojik olarak kaydetmek için tutulan resmî defter, tutanak veya kütük."Harp ceridelerini inceleyen tarihçiler, cephe gerisinde yaşanan lojistik aksaklıkların boyutunu ilk elden tespit edebildiler."

İsim

Osmanlı maliye sisteminde, vergi tahsildarlarının haraç ve arazi ölçümlerini, mülk detaylarını kayıt altına aldıkları bir tür kadastro defteri."Köyün arazi sınırları ve vergi mükellefleri, tahrir esnasında memurlar tarafından cerideye titizlikle işlenmişti."

İsim

Askerlik terminolojisinde, keşif, emniyet veya koruma görevi icra eden, hızlı hareket kabiliyetine sahip süvari birliği veya kolu."Düşman hatlarının gerisine sarkan ceride, ana ordunun intikal edeceği güzergâhtaki stratejik köprüleri güvence altına aldı."

İsim

İşaret Dili

Köken
Cerîde kelimesi, Arapça c-r-d (جرد) kökünden türetilmiştir. Bu kök Arapçada "soymak, kabuğunu çıkarmak, yapraklarını dökmek" anlamlarına gelir. Türkçeye geçen cerīde (جَرِيدَة) sözcüğü, "soyulmuş dal, yonga" ve daha sonra "üzerine yazı yazılan hurma dalı/yaprağı veya deri tabakası" anlamından evrilerek yaprak ve yazı tabakası manasını kazanmıştır. Kelime, carada (جَرَدَ) fiilinin faʿīle(t) (فَعِيلَة) veznindeki sıfat-ı müşebbehesinin müennes (dişil) formudur.
Kullanım Alanları
Basın ve Medya Tarihi: Osmanlı'nın son dönemi ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında yayımlanan süreli yayınları (Gazete-i Havadis, Ceride-i Havâdis vb.) ifade etmek için kullanılır.
Bürokrasi ve Askeri Terim: Resmî dairelerde nüfus kütüklerini (ceride-i nüfus) veya orduda günlük operasyon kayıtlarını (harp ceridesi) tanımlarken yer alır.
Tarih ve İktisat Metinleri: Osmanlı toprak hukuku ve vergi toplama süreçlerine dair arşiv belgelerinde defter türü olarak zikredilir.
Eski Askerî Metinler: Hızlı intikal eden, öncü veya keşif kolu vazifesi gören süvari birliklerini tasvir etmek için kullanılır.

Kaynakça

“Ceride.” Kubbealtı Lugatı. Erişim 29 Nisan 2026. https://lugatim.com/s/CERİDE

“Ceride.” Nişanyan Sözlük. Erişim 29 Nisan 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/ceride

“Ceride.” Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim 29 Nisan 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=ceride

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

YazarSÜMEYRA ŞEYBAN29 Nisan 2026 12:53

Etiketler

#ceride #Defter #gazete

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Ceride" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.