Avşar Üzümü

Avşar üzümü, Denizli ili Acıpayam ilçesinin Avşar Mahallesi'ne özgü, yüksek şeker oranı ve kendine has fiziksel özellikleriyle bilinen bir üzüm çeşididir. Rhamnales takımının Vitaceae familyasına ait Vitis vinifera L. türünün "pembe gemre" varyetesinden elde edilen bu meyve, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından mahreç işareti ile tescillenerek koruma altına alınmıştır.

^{Avşar Üzümü (}Anadolu Ajansı⁾

Genellikle sofralık tüketim amacıyla yetiştirilen Avşar üzümü, geçci bir çeşit olması sebebiyle uzun bir vejetatif döneme sahiptir. Meyvenin temel ayırt edici nitelikleri şunlardır:

Orta büyüklükte, ekseriyetle silindirik veya az oranda kanatlı konik şekillidir. Salkımlar sık bir yapıda olup sap kısımları kısadır. Bir salkımın ağırlığı ortalama 454 g ile 656 g arasında değişmektedir.

Taneler kırmızı renkli, iri ve geniş eliptik şekildedir. Kabuk yapısı orta kalınlıkta olup meyve eti gevrek, sulu ve çekirdeklidir. Her bir tanede ortalama 3 ile 5 adet çekirdek bulunur.

Üzümün şıra randımanı %40,05-47,56 aralığındadır. Sahip olduğu %22,75 civarındaki yüksek şeker oranı, meyveyi pekmez üretimi için de oldukça elverişli kılmaktadır.^【1】

Avşar üzümünün kalitesi, yetiştiği bölgenin karasal ve Akdeniz iklimlerinin harmanlandığı özel koşullarından kaynaklanır. Yaz aylarında dahi görülen yağışlar tane iriliğini teşvik ederken, yaklaşık 140 günlük güneşlenme süresi meyvenin ideal şeker (Briks) seviyesine ulaşmasını sağlar. Bölgenin kumlu-tınlı toprak yapısı kök gelişimini destekleyerek, dışarıdan sulama yapılmadan da üretim yapılmasına imkan tanır.

Üretim alanları genellikle güneş ışığından maksimum yararlanmak adına güneye bakan yamaçlarda tesis edilir. Dikim aşamasında Amerikan asma anaçları üzerine aşılama yöntemi kullanılarak zararlılara karşı direnç sağlanır.

• Terbiye ve Budama: Geleneksel olarak gövde yüksekliği 40-50 cm olan goble (serbest) sistemi veya modern telli terbiye sistemleri tercih edilir. Verim genellikle dikimden sonraki 4. yıldan itibaren alınmaya başlanır.
• Bakım: Toprak verimliliğini artırmak amacıyla ahır gübresi veya baklagillerle yeşil gübreleme teknikleri uygulanır. Mantari hastalıklara karşı ilkbaharda bordo bulamacı ve uygun fungusitlerle ilaçlama yapılır.
• Hasat: Hasat süreci 1 Kasım ile 1 Aralık tarihleri arasında tamamlanır. Meyvelerin zarar görmemesi için salkımlar sapından tutularak keskin makas veya bıçaklarla toplanır.

^{Avşar Üzüm Hasadı (}Anadolu Ajansı⁾

Hasat edilen ürünler, kükürt dioksit içeren koruyucu kağıtlarla soğuk hava depolarında $(0\pm 1^{\circ }C)$ yaklaşık 95-100 gün boyunca tazeliğini koruyabilmektedir.^【2】 Bu depolama kapasitesi sayesinde Avşar Üzümü, şubat ayı ortalarına kadar pazarlarda satışa sunulabilmektedir. Uzun bir geçmişe sahip olan bu üretim faaliyeti, Avşar Mahallesi ekonomisinin temel taşlarından birini oluşturmaktadır.