Yelkovan

Alıntıla

Saatte dakikayı gösteren ve saatin en uzun ibresi."Duvarın gölgesine vuran soğuk ışıkta, ağır ağır ilerleyen yelkovan, odanın içindeki sessizliği ölçer gibi her dakikayı sabırla tüketiyor."

İsim

Yelin yönünü göstermek için, türlü şekillerde var olan dik bir eksene takılıp kullanılan hafif levha."Eski ahşap evin çatısındaki demir yelkovan, sert esen poyrazla birlikte gıcırdayarak dönüyor."

İsim

Familyası yelkovangillere ait; bilimsel adı Puffinus olan, kanatları sivri, gövdesinin rengi kül renginde veya siyaha çalan renkte bir deniz kuş türü."Ufuk çizgisinin hemen üzerinde süzülen yelkovan kuşu, kanatlarını neredeyse hiç çırpmadan havada süzülüyor."

İsim

Bacaların üzerinde bulunan dumanın bacaya geri donmesini engellemek için rüzgar tarafına dönen külah."Rüzgâr sert estiğinde bacanın üstündeki yelkovan rüzgâr yönüne dönerek dumanın geri tepmesini engelledi ve evin içinin is kokusuyla dolmasına mâni oldu."

İsim

Menfaatine göre taraf değiştiren, kararsız ve güven vermeyen kimse."O, hangi rüzgâr kuvvetliyse ona dönen bir yelkovan gibi, dün savunduğunu bugün inkâr edecek kadar sebatsızdı."

İsim

İşaret Dili

Köken 
Türkiye Türkçesinde " boşa emek sarfetmek, faydasız dolaşmak " manasına gelen yel kov - mak deyiminden türetilmiş bir isimdir.
Kullanım Alanları
Günlük Dil: Saatlerde dakikaları gösteren, akrepten daha uzun ve daha hızlı hareket eden ibreyi ifade etmek için ve mecazi anlamda güven vermeyen çıkar için taraf değiştiren kişiler için kullanılmaktadır.
Edebiyat: Deniz üzerinde çok alçaktan ve hızla uçan "yelkovan kuşları", şiirlerde ve düz yazılarda genellikle özgürlük, yolculuk veya hüznün simgesi olarak işlenir. ​Zamanın durdurulamaz akışını ve ömrün hızını anlatmak için saatteki hareketi üzerinden bir metafor (eğretileme) olarak kullanılmaktadır.
Bilimsel Kullanım: Zoolojide Fırtınakuşugiller (Procellariidae) ailesinden olan, okyanus ve denizlerde yaşayan bir kuş türünün (Puffinus) ismi olarak kullanılmaktadır.
Mimarlık: Bacanın üstünde bulunan ve rüzgâr yönüne dönen baca başlığı anlamında kullanılmaktadır.
Meteoroloji: Rüzgârın yönünü gösteren döner levha anlamında kullanılmaktadır.

Kaynakça

"Yelkovan". Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi 4 Mart 2026. https://www.lugatim.com/s/YELKOVAN

"Yelkovan". Nişanyan Sözlük. Erişim Tarihi 4 Mart 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/Yelkovan

"Yelkovan". Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük.  Erişim Tarihi. 4 Mart 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=yelkovan

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

YazarEda TEKİN4 Mart 2026 09:19

Etiketler

#Yelkovan #sözlük

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Yelkovan" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle