Iğdır Patlıcan Reçeli

Iğdır Patlıcan Reçeli, Türkiye’nin doğusunda yer alan Iğdır iline özgü, geleneksel yöntemlerle üretilen ve coğrafi işaret tesciline sahip bir reçel türüdür. Ana hammaddesi küçük, çekirdeksiz ve sert yapılı patlıcanlardır. Reçel, altın sarısı veya bal sarısı renkte olup, az şerbetli ve kıvamlıdır. İçerdiği patlıcan oranı %75-85 arasında değişir. Iğdır Patlıcan Reçeli, diğer yörelerde yaz aylarında üretilen ve daha koyu renkli olan patlıcan reçellerinden renk ve sertlik bakımından farklılık gösterir.

^{Iğdır Patlıcan Reçeli (}AA⁾

Iğdır Ovası, Doğu Anadolu Bölgesi’nde mikroklima özellikleri taşıyan bir bölgedir. Deniz seviyesinden yaklaşık 850 metre yükseklikte bulunması, çevresini saran yüksek dağlarla birlikte sıcaklık, yağış ve nem oranlarının farklılaşmasına yol açar. Ekim ayının ikinci yarısında gündüz ortalama sıcaklık 24°C, gece sıcaklığı ise yaklaşık 5°C’dir. Bu sert sıcaklık farkları, patlıcanların gelişimini yavaşlatır ve kabuklarının kalınlaşıp sertleşmesine neden olur. Hasat sonrası tarlada kalan küçük boyutlu patlıcanlar reçel yapımında değerlendirilir.

^{Iğdır Patlıcan Reçeli (}AA⁾

Iğdır Patlıcan Reçeli’nin üretiminde 6-12,5 cm boyutlarında, küçük ve çekirdeksiz patlıcanlar tercih edilir. Üretim aşamaları şunlardır:

• Patlıcanlar, ekim ayının ilk haftasından başlayarak kasım ayının ilk veya ikinci haftasına kadar toplanır.
• Seçilen patlıcanların kabukları soyulur, sap kısmı artı işareti şeklinde çizilir ve orta kısımlarına yaklaşık 0,5 cm derinlikte delikler açılır.
• Soyulan patlıcanlar %5-7 oranında tuzlu suda bir gece bekletilir, gece boyunca iki veya üç kez suyu değiştirilir.
• Tuzlu sudan çıkarılan patlıcanlar, patlıcan kilosunun 1,5-2 katı kadar su ile 30-40 litre hacmindeki kazanlarda, kilo başına 4-7 gram sitrik asit eklenerek yüksek ateşte 15-20 dakika haşlanır. Haşlama esnasında köpükler alınır ve patlıcanlar balköpüğü rengini alana kadar pişirilir.
• Haşlanan patlıcanlar süzgece alınır ve en az üç kez soğuk suyla yıkanır.
• 1 kg soyulmamış patlıcana 1 kg toz şeker oranında şerbet hazırlanır (10 kg şeker için 1 litre su kullanılır). Şerbet, kazanlarda düşük ateşte kaynatılır ve haşlanmış patlıcanlar şerbete eklenir.
• Limon suyu veya kilo başına 4-7 gram sitrik asit ilave edilerek şerbet ve patlıcan birlikte pişirilir.
• Pişirme sırasında patlıcanlar şeffaflaşır ve reçel kıvamına gelir. Tırnak üzerine damlatılan şurup akmıyorsa pişirme tamamlanmış demektir.
• Sıcak reçel, 1 cm boşluk bırakılarak kavanozlara doldurulur, kapaklar sıkıca kapatılır ve kavanozlar ters çevrilerek soğumaya bırakılır. Daha sonra serin ve karanlık bir ortamda muhafaza edilir.

^{Iğdır Patlıcan Reçeli(}Türk Patent ve Marka Kurumu⁾

Iğdır Patlıcan Reçeli’nin üretimi, Iğdır il Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda, üniversite, ziraat odası, ticaret borsası ve ticaret müdürlüğünden uzmanların yer aldığı denetim heyeti tarafından takip edilir. Denetimler yılda en az bir kez düzenli olarak yapılır ve şikâyet üzerine her zaman gerçekleştirilebilir. Denetim kapsamında kullanılan patlıcanların coğrafi sınırlar içinde yetiştirilmesi, üretim metoduna uyulması ve ürünün fiziksel özellikleri kontrol edilir. Ayrıca coğrafi işaret ibaresi ve mahreç işareti kullanımı da denetlenir.

Iğdır Patlıcan Reçeli, bölge kadınlarının ekonomik kalkınmasında önemli bir rol oynar. Geleneksel yöntemlerle üretim, bölgenin kültürel mirasının yaşatılmasına katkıda bulunur. Reçel, hem yöresel lezzet olarak tüketilir hem de ticari değer taşır.

Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 20 Aralık 2021 tarihinde Mahreç işareti ile tescillenmiştir.( Tescil no:975) Coğrafi işaret olarak tescil edilen Iğdır Patlıcan Reçeli, sadece belirlenen coğrafi sınırlar içinde ve özgün üretim yöntemlerine uygun şekilde yapılmaktadır. Bu tescil, ürünün kalitesini ve özgünlüğünü garanti altına alır.