Tezyif

Alıntıla

Bir kavramın, değerin, kurumun veya şahsiyetin saygınlığını ve itibarını sarsmak amacıyla; onu niteliksiz, değersiz veya aşağılık göstermeye yönelik sistemli değersizleştirme eylemi."Entelektüel bir tartışmanın odağını, karşı tezi çürütmekten ziyade muhatabın şahsını tezyif etmeye kaydırmak, müzakere zeminini rasyonellikten uzaklaştırır."

İsim

Bir kişiyi, fikri veya durumu alaycı (müstehzi) bir tutumla hafife alarak küçük düşürme; muhatabın vakarını istihza yoluyla aşındırma çabası."Modern edebiyat eleştirisinde, bir eserin estetik değerini derinlemesine çözümlemek yerine onu yalnızca popülist bir eğilim olarak tezyif etmek, eleştirmenin nesnellikten uzaklaştığının bir göstergesidir."

İsim

İşaret Dili

Köken
Arapça z-y-f (زيف) kökünden türeyen ve "sahte yapma, bozma, kalp para basma" anlamına gelen tazyīf (تزييف) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça zāfa (sahte idi) fiilinin tafˁīl vezninde ikinci masdarıdır. Tarihsel süreçte; 1680 tarihli Meninski’nin Thesaurus eserinde "kalpazanlık yapma" (adulterare), 1900 tarihli Kamus-ı Türki’de "sahte nazarıyla bakma, çürütme ve eğlenme", 1945 yılındaki ilk TDK sözlüğünde ise "aşağısama" karşılığıyla kaydedilmiştir.
Kullanım Alanları
Hukuk: Bir kurumun veya değerin manevi şahsiyetini toplum nezdinde küçük düşürme suçlarını ifade eden "tahkir ve tezyif" terimiyle hukuk literatüründe yer alır.
Sosyal Bilimler: Toplumsal statülerin veya fikirlerin kasıtlı olarak değersizleştirilmesi ve itibar erozyonuna uğratılması süreçlerini tanımlamada kullanılır.
Eleştiri Kültürü: Bir eseri veya düşünceyi nesnel ölçütlerle tartışmak yerine, onu "niteliksiz" veya "sahte" olarak nitelendirip itibarsızlaştırma tutumunu betimler.

Kaynakça

“Tezyif.” Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026. https://lugatim.com/s/Tezyif

“Tezyif.” Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/Tezyif

“Tezyif.” Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 28 Nisan 2026. https://sozluk.gov.tr/?ara=Tezyif

Ayrıca Bakınız

Yazarın Önerileri

Sahur

Mukabele

Mündemiç

Sen de Değerlendir!

0 Değerlendirme

Yazar Bilgileri

YazarEmirhan Polat28 Nisan 2026 11:40

Etiketler

#Değerzisleştirme #Alay Etme #Tezyif

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Tezyif" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.