St. Istvan Tacı (Kutsal Macar Tacı)

St. Istvan Tacı, Macaristan'ın ulusal bağımsızlığını ve devletin sürekliliğini temsil eden en kutsal semboldür. Macar hukuk geleneğinde "Kutsal Taç Doktrini" uyarınca, taç sadece bir hükümdarlık aksesuarı değil; toprakları, halkı ve kralı tek bir vücutta birleştiren egemenliğin asıl sahibidir.

Macar geleneğinde tacın, 1000 yılında Papa II. Sylvester tarafından ilk Macar kralı Aziz Istvan’a gönderildiği kabul edilir. Ancak bilimsel incelemeler, mevcut tacın farklı dönemlere ait iki ayrı parçanın birleşimi olduğunu ortaya koymuştur. Alt kısım (Corona Graeca), Bizans İmparatoru VII. Mikhail Dukas tarafından Macar Kralı I. Geza’ya hediye edilen bir diademdir. Üst kısım ise (Corona Latina) Roma ekolünü yansıtır ve havarilerin tasvirlerini içerir.

Tacın en dikkat çekici özelliği, tepesinde bulunan ve sola doğru eğik duran haçtır. Bu eğikliğin, 17. yüzyılda tacın korunduğu demir sandığın kapağının sertçe kapatılması sonucu meydana geldiği ve o günden bu yana tacın özgün bir karakteri olarak korunduğu kabul edilir.

• Mine Tasvirleri: Tacın üzerinde; Hz. İsa, melekler, havariler ve dönemin hükümdarlarının mine tekniğiyle yapılmış portreleri yer alır.
• Hukuki Meşruiyet: Macaristan tarihinde bir kralın meşru sayılabilmesi için bu taçla, Székesfehérvár şehrinde ve Esztergom Başpiskoposu tarafından taçlandırılması şart koşulmuştur.

II. Dünya Savaşı sonunda Sovyet ordusundan kaçırılarak Amerika Birleşik Devletleri’ne götürülen ve uzun yıllar Fort Knox’ta saklanan taç, 1978 yılında Macar halkına iade edilmiştir. Türk tarihçiliği açısından taç; Hun-Macar akrabalık tezleri, Osmanlı-Macar ilişkileri ve Orta Avrupa’daki güç dengelerinin anlaşılması bakımından sıkça incelenen bir diplomasi objesidir.