Bu madde henüz onaylanmamıştır.
Kolaboratif robot insanlarla aynı çalışma ortamında güvenli biçimde birlikte çalışmak üzere tasarlanmış endüstriyel robot türüdür. Geleneksel endüstriyel robotların aksine kolaboratif robotlar, fiziksel bariyerler olmadan insan operatörlerle ortak görevler gerçekleştirebilir. Bu robotlar; sensörler, yapay zekâ destekli kontrol sistemleri ve gelişmiş güvenlik algoritmaları sayesinde çevrelerini algılayarak güvenli hareket eder.
Kolaboratif robot kavramı ilk kez 1990’lı yıllarda insan-robot etkileşimini güvenli hâle getirme amacıyla ortaya çıkmıştır. 1996 yılında J. Edward Colgate ve Michael Peshkin tarafından “cobot” terimi akademik literatürde kullanılmaya başlanmıştır. 2000’li yılların sonlarından itibaren sensör teknolojilerinin gelişmesi ve üretim süreçlerinde esnek otomasyon ihtiyacının artmasıyla birlikte kolaboratif robotlar endüstride yaygınlaşmıştır.
Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin düşük maliyetli otomasyon çözümlerine yönelmesi, cobot kullanımını artırmıştır. Günümüzde otomotiv, elektronik, sağlık ve lojistik sektörlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Kolaboratif robotlar, insanlarla güvenli çalışabilmek için çeşitli algılama ve kontrol sistemleri kullanır. Bu sistemler arasında kuvvet-tork sensörleri, görüntü işleme kameraları, lazer tarayıcılar ve yapay zekâ destekli kontrol yazılımları bulunur.
Bir cobot çalışma sırasında bir insanla temas algıladığında hareketini yavaşlatabilir, yön değiştirebilir veya tamamen durabilir. Güvenlik standartları doğrultusunda robotun hız, kuvvet ve çalışma alanı sürekli olarak denetlenir.
Kolaboratif robotlarda yaygın olarak kullanılan güvenlik yöntemleri şunlardır:
Kolaboratif robotlar birçok üretim ve hizmet alanında kullanılmaktadır. Başlıca kullanım alanları şunlardır:
Özellikle tekrarlı, hassas veya ergonomik açıdan zorlayıcı işlerde insan operatörlere destek sağlamaktadır.
Kolaboratif robotların başlıca avantajları şunlardır:
Kolaboratif robotların bazı sınırlılıkları da bulunmaktadır:
Türkiye’de kolaboratif robot kullanımı özellikle otomotiv yan sanayi, beyaz eşya üretimi ve elektronik sektörlerinde artış göstermektedir. Sanayi 4.0 dönüşümü kapsamında birçok işletme üretim süreçlerinde cobot sistemlerinden yararlanmaktadır. Üniversitelerde ve teknik araştırma merkezlerinde insan-robot etkileşimi üzerine çalışmalar yürütülmektedir.
Colgate, J. E., & Peshkin, M. A. Cobots: Human-Robot Collaboration in Industrial Settings.
ISO 10218-1: Robots and Robotic Devices Safety Requirements.
Haddadin, S. Physical Human–Robot Interaction. Springer, 2014.
Siciliano, B., & Khatib, O. Springer Handbook of Robotics. Springer, 2016.
Türkiye Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Endüstri 4.0 raporları.
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Kolaboratif Robot" maddesi için tartışma başlatın
Tarihçe
Çalışma Prensibi
Kullanım Alanları
Avantajları
Dezavantajları
Türkiye’de Kullanımı
Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.