Kapitülasyon

İsim.

1. Bir ülkede yurttaşların zararına olarak yabancılara verilen ayrıcalık hakları.
2. Bu ayrıcalıklar genellikle gümrük, vergilendirme ve hukuki yargılama konularında sağlanır.

Fransızca "capitulation" (teslim olma, anlaşma) kelimesinden türetilmiştir. Latince "capitulum" (bölüm, başlık) kelimesine dayanır ve bir antlaşmanın belirli maddelerini ifade eder.

• Tarih: Osmanlı Devleti döneminde, Batılı devletlere ticaret ve hukuk alanında verilen imtiyazları ifade eder.
• Diplomasi: Uluslararası antlaşmalar ve ekonomik düzenlemelerde yer alır.
• Ekonomi: Yabancı tüccarlara sağlanan vergi muafiyetleri gibi avantajları kapsar.

• Osmanlı Devleti, ilk kapitülasyonu Fransa’ya 1536 yılında verdi.
• Kapitülasyonlar, yabancı tüccarlara ekonomik avantajlar sağlarken yerel ticareti olumsuz etkiledi.
• Lozan Antlaşması ile Osmanlı’daki kapitülasyonlar kaldırılmıştır.

• Ekonomik Kapitülasyon: Ticari faaliyetlerde yabancılara tanınan vergi muafiyetleri.
• Hukuki Kapitülasyon: Yabancıların kendi konsolosluk mahkemelerinde yargılanma hakkı.
• Ticari Kapitülasyon: Yabancı tüccarların gümrük ayrıcalıklarından yararlanması.

• İmtiyaz
• Antlaşma
• Konsolosluk Mahkemesi
• Ekonomik Haklar
• Diplomasi