Bazı şarkılar vardır, ilk dinlediğin anda içinde garip bir his bırakır. Sanki daha önce yüzlerce kez duymuşsun gibi tanıdık gelir ama aslında mesele melodiyi tanımak değildir. Daha çok, o şarkının senin içinde zaten var olan bir duygunun üzerine denk gelmesiyle ilgilidir. İnsan bazen günlerdir hatta belki aylardır ne hissettiğini tam olarak açıklayamazken bir şarkının tek bir cümlesi her şeyi yerine oturtur. Ve o an, insan yalnızca müzik dinlemiyormuş gibi hisseder. Sanki biri uzun süredir içinde duran ama adını koyamadığı bir şeyi onun yerine söylemiştir.
Belki bu yüzden bazı şarkılar hayatın belirli dönemlerine yapışıp kalıyor. İnsan aslında yalnızca şarkıyı hatırlamıyor çünkü. O şarkıyı dinlediği sokakları, havayı, yanında olan insanları, gece eve dönüş hissini de hatırlıyor. Yıllar sonra aynı melodi tekrar çaldığında, insan bir anda başka bir zamana gidiyor sanki. O anki ruh hâli, düşünceler, hatta şehrin kokusu bile geri geliyor.
Bir şarkının tam doğru zamanda karşımıza çıkması biraz tesadüf gibi görünüyor ama bazen o kadar “yerli yerinde” hissettiriyor ki insan bunun gerçekten rastgele olduğuna inanmakta zorlanıyor.
Mesela gece otobüsünde cam kenarında otururken kulaklıktan bir şarkı açılıyor. Dışarıda şehir akmaya devam ediyor; kırmızı ışıkta duran arabalar, yağmurun camda bıraktığı izler, uzaktan görünen apartman pencereleri… Ve o sırada çalan şarkı, insanın içindeki sessizliği tarif etmeye başlıyor. Belki sözleri tam olarak yaşanan şeyi anlatmıyor ama hissi anlatıyor. İşte insanı yakalayan şey de bu oluyor galiba.
Çünkü bazen insan bir şarkıyı sevmez aslında. O şarkının denk geldiği dönemi hisseder.
Bir ayrılık sonrası sürekli aynı şarkıyı dinlemek mesela… İnsan o şarkıyı gerçekten sevdiği için mi tekrar tekrar açar, yoksa o müzik yalnız hissetmediğini hissettirdiği için mi? Bazı melodiler insanın içinde yankı yapan düşünceleri çoğaltıyor sanki. Özellikle gece yürürken, şehir biraz sessizleşmişken ve insan kendi zihniyle daha fazla baş başa kalmışken.
Müziğin garip tarafı şu belki de: İnsan bazen anlatamadığı duyguları bir şarkının içinde buluyor.
Kalabalığın içinde yürürken bir anda doğru şarkının başlaması gibi. Herkes normal hızında hareket etmeye devam ederken insanın içindeki zaman kısa bir süreliğine yavaşlıyor. Sokak lambaları daha belirgin görünüyor, rüzgârın sesi daha fazla hissediliyor, şehir bir film sahnesine dönüşüyor sanki. Ve insan birkaç dakika boyunca yalnızca o anın içinde kalıyor.
Belki de bu yüzden bazı şarkılar yalnızca kulağa değil, hafızaya da yerleşiyor. Çünkü müzik yalnızca ses değil; aynı zamanda zaman hissi taşıyor. İnsan bir melodiyi duyduğu anda eski bir odayı, eski bir akşamı ya da artık hayatında olmayan bir insanı hatırlayabiliyor.
Bazı şarkılar belirli mevsimlere ait gibi geliyor mesela. Kış gecelerinde dinlenen bir şarkının içinde yağmur sesi varmış gibi hissediliyor. Yaz akşamlarında sürekli çalan bir melodi ise insana açık camlardan gelen rüzgârı hatırlatıyor.
Ve ilginç olan şu: Şarkılar değişmiyor aslında. Değişen şey, insanın hayatı oluyor.
Bir zamanlar hiçbir şey hissettirmeyen bir şarkı, yıllar sonra insanın içine dokunabiliyor. Çünkü bazı sözleri anlamak için belirli bir dönemden geçmek gerekiyor galiba. İnsan yaşamadığı bir duyguyu bazen gerçekten duyamıyor.
O yüzden bazı şarkılar yıllarca sıradan kalırken, bir gece ansızın “senin şarkına” dönüşebiliyor.
Boş bir odada aynı müziği tekrar tekrar açmak da biraz bununla ilgili belki. İnsan bazen şarkıyı değil, şarkının içinde hissettiği hâli kaybetmek istemiyor. Çünkü bazı melodiler, insanın kendi duygularına daha net yaklaşmasını sağlıyor.
Belki bu yüzden yıllar sonra eski bir çalma listesi açıldığında insanın içi garip oluyor. Şarkılar geçmişteki bir versiyonunu geri çağırıyor çünkü. O sırada ne düşündüğünü, kimi özlediğini, nasıl biri olduğunu hatırlıyorsun.
Ve bazı dönemler, insanın zihninde yalnızca bir şarkıyla yaşamaya devam ediyor.
Bir melodi başlıyor.
Sonra bir sokak.
Bir gece.
Bir his.
Hepsi geri geliyor.
Sanki hayat bazen kelimelerle değil de arka planda çalan şarkılarla hatırlanıyormuş gibi.