Yenihan Bebekleri

Yenihan bebekleri, Türkiye'nin Sivas ilinin Yıldızeli ilçesinde tamamen el işçiliğiyle üretilen kültürel ürünleridir. Adını ilçenin bilinen eski adı “Yenihan”dan alır. Bölge halkının sosyal, kültürel ve ailevi yaşantısını; inançlarını, giyim-kuşam biçimlerini ve duygu dünyasını gelecek kuşaklara aktarmada bir araç olarak görülür.

^{Yenihan Bebekleri} (Yıldızeli Kaymakamlığı)

• Bebeklerin iskeleti ahşaptan olup, sabitlenmiş bir zemine yerleştirilir.
• Standart ölçüleri 43 cm boyunda olup, gövde kısmı üçgen biçimli olarak tasarlanır.
• Üretimde genellikle yörede kalan kumaş ve ip parçaları değerlendirilerek doğal bir dönüşüm sağlanır.
• Kumaşla doldurulan kafa gövdeye yerleştirilir; kollar, çorap, yelek ve kıyafetler el işçiliğiyle birleştirilir.
• Etamin üzerine işlenmiş önlük ve heybe gibi aksesuarlar eklenir; yazma, fes, kolye ile tamamlanır.

^{Yenihan Bebekleri} (Sivas Valiliği)

Yenihan bebeklerinin her biri farklı bir karakteri temsil eder. Giydirilen kıyafetler yalnızca estetik değil, aynı zamanda anlamlı mesajlar da içerir. Motifler ve renkler bölgenin geleneksel sembolizmini yansıtır.

• Sarı çorap ile koçboynuzu motifli kıyafet giydirilen bebek, güçlü bir haneyi ancak hane içinde hastalık olduğunu simgeler.
• Önlüğünde çiçek motifi bulunan bebek, baharın gelişini ve tarımla uğraşıldığını simgeler.
• Siyah başörtüsü kullanılmış bebek, sıkıntıyı temsil eder.
• Yandan sıkmalı yazma ile örtülmüş başörtüsü, kaynana ve kayınbaba baskısını ifade eder.
• Fes takılmış bebekler, yörede yalnızca düğün ve nişanlarda giyilen gelinlik durumunu simgeler. Fesler altın tuğralarla süslenir.
• Kadın figürlerinde boncuk, pul, sutaşı gibi süslemeler; erkek figürlerde ise sosyal konumu belirten ögeler kullanılır (örneğin deri cüzdan, fötr şapka, çarık).
• Erkek karakterler; muhtar, ağa, çoban ve genç erkek figürleri ile çeşitlenir. Her biri giysi detaylarıyla tanımlanır.

^{Yenihan Bebekleri} (Yıldızeli Kaymakamlığı)

• Ürün, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında mahreç işaretiyle korunmaktadır.
• Tescil tarihi 09.10.2020; tescil ettiren kurum Yıldızeli Kaymakamlığıdır.
• Tüm üretim aşamaları Yıldızeli ilçesi sınırları içerisinde gerçekleşmelidir.
• Yenihan bebekleri ibaresi ve mahreç işareti, ürünün kendisi ya da ambalajı üzerinde bulunur.

^{Yenihan Bebekleri} (Sivas Valiliği)

• Üretim, hâlen Yıldızeli Halk Eğitimi Merkezi’nde düzenlenen kurslarla sürdürülmektedir.
• Denetimler, Yıldızeli Kaymakamlığı koordinatörlüğünde ilgili uzmanlardan oluşan bir kurul tarafından yılda bir kez ve gerektiğinde yapılır.
• Denetim süreci; çorap örgüleri, başörtü bağlama şekilleri, ahşap iskelet yapısı ve sembol kullanımı gibi detayları kapsar.

^{Yenihan Bebekleri} (Yıldızeli Kaymakamlığı)

Yenihan bebekleri, 2012 yılında Türk Patent Enstitüsü tarafından tescillenerek marka hâline gelmiştir. Dijital çağda geleneksel kültürün temsili olarak varlığını sürdürmektedir. Tanıtım fuarlarında büyük ilgi görürken; karakter çeşitliliği ve folklorik ayrıntılarla il dışından gelen ziyaretçilerin dikkatini çekmektedir.