Tritikale

Tritikale, buğday (Triticum) ile çavdarın (Secale) melezlenmesi sonucu elde edilen, her iki bitkinin üstün özelliklerini bir araya getiren bir tahıl türüdür. İlk olarak tarımsal verimi artırmak ve zorlu çevre koşullarına dayanıklı bir bitki geliştirmek amacıyla ıslah çalışmaları sonucunda ortaya çıkarılmıştır.

_Tritikale-Tarım Ve Orman Bakanlığı

Tritikale, uzun süreli bitki ıslah çalışmaları sonucunda geliştirilmiş yapay bir hibrit tahıldır. Bu melezleme sürecinde buğdayın yüksek verim potansiyeli ile çavdarın dayanıklılık özellikleri birleştirilmiştir. Elde edilen çeşitler kromozom yapılarına göre tetraploid, hekzaploid veya oktoploid olabilir; günümüzde en yaygın kullanılan tipler hekzaploid yapıya sahiptir.

Tritikale, hem buğday hem de çavdardan genetik özellikler taşır. Bu nedenle kuraklık, soğuk, tuzluluk ve besin elementi eksikliği gibi olumsuz koşullara karşı diğer tahıllara göre daha dayanıklıdır.

Bitki boyu genellikle 110–120 cm civarında olup, başak yapısı buğdaya benzer özellikler gösterir. Tane verimi, özellikle marjinal ve kıraç alanlarda buğday ve arpadan daha yüksek olabilmektedir.

Tritikale, Türkiye’de özellikle Karadeniz, Ege, İç Anadolu ve Marmara bölgelerinde yetiştirilmektedir. Bu bölgelerde bitki, düşük girdi gereksinimi ve zorlu çevre koşullarına dayanıklılığı nedeniyle tercih edilmektedir.

Ayrıca kurak ve verimsiz topraklarda da yetişebilmesi, tritikalenin alternatif bir tahıl türü olarak önemini artırmaktadır.

Tritikale, başlıca hayvan beslemede yem bitkisi olarak kullanılmaktadır.Özellikle dane ve yeşil ot olarak değerlendirilebilmekte ve kaba yem üretiminde önemli bir potansiyele sahiptir.

Bunun yanında bazı durumlarda insan beslenmesinde de kullanılabilmekte; un ürünleri (ekmek, makarna, bisküvi vb.) üretiminde buğday unu ile karıştırılarak değerlendirilmektedir.

Tritikale, iklim değişikliğine karşı dayanıklı tahıllar arasında yer almakta ve kuraklık ile düşük sıcaklık gibi stres koşullarına karşı yüksek tolerans göstermektedir. Bu özellikleri sayesinde gelecekte artan gıda ihtiyacının karşılanmasında alternatif bir ürün olarak değerlendirilmektedir.