NAZIM İMAR PLANI

Nazım İmar Planı, yerleşmelerin gelişme yönlerini, arazi kullanım kararlarını ve kentsel mekânın temel organizasyonunu belirleyen üst ölçekli bir fiziki planlama belgesidir. Türkiye’de imar planlama sistemi içinde uygulama imar planına esas teşkil eden bu plan türü, yerleşmenin sosyal, ekonomik, demografik ve mekânsal özellikleri dikkate alınarak hazırlanır. Nazım imar planı, kentsel gelişmenin genel çerçevesini ortaya koyar; yerleşme bütününde nüfus dağılımı, yoğunluklar, ulaşım sistemi, donatı alanları ve başlıca arazi kullanım kararlarını gösterir.

Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik’e göre nazım imar planı, varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan; hâlihazır haritalar üzerine işlenen; arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelecekteki gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunluklarını, çeşitli yerleşme alanlarının yapı yoğunluğunu, ulaşım sistemlerini ve problemlerin çözümüne yönelik temel ilkeleri gösteren; uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olan ve raporuyla bir bütün oluşturan plandır.

Nazım imar planı, ayrıntılı yapılaşma koşullarını doğrudan belirlemez; bunun yerine uygulama imar planına yön veren stratejik kararları içerir. Bu yönüyle planlama sürecinde kararların kademelenmesini sağlayan temel araçlardan biridir. Yerleşmenin hangi bölgelerinde konut, ticaret, sanayi, turizm, yeşil alan, eğitim ve sağlık gibi kullanımların yer alacağı; bu alanların birbirleriyle ilişkileri ve ulaşım bağlantıları nazım imar planında ortaya konur.

Planın hazırlanmasında mevcut durum analizi önemli bir yer tutar. Doğal yapı, topografya, jeolojik özellikler, mülkiyet durumu, nüfus verileri, ekonomik yapı, teknik altyapı kapasitesi ve sosyal donatı gereksinimleri değerlendirilir. Bu veriler doğrultusunda yerleşmenin uzun vadeli gelişme senaryosu oluşturulur ve plan kararları buna göre şekillendirilir.

Nazım imar planı, plan açıklama raporu ile birlikte değerlendirilir. Plan raporu; planın hazırlanma gerekçelerini, analiz sonuçlarını, nüfus kabullerini, arazi kullanım kararlarının dayanaklarını ve planlama ilkelerini açıklar. Böylece plan paftalarında gösterilen kararların teknik ve hukuki gerekçeleri ortaya konulmuş olur.

İmar planları hiyerarşisi içinde nazım imar planı, çevre düzeni planı ile uygulama imar planı arasında yer alır. Üst ölçekli plan kararlarına uygun olmak zorundadır ve kendisine dayanılarak hazırlanan uygulama imar planlarına yön verir. Uygulama imar planları, nazım imar planında belirlenen kullanım kararlarını parsel ölçeğinde ayrıntılandırır.

Nazım imar planı, belediyeler ve diğer yetkili idareler tarafından hazırlanır veya hazırlatılır ve ilgili mevzuatta öngörülen onay sürecinin ardından yürürlüğe girer. Yürürlüğe giren planlar, yerleşmenin mekânsal gelişiminin yönetilmesinde ve yapılaşmanın yönlendirilmesinde bağlayıcı bir çerçeve oluşturur.

Türkiye’de nazım imar planının hukuki ve teknik tanımı, Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik hükümlerine dayanmaktadır.

^{Altıeyül-Karesi İlçesi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı}-^{https://mekansalplanlama.com/proje/balikesir-altieylul-15000-olcekli-revizyon-ilave-nazim-imar-plani-revizyonlari/}