Kızören Obruğu

Kızören Obruğu (veya Kızören Gölü), yeraltındaki kalker bloklarının eriyerek çözünmesi ve yeraltı mağara sistemlerinin tavan kısımlarının çökmesi sonucunda meydana gelen, dairesel ve derin bir karstik çukur ile bu çukurun içerisinde su birikmesiyle oluşan bir obruk gölüdür. Konya kent merkezinin yaklaşık 70 kilometre kuzeydoğusunda, Karatay ilçesi sınırları içerisindeki Obruk Platosu üzerinde, Konya-Aksaray kara yolu güzergahında yer almaktadır. Tarihsel süreçte, hemen batı kenarında bulunan 13. yüzyıl Selçuklu yapısı Obruk Hanı’nın su ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılmıştır.

^{Tarihi ve doğal güzelliğin buluştuğu mekan, Obruk Hanı ve Gölü-}AA

Obruk, yeraltındaki kalkerin eriyerek çözünmesi ve yeraltı mağara sistemlerinin tavan kısımlarının çökmesi sonucunda meydana gelmiş derin ve dairesel bir çukur şeklidir. Çapı 228 metre, toplam derinliği 171 metre olan obruğun 145 metrelik bölümü suyla doludur. Bu fiziksel ölçüleriyle Türkiye’nin en büyük obruğu olarak tanımlanmaktadır.

Kızören Obruğu, "sulu obruk" veya "karstik göl" niteliğindedir. Gölün su seviyesi yeraltı suyu seviyesini göstermekte olup, yeraltı drenajı aracılığıyla Meyil, Karain ve Çıralı obrukları ile bağlantılıdır. Bölgedeki yeraltı sularının akış yönü güneyden kuzeye, yani Tuz Gölü'ne doğrudur. Yapılan gözlemler, aşırı yeraltı suyu kullanımı ve kuraklık gibi nedenlerle gölün su seviyesinin yıllar içinde alçaldığını göstermektedir; 1968 yılından 2009 yılına kadar geçen süreçte su seviyesinde 35 metrelik bir düşüş saptanmıştır.

Tarihsel ve Kültürel Bağlam Obruğun hemen batı kenarında, 13. yüzyılda inşa edilmiş Selçuklu dönemi eseri olan Obruk Hanı yer almaktadır. Tarihsel süreçte bu çöküntü gölü, hanın su ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılmıştır.

Kızören Obruğu, 5 Ekim 2019 tarihinde Cumhurbaşkanlığı kararı ile "Kesin Korunacak Hassas Alan" olarak tescil edilmiştir. Bölgenin turizme kazandırılması amacıyla Karatay Belediyesi tarafından restorasyon ve çevre düzenleme çalışmaları yürütülmüştür. Ayrıca alanın UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmesi için resmi çalışmalar devam etmektedir.