İremit Camii

İremit Camii, Artvin’in Borçka ilçesine bağlı, Gürcistan sınırındaki Camili Havzası’nda (Macahel) bulunan tarihi bir camidir. Osmanlı döneminde inşa edilen cami, ahşap mimarisi, kök boya kullanılarak yapılmış rengarenk motifleri ve özgün iç donatılarıyla dikkat çekmektedir. Yapı, 1851 yılında inşa edilmiş olup günümüze ulaşmayı başarmıştır.

İremit Camii, Artvin ili Borçka ilçesine bağlı Camili (Macahel) Havzası’ndaki Maral köyünde (İremit Mahallesi) yer almaktadır. Gürcistan sınırına yaklaşık 3 kilometre mesafede bulunan cami, bölgenin en önemli tarihi yapılarından biridir.^【1】

^{İremit Camii (}Anadolu Ajansı⁾

Cami, 1851 yılında Osmanlılar döneminde inşa edilmiştir. Yapının büyük bölümü ahşaptan yapılmıştır. Bölgedeki diğer tarihi camiler gibi (Camili Cami, Düzköy Cami) ahşap malzeme olarak kestane ağacı kullanıldığı tahmin edilmektedir; zira bölgenin rutubetli ikliminde kestane ağacı çama göre daha dayanıklıdır.

^{İremit Camii (}Anadolu Ajansı⁾

Caminin minber, kapı ve diğer bazı bölümlerinde çeşitli motifler ve kök boyası kullanılmıştır.^【2】Yöredeki diğer ahşap camilerde (Camili Cami, Ortacalar Köyü Camii) görülen ajur ve kabartma tekniğindeki bitkisel motifler, geometrik şekiller ile yeşil ve kırmızı boyaların uyumunun benzerlerine İremit Camii’nde de rastlanmaktadır.

Caminin bulunduğu orijinal alan çok rüzgarlı bir bölge olduğu için sert esen rüzgarlar, ahşap caminin özellikle çatı kısmına ciddi zarar vermiştir. Zamanla eskiyen ve yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya kalan cami, köy halkı tarafından yaklaşık altı yıl sonra yerinden sökülerek, içerisindeki oyma ve süslemeler aslına uygun şekilde monte edilmek suretiyle şu anki mevcut yerine taşınmıştır.

İremit Camii, köy halkı tarafından 165 yıldır özenle korunmaktadır. Köy tüzel kişiliğine kayıtlı olan cami, yöre halkının gözü gibi baktığı bir yapıdır. Eskiyen ve çürüyen bazı tahtalar zamanla değiştirilmiş, caminin her türlü bakım ve onarımı köylüler tarafından yapılarak gelecek nesillere aktarılması hedeflenmiştir. Cami halen ibadete açıktır ve Artvin’i ziyarete gelen yerli ve yabancı turistlerin de ilgisini çekmektedir.

2024 yılında yapılan akademik bir araştırmada, İremit Camii’nin kapı ölçüleri antropometrik açıdan incelenmiştir. Araştırma kapsamında değerlendirilen on tarihi cami arasında, İremit Camii ve Düzköy Camii dışındaki camilerin giriş yüksekliklerinin antropometrik olarak uygun olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, İremit Camii’nin giriş yüksekliğinin günümüz kullanıcılarının boy ortalamalarına kıyasla düşük olabileceğini göstermektedir.^【3】