Gülşirin Daye Hatun Kabri

Gülşirin Daye Hatun Kabri, İstanbul ili Eyüpsultan ilçesi Nişanca Mahallesi’nde yer alan, Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim’in süt annesi Gülşirin Hatun’a ait 16. yüzyıl Osmanlı dönemi mezar yapısıdır.^【1】

Kabir, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesi Nişanca semti sınırları içerisinde, Abdurrahman Şeref Bey Caddesi ile Arakiyeci Camii Sokağı’nın birleştiği kavşakta, sokağın sol köşesinde konumlanmaktadır. Mezarın hemen karşısında Arakiyeci Cafer Camii bulunmakta olup, Takkeci Çeşmesi Sokağı'nın sol köşesinde ise bir mahalle kahvesi yer almaktadır. Tarihsel süreçte mezarın bulunduğu alanda Gülşirin Hatun tarafından inşa ettirilen bir sıbyan mektebi mevcutken, günümüzde bu mektebin yerinde 1 numaralı ahşap bir ev bulunmaktadır.^【2】

Türbe, etrafı taş duvarlarla çevrilmiş bir hazire formunda tasarlanmıştır. Yapının çevre duvarları üzerinde iki adet hacet penceresi yer almaktadır. Kabrin en belirgin fiziksel özelliği, mezarın tam ortasından bir ağacın büyümesi ve bu ağacın kabir yapısını ikiye ayırmış olmasıdır. Zamanla tahribata uğrayan ve mezar şahidesi kırılan yapı, 2023 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından restore edilerek onarılmıştır. Günümüzde erişilebilir durumda olan kabir, özgün konumunu korumaktadır.^【3】

Gülşirin Daye Hatun Kabri üzerinde iki ayrı kitabe tespit edilmiştir. Hazirenin dış duvarında bulunan kitabede şu ifadeler yer almaktadır: “Merhum Gülşirin Dâye Hâtûn, Merhum ve mağfur Sultan Selim Hân, Fâtih-i Mısır. 918 (1512)”.

Kabrin üzerinde yer alan ve geçmişte kırıldığı belirtilen şahide taşındaki kitabe metni ise şöyledir: “Hüvel Hallak'ül-Bâki Sâhib'ül-hayrât velhasenat mu'allim hânei merhume ve mağfurlehâ Dil-fiirin Dâye Hâtûk”.^【4】

Gülşirin Daye Hatun, Osmanlı İmparatorluğu'nun dokuzuncu padişahı ve Mısır Fatihi Yavuz Sultan Selim'in süt annesidir. Tarihsel kaynaklar, Yavuz Sultan Selim'in iki farklı süt annesi olduğuna işaret etmektedir. Hoca Sadeddin Efendi’nin Tacü’t-Tevarih adlı eserinde aktarılan bilgilere göre, padişah bir gün Eyyub-ı Ensari ziyareti dönüşünde Ayvansaray civarındaki Yavedud Tekkesi yakınlarında bir mezarı işaret ederek buranın süt annesine ait olduğunu belirtmiş ve kendisinin iyiliklerini yad etmiştir. Bu durum, padişahın süt annelerine duyduğu vefayı ve tarihsel kaynaklardaki farklı lokasyon kayıtlarını açıklamaktadır.^【5】