Gri Başlı Sazhorozu (Porphyrio poliocephalus)

^{Gri Başlı Sazhorozu (}pexels⁾

Gaga büyük, üçgen şekilli, kalın ve kavisli üst çeneye sahiptir; kırmızı bir alın plakası başın üst kısmına kadar uzanır. Gözler kırmızı renklidir. Bacaklar kırmızı olup uzun ve ince parmaklara sahiptir. Özellikle arka parmak belirgindir.

Eşeyler görünüm olarak benzerdir. Tüm alt türlerde genel mor-mavi tonlar ortak olmakla birlikte, renk yoğunluğu ve üst kısımların tonu (mor-mavi, bronz-yeşil, koyu kahverengi veya kestane tonları) değişkenlik gösterebilir. Genç bireylerde renkler daha soluk olup baş ve göğüs daha donuk görünür.

Habitat olarak tatlı veya tuzlu sulak alanları tercih eder. Bu alanlar, su üzerinde veya suya yakın gelişmiş Typha, Phragmites, Scirpus ve Carex gibi bitki örtüsüne sahip, düşük seviyeli ve dar ya da kapalı sular (örneğin lagünler) içeren sulak alanlardır. Ayrıca sazlık bataklıklar, kıyı lagünleri, nehirler ve su seviyesi değişen sulak alanlarda bulunur.

Tür, su kenarlarında yoğun bitki örtüsünün bulunduğu alanlarda yaşar ve bitkilerin suya kadar uzandığı veya su içinde bulunduğu bölgeleri tercih eder.

Tehdit durumunda çeşitli savunma davranışları sergiler. Kuyruğunu yukarı kaldırabilir, boynunu gererek kambur bir görünüm alabilir ve rakibe karşı gagalama davranışı gösterebilir. Bölgesel savunma sırasında dik durarak beyaz kuyruk altı örtülerini sergiler ve yüksek, sert sesler çıkarır. Gerekirse rakibe karşı gagalama ve ayaklarla tırmalama davranışı görülür.

Bireyler arasında iletişim sesler ve görsel davranışlarla sağlanır. Kanat kaldırma, boyun eğme ve tüy düzeltme gibi davranışlar özellikle eşler arasında görülür. Yuvaya yaklaşım, karşılıklı besleme ve ritüel davranışlar üreme öncesi ve yavru büyütme dönemlerinde gözlemlenir.

Türde yürüyüş sırasında ayakların kaldırılarak parmakların açık bırakılması ve su bitkileri arasında ilerleme davranışı görülür.

Besinlerini genellikle ayakta arar. Kısa bitkilerde otlanır, daha uzun bitkileri gagasıyla aşağı doğru çekerek ve ayaklarıyla kopararak beslenir. Büyük besin parçalarını ayaklarıyla gagasına taşır ve güçlü gagasıyla parçalar.

Sıklıkla pirinç tarlalarında beslenirken gözlemlenmiştir. Yerde veya su kenarında hareket ederek bitkisel materyal toplar ve ayaklarını besin alımında aktif olarak kullanır.

Yuva oldukça büyük bir yapıdadır. Her yuvanın bir veya iki erişim rampası vardır. Çiftleşme dönemi nisan-mayıs aylarında gerçekleşir. Yumurtalar büyük ve parlaktır. Benekli morumsu ve kahverengidir. Kuluçka yaklaşık 25 gün sürer. Civcivler yumurtadan çıktıktan 4-5 gün sonra yuvadan çıkarlar ve her iki ebeveyn tarafından beslenirler.

Diğer Porphyrio türleri ise bazı bölgelerde koruma açısından endişe oluşturmaktadır. Portekiz’de Batı sazhorozu (Porphyrio porphyrio) popülasyonu, habitat kaybı, habitat bozulması ve aşırı avlanma nedeniyle ciddi bir düşüş yaşamıştır.

Palau’da bulunan Avustralasya sazhorozu alt türü (P. melanotus pelewensis) için ise tehlike altında (endangered) statüsü önerilmiştir.