Faymonville

Faymonville, Belçika’nın Valon bölgesinde, Liège iline bağlı Waimes ilçesinin Arden Dağları eteklerinde yer alan bir köydür. Faymonville’de Türk vatandaşı bulunmamasına rağmen, köy kamuoyunda sıklıkla “Türk köyü” olarak anılmaktadır. Bu adlandırma, köy halkının “Türk” kimliğini benimsemesiyle ilişkilendirilmekte; söz konusu kimlik, yörede anlatılan üç efsane ve her yıl düzenlenen geleneksel bir karnavalla açıklanmaktadır. “Türk” ifadesi, köyde bir lakap ve kolektif kimlik unsuru olarak kabul edilmekte, sözlü kültür ve karnaval aracılığıyla yeni kuşaklara aktarılmaktadır. Köy sakinleri bu kimliği sahiplenmektedir.

Ambleve Savaşı Efsanesi: 716 yılında gerçekleştiği iddia edilen Ambleve Savaşı’nda Faymonville köylülerinin, Hristiyanlara karşı Türklerin yanında yer aldıkları ve bu nedenle çevre köyler tarafından “Türk” olarak adlandırıldıkları ifade edilmektedir. Saint-Vith kaynaklarında bu savaş “Türk Savaşı” (Turkenschlacht) olarak geçmektedir.

Haçlı Seferleri Efsanesi: Stavelot-Malmedy Prensliği’nin Haçlı Seferleri için vergi topladığı dönemde, Lüksemburg Dükalığı’na bağlı olan Faymonville halkının bu vergilere katılmadığı ve Müslümanlara karşı asker göndermeyi reddettiği belirtilmektedir. Bu nedenle çevre köyler tarafından “Türk” olarak adlandırıldıkları aktarılmaktadır. Bu olayın 16. veya 17. yüzyılda gerçekleştiği belirtilmektedir.

Ezan Taklidi Efsanesi: Faymonville Kilisesinde, çan yerleştirilmeden önce, papazın kilise kulesine çıkarak ezanı taklit ettiği ve halkı ibadete çağırdığı rivayet edilmektedir.

Karnaval komitesi yöneticileri, birinci ve ikinci efsanelerin “Türk” lakabının yaygınlaşmasında daha etkili olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca köyde anlatılan bir başka rivayete göre, İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman işgali esnasında, köyde görülen Türk bayrakları ve ay-yıldızlı simgeler nedeniyle Naziler bu yerleşime zarar vermemiş; bu olay sonrası “Türk” kimliği daha da benimsenmiştir.

^Faymonville (AA)

Köyde “Türk” kimliğinin çeşitli simgelerle temsil edildiği gözlemlenmektedir Belediye binasının girişinde taş üzerine işlenmiş Türk bayrağı motifi, çatıdaki rüzgar gülünde yer alan Türk bayrağı ve bazı özel günlerde binanın önüne asılan Belçika ve Türk bayrakları, Kültür merkezi tabelası ile “R.F.C Turkania” adlı futbol kulübünün armasında yer alan ay-yıldız motifi, Aynı futbol kulübünün Türkiye amblemini taşıyan formalarla sahaya çıkması ve maçlarda Türk bayrakları taşıması, “Les Jeunes Turcs Réunis” adlı gençlik kulübünün düzenlediği sosyal ve kültürel etkinliklerle gençlerin bu kimliği benimsemesi, Köyün ortak marşı olarak ifade edilen “Yaşasın Türkiye ve Yaşasın Faymonville” adlı şarkı ve İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan Heindrichs Melchior adlı aile şirketi tarafından üretilen, üzerinde Türk bayrağı motifi bulunan Turkenblut ve Turkania adlı likör markaları bunun en somut örneğidir.

^Faymonville (AA)

Köyde her yıl düzenlenen karnaval, “Türk” imgesinin ön planda olduğu kültürel bir etkinlik olarak sürdürülmektedir. Karnaval, katılımcıların farklı kılıklara bürünerek gündelik yaşamın sınırlarını aşmasına olanak tanımakta, kış mevsiminden bahara geçişi simgelemekte ve sosyal tansiyonu düşüren kolektif bir etkinlik niteliği taşımaktadır.

Kortejlerde Osmanlı kıyafetleri giymiş, Türk bayrağı taşıyan atlı gruplar yer almakta; bazı müzik toplulukları da benzer biçimde Türk temalı kostümlerle korteje katılmaktadır. Karnaval yalnızca “Türk” kimliğiyle sınırlı olmayıp farklı uluslara ve temalara dair gruplar da etkinliğe dahil olmaktadır. İlk karnaval kutlamasının 1961 yılında düzenlendiği belirtilmektedir.

Belçika, Almanya, Hollanda ve Fransa gibi ülkelerde yaşayan Türk vatandaşlarının da izleyici olarak katıldığı bu etkinliğe yönelik ilgi artmıştır. Ancak karnaval komitesi, etkinliğin yerel kimliğini korumak amacıyla, Türk derneklerinin korteje aktif katılım taleplerini genellikle kabul etmemektedir.

“Türk” kimliği, Faymonville’de sözlü gelenek ve karnaval kültürü yoluyla yeni kuşaklara aktarılmaktadır. Çocukların bu kimliği erken yaşta benimsediği ve ergenlik döneminde içselleştirdiği belirtilmektedir. Kimliğin sürdürülmesinde karnaval, sembolik temsiller ve sosyal yapılar önemli rol oynamaktadır.