Çobankale

Çobankale, Yalova ili, Altınova ilçesi sınırları içerisinde, Karadere Köyü’nün Çobankale mevkiinde yer alan tarihi bir kaledir. Yapı, Yalakdere Vadisi üzerinde, Hersek bölgesinden yaklaşık 7 kilometre içeride, Soğuksu (Ayazma) Köyü’nün ise 2 kilometre güneyinde konumlanmıştır.

Coğrafi ve stratejik açıdan kale, tarihi İznik-İstanbul yolu üzerinde, İzmit Körfezi'nin en dar geçiş noktası olan Dil İskelesi güzergahını ve Yalakdere Vadisi'ni kontrol eden doğal bir yükselti üzerine inşa edilmiştir. Deniz seviyesinden 150 metre yükseklikte bulunan kale, yaklaşık 180 metre uzunluğa ve 120 metre genişliğe sahiptir.

^Çobankale(AA⁾

Kalenin ilk inşa tarihi hakkında farklı görüşler bulunmaktadır. Yöre halkı arasında yapının Cenevizlilere ait olduğu yönünde bir inanış olsa da yazılı kaynaklar ve uzman görüşleri yapının 10. veya 11. yüzyılda inşa edildiğini işaret etmektedir.

• Doğu Roma (Bizans) Dönemi: Araştırmacıların çoğunluğu, kalenin Bizans döneminde inşa edildiği görüşündedir.
• Selçuklu Dönemi: Kale, Selçukluların batıdaki en uç noktalarından biri olarak kabul edilmektedir. Birinci Haçlı Seferi sırasında Selçukluların bu kaleyi tutarak Haçlı kuvvetlerini püskürttüğü tarihi kayıtlarda yer almaktadır.
• Osmanlı Dönemi: Kale, Osmanlı Devleti’nin kuruluş sürecinde stratejik bir rol oynamıştır. Tarihçi Prof. Dr. Halil İnalcık, Osmanlı Beyliği'nin devletleşme sürecindeki en kritik olaylardan biri olan 1302 tarihli Bafeus (Koyunhisar) Muharebesi'nin bu bölgede gerçekleştiğini ve kalenin bölge hakimiyeti için bir düğüm noktası olduğunu belirtmiştir.^【1】

Kale, inşa edildiği dönemden Yalakdere yolunun önemini yitirdiği tarihe kadar geçen süreçte Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de bakım ve onarım görerek kullanılmıştır.

Çobankale, Bursa Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'nun 16 Nisan 2004 tarihli kararı ile "1. Grup Koruma Grubu" olarak belirlenmiş ve "3. Derece Arkeolojik Sit Alanı" olarak tescil edilmiştir. Daha sonra Kocaeli Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu'nun 16 Haziran 2010 tarihli kararı ile sit derecesi "2. Derece Arkeolojik Sit" olarak değiştirilmiştir.

Kalenin mülkiyet ve kullanım hakkı, Altınova Belediye Başkanlığı’nın talebi üzerine 2009 yılında Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından ilgili belediyeye tahsis edilmiştir.

Kaledeki arkeolojik kazı çalışmaları, Cumhurbaşkanlığı kararlı kazı statüsünde olup Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle yılın 12 ayı sürdürülmektedir. Kazı başkanlığını Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Selçuk Seçkin yürütmektedir.^【2】

Kazı çalışmalarında Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait mimari kalıntılar ve seramik eserler gün yüzüne çıkarılmaktadır. Bulunan parçalanmış eserler, kazı evi laboratuvarlarında birleştirilerek restore edilmektedir. Altınova Belediyesi ve ilgili devlet kurumları kazı çalışmalarına destek sağlamaktadır.