Çevgan
Alıntıla
badge icon

Bu madde henüz onaylanmamıştır.

Tanım

Çevgan

Alıntıla
1.
At üzerinde değnekle yerdeki topa vurmak sûretiyle oynanan çok eski bir oyun, çöğen"Selçuklu Sarayında düzenlenen şenlikte atlılar çevgan oynadı."
İsim
2.
Gümüş bir sapın üzerindeki zincir, çıngırak veya ziller vâsıtasıyle ses çıkaran, aşağı yukarı, sağa sola oynatılmak sûretiyle kullanılan, mehter mûsikîmize âit bir usûl vurma sazı."Mehter takımında çevgânî sazını icra etti."
İsim
3.
Değnek, ucu eğri sopa"Hükümdarın çevganını taşıyan çevgandar alayın önünde yer aldı"
İsim

İşaret Dili

ç gifÇ
e gife
v gifv
g gifg
a gifa
n gifn

Köken
Farsça çavgān (چوگان) kelimesinden Türkçe'ye geçmiştir. Kelimenin Orta Farsça (Pehlevîce) çûbikân / çûygân / çûlgân / çavlagân biçimleriyle ilişkili olduğu, bu biçimlerin “sopa, değnek” anlamına dayandığı belirtilmiştir. Ayrıca Orta Farsça çawl “kıvrık, eğri” sözcüğüyle bağlantılıdır.

Kelime Arapça’ya savlecân, Türkçe’ye çöğen, Grekçe’ye tsükanion biçiminde geçmiştir. Türkçe'de çevgan, çevgen ve çevkân şekilleri de kullanılmıştır.


Kullanım Alanları
Oyun/Spor: Çevgan, Selçuklu'da hükümdar ve maiyetinin katıldığı saray eğlenceleri arasında yer alan bir atlı oyun olarak kullanılmıştır.


Çevgan oynayan kişiye “çevgânbaz” veya “çevgânzen”, oyun takımına hizmet eden kişiye “çevgândar” denir.

Kaynakça

"Çevgan". Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim Tarihi: 25.02.2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7evgan

"Çevgan". İslam AnsiklopedisiErişim Tarihi: 25.02.2026.https://islamansiklopedisi.org.tr/cevgan--oyun

"Çevgân – Çevgen – Çevkân". Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 25.02.2026 https://lugatim.com/s/%C3%87EVGAN

Karçaalticaba, Nilüfer (2024). "Türkiye Selçuklularında Çevgan". International Journal of Academic Research. Erişim Tarihi: 25.02.2026. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4341742

Marmara Ata Sporları Federasyonu. "Ata sporlarımızdan ‘çevgan’ bu topraklarda yeniden hayat buluyor". Erişim Tarihi: 25.02.2026. https://www.atasporlari.org.tr/haberler/ata-sporlarimizdan-cevgan-bu-topraklarda-yeniden-hayat-buluyor

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarAYŞE TUBA KESKİL29 Nisan 2026 21:49

Etiketler

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Çevgan" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.

KÜRE'ye Sor