Cevat Geray, kamu yönetimi, şehircilik, bölge planlama, kooperatifçilik ve toplum kalkınması gibi konular üzerine çalışan bir sosyal bilimcidir. Akademik ve kurumsal yaşamı boyunca hem üniversite içinde hem de kamu kuruluşları aracılığıyla çeşitli görevlerde bulunmuştur. Çalışmaları, Türkiye’de planlı kalkınma döneminde ortaya çıkan sosyoekonomik sorunların çözümüne yönelik bilimsel yaklaşımlar geliştirmeyi amaçlamıştır.

Cevat Geray, 1930 yılında İstanbul'da doğdu. 1954 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye ve İktisat Şubesi’nden mezun oldu. Aynı yıl fakültede asistan olarak göreve başladı. 1960 yılında “Türkiye’de Belediyecilik ve Planlama” konulu doktora tezini tamamlayarak bilimsel çalışmalarında yerel yönetim ve şehircilik eksenini belirginleştirdi.

Geray, 1967’de doçent, 1974’te profesör unvanlarını aldı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde özellikle kamu yönetimi, şehircilik ve bölge planlaması, toplum kalkınması, yerel yönetimler, gecekondu ve konut politikaları, kooperatifçilik ve kırsal kalkınma üzerine lisans ve lisansüstü dersler verdi. Kuramsal bilgileri uygulama deneyimiyle birleştirmesiyle dikkat çeken Geray, araştırmalarında sıklıkla alan çalışmaları ve saha gözlemlerine yer verdi.

Geray’ın ders verdiği alanlar sadece teorik bir aktarımı değil, aynı zamanda politika üretimi açısından uygulanabilir çözümler geliştirmeyi hedefliyordu. Kamu yönetimi ve kent planlaması gibi disiplinlerarası başlıklarda öğrencilere yöntemsel düşünme becerisi kazandırmaya çalıştı. Emekliliğinden sonra da akademik faaliyetlerine devam eden Geray, 80’li yaşlarında dahi ders vermeyi sürdürdü.

Geray, 1982–1985 yılları arasında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanı olarak görev yaptı. Bu süreçte üniversite özerkliği, bilimsel özgürlük ve akademik etik konularında yürütülen tartışmalarda aktif rol aldı.

Akademik görevlerinin yanında Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), Köy İşleri Bakanlığı, Toplum Kalkınması Genel Müdürlüğü, İmar ve İskân Bakanlığı gibi kurumlarda danışmanlık ve proje yürütücülüğü yaptı. Özellikle 1960’lı ve 1970’li yıllarda Türkiye’de uygulanan toplum kalkınması projeleri içinde aktif rol aldı. Bu çerçevede yerel halkın karar alma süreçlerine katılımı, planlama süreçlerinin merkeziyetçilikten arındırılması ve kalkınmanın sosyal yönleri üzerine çalıştı.

Geray’ın bilimsel üretimi yerel yönetimler, planlama, gecekondu sorunu, kooperatifçilik ve toplum kalkınması gibi başlıklarda yoğunlaşmıştır. “Gecekondu Sorunu” üzerine yaptığı çalışmalar, bu olgunun sadece fiziksel bir yapılaşma değil, aynı zamanda ekonomik eşitsizlik, kırsal göç ve sosyal dışlanma gibi dinamiklerle bağlantılı olduğunu göstermiştir.

Toplum kalkınması konusunda yürüttüğü çalışmalarda halk katılımını esas alan bir yaklaşımı benimsemiş; merkezi planlamanın yerel düzeyde halkla etkileşim içinde uygulanması gerektiğini savunmuştur. Ayrıca kooperatifçilik alanında yürüttüğü araştırmalarla, üretim ve tüketim kooperatiflerinin hem ekonomik kalkınma hem de toplumsal örgütlenme açısından önemine dikkat çekmiştir.

Geray’ın yayınları arasında çok sayıda kitap, makale ve bildiri yer almaktadır. “Toplum Kalkınması ve Planlama”, “Yerel Yönetimler ve Kentleşme”, “Kooperatifçilik ve Kamu Politikaları” gibi başlıklarda çeşitli bilimsel dergilerde yayımlanmış çalışmaları, sosyal bilimler alanında referans kabul edilen metinler arasında yer almaktadır.

Geray, çeşitli meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarında da görev almıştır. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Mimarlar Odası, Türk Sosyal Bilimler Derneği ve Türk Dil Kurumu gibi kurumlarla işbirliği yapmıştır. 1983 yılında kurulan Dil Derneği’nin kurucuları arasında yer almış ve uzun yıllar yönetiminde bulunmuştur. Ayrıca Mülkiyeliler Birliği ile bağını emeklilik sonrası da sürdürmüştür.

Cevat Geray, resmi olarak emekli olduktan sonra da üniversitede ders vermeyi sürdürmüş; öğrencilerle ve akademik çalışmalarla olan bağını koparmamıştır. 87 yaşında, 2017 yılında hâlen Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde ders verdiği bilinmektedir. 2023 yılında yaşamını yitirmiştir.