Büyük Dörtlü

Büyük Dörtlü terimi, küresel ölçekte en büyük dört profesyonel hizmet ve muhasebe ağı olarak kabul edilen Deloitte, PricewaterhouseCoopers (PwC), Ernst & Young (EY) ve KPMG’yi ifade eder. Bu kuruluşlar başta bağımsız denetim olmak üzere vergi, danışmanlık ve çeşitli finansal hizmet alanlarında faaliyet göstermekte olup; gelir büyüklüğü, çalışan sayısı ve faaliyet gösterdikleri ülke sayısı bakımından muhasebe ve denetim sektöründe en büyük ağ yapıları arasında yer almaktadır. Uluslararası ölçekte çok sayıda özel sektör kuruluşuna ve kamu kurumuna hizmet sunmaları, bu firmaların küresel profesyonel hizmet piyasasındaki konumunu belirleyen unsurlar arasında gösterilmektedir.^【1】

Büyük Dörtlü (consultancy.eu)

Büyük Dörtlü’nün ortaya çıkışı, 20. yüzyılın son çeyreğinde denetim ve muhasebe sektöründe hız kazanan birleşme ve yeniden yapılanma süreciyle ilişkilendirilmektedir. 1980’li yılların sonuna kadar sektörde önde gelen uluslararası muhasebe firmaları “Büyük Sekiz” olarak anılmaktaydı. Bu kapsamda Arthur Andersen, Arthur Young, Coopers & Lybrand, Deloitte Haskins & Sells, Ernst & Whinney, Peat Marwick Mitchell, Price Waterhouse ve Touche Ross firmaları yer almaktaydı.^【2】

1989 yılında gerçekleşen birleşmeler sektördeki konsolidasyon sürecinin önemli bir aşamasını oluşturmuştur. Arthur Young ile Ernst & Whinney’in birleşmesi sonucunda Ernst & Young ortaya çıkmış; Deloitte Haskins & Sells ile Touche Ross’un birleşmesi gerçekleşmiştir. Bu gelişmeler sonrasında sektördeki büyük firma sayısının azaldığı ve “Büyük Sekiz” olarak anılan yapının “Büyük Altı”ya dönüştüğü ifade edilmektedir.^【3】

1998 yılında Price Waterhouse ile Coopers & Lybrand’ın Temmuz ayında birleşmesi sonucunda PricewaterhouseCoopers (PwC) adı altında yeni bir yapı kurulmuş ve lider firma sayısı beşe düşmüştür.^【4】 PwC’nin kurumsal gelişiminde, tarihsel kökleri 19. yüzyıla uzanan iki ayrı yapının birleşmesi belirleyici bir aşama olarak değerlendirilmektedir.

2000’li yılların başında Enron olayıyla bağlantılı gelişmeler sonrasında Arthur Andersen’in faaliyetlerini sona erdirmesiyle birlikte sektör yapısı dört büyük ağ etrafında şekillenmiştir. Kaynaklarda, Enron’un mali tablolarına ilişkin süreçler bağlamında yaşanan gelişmelerin ardından Arthur Andersen’in itibar kaybına uğradığı ve 2002 yılında faaliyetlerini durdurduğu belirtilmektedir. Bu sürecin ardından Deloitte, PwC, EY ve KPMG güncel “Büyük Dörtlü” bileşenleri olarak anılmaya başlanmıştır.^【5】

Büyük Dörtlü’yü oluşturan ağların her biri, farklı dönemlerde kurulmuş muhasebe ve denetim firmalarının birleşmeleri sonucunda bugünkü küresel yapısına ulaşmıştır. Deloitte’un kökenleri 19. yüzyıla dayanmaktadır ve 1990 yılında Tohmatsu’nun katılımı ile küresel yapısı genişlemiştir. EY, 1989 yılında gerçekleşen birleşmeyle oluşmuş; PwC, 1998 birleşmesiyle mevcut kurumsal formunu kazanmış; KPMG ise kökenleri 19. yüzyıla uzanan firmaların 1987 yılında Peat Marwick International ile KMG adı altında birleşmesi sonucunda bugünkü adını almıştır.

Büyük Dörtlü’yü oluşturan Deloitte, PricewaterhouseCoopers (PwC), Ernst & Young (EY) ve KPMG, tek bir küresel şirket olarak örgütlenmemiştir. Bunun yerine farklı ülkelerde kurulmuş ve faaliyet gösteren bağımsız üye firmalardan oluşan uluslararası ağ yapıları şeklinde faaliyet göstermektedirler. Her bir üye firma, ilgili ülkenin hukuki düzenlemelerine göre kurulmuş ayrı bir tüzel kişiliktir ve hukuki sorumluluğunu kendi faaliyet alanı çerçevesinde üstlenmektedir.^【6】

Bu ağ yapısı çerçevesinde küresel düzeyde bir koordinasyon mekanizması bulunmaktadır. Marka yönetimi, metodoloji geliştirme, kalite standartlarının belirlenmesi ve küresel stratejik çerçevenin oluşturulması bu düzeyde yürütülmektedir. Buna karşılık, müşteri sözleşmelerinin yapılması, denetim raporlarının düzenlenmesi ve hizmet sunumuna ilişkin hukuki yükümlülükler ilgili ülke firmasına aittir. Bu model, hem küresel ölçekte bütünleşik hizmet sunumunu mümkün kılmakta hem de yerel mevzuata uyumu sağlamaktadır.

Büyük Dörtlü firmaları başlıca denetim, vergi ve danışmanlık alanlarında faaliyet göstermektedir. Bu hizmetler, hem özel sektör hem de kamu kuruluşlarına yönelik profesyonel destek sağlamayı amaçlamaktadır. Söz konusu firmaların hizmet yelpazesinin zaman içerisinde genişlediği ve geleneksel muhasebe hizmetlerinin ötesine geçerek çeşitli danışmanlık alanlarına yöneldiği gözlemlenmektedir.

Denetim hizmetleri, şirketlerin finansal tablolarının ilgili muhasebe standartlarına uygunluğunun ve gerçeğe uygun sunumunun bağımsız biçimde incelenmesini kapsamaktadır. Bu inceleme süreci sonucunda bağımsız denetim raporları düzenlenmektedir. Büyük Dörtlü firmaları, küresel ölçekte çok sayıda halka açık ve çok uluslu şirketin denetimini yürütmektedir. Denetim faaliyetleri, ulusal düzenlemeler ve uluslararası denetim standartları çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.

Vergi hizmetleri, kurumların ve bireylerin ulusal ve uluslararası vergi mevzuatına uyum sağlamasına yönelik danışmanlık ve uygulama faaliyetlerini içermektedir. Bu kapsamda vergi planlaması, vergi uyum süreçlerinin yürütülmesi, uluslararası vergi düzenlemelerine ilişkin danışmanlık, transfer fiyatlandırması ve şirket birleşme ve devralmalarında vergi yapılandırması gibi alanlarda hizmet sunulmaktadır. Bu hizmetler, ilgili ülke mevzuatına uygun biçimde yerel üye firmalar tarafından yürütülmektedir.

Danışmanlık hizmetleri; yönetim danışmanlığı, risk danışmanlığı, finansal danışmanlık, teknoloji danışmanlığı ve işlem danışmanlığı gibi farklı uzmanlık alanlarını kapsamaktadır. Kurumsal dönüşüm, performans yönetimi, dijital dönüşüm, bilgi teknolojileri altyapısı, veri analitiği, değerleme, yeniden yapılandırma ve şirket birleşme ve devralmaları bu hizmetler arasında yer almaktadır. Hizmetler, küresel ağ yapısı içinde eşgüdüm sağlanarak sunulmaktadır.

Deloitte, denetim, vergi, danışmanlık ve risk danışmanlığı alanlarında faaliyet gösteren küresel bir profesyonel hizmet ağıdır. Farklı ülkelerde faaliyet gösteren bağımsız üye firmalardan oluşan bir ağ yapısı şeklinde örgütlenmiştir ve her üye firma ilgili ülkenin mevzuatına göre ayrı bir tüzel kişilik olarak faaliyet göstermektedir.

PricewaterhouseCoopers (PwC), denetim, vergi ve danışmanlık hizmetleri sunan uluslararası bir profesyonel hizmet ağıdır. Mevcut kurumsal yapısı 1998 yılında Price Waterhouse ile Coopers & Lybrand’ın birleşmesi sonucunda oluşmuştur ve farklı ülkelerde faaliyet gösteren bağımsız üye firmalar aracılığıyla hizmet sunmaktadır.

Ernst & Young (EY), 1989 yılında gerçekleşen birleşme sonucunda oluşmuş küresel bir profesyonel hizmet ağıdır. Denetim, vergi ve danışmanlık alanlarında faaliyet göstermekte olup çeşitli ülkelerde kurulmuş bağımsız üye firmalardan oluşmaktadır.

KPMG, 1987 yılında Peat Marwick International ile KMG’nin birleşmesi sonucunda oluşmuş uluslararası bir muhasebe ve danışmanlık ağıdır. Denetim, vergi ve danışmanlık hizmetleri sunmakta ve farklı ülkelerde faaliyet gösteren bağımsız üye firmalar aracılığıyla örgütlenmektedir.

Büyük Dörtlü firmaları, gelir büyüklüğü, çalışan sayısı ve faaliyet gösterdikleri ülke sayısı bakımından küresel muhasebe ve profesyonel hizmet sektöründe en büyük ağlar arasında yer almaktadır. Küresel ölçekte çok sayıda halka açık ve çok uluslu şirketin bağımsız denetimini yürütmeleri, denetim pazarında yüksek düzeyde yoğunlaşma bulunduğunu göstermektedir. Küresel ağ yapıları sayesinde farklı ülkelerde eşgüdümlü hizmet sunabilmekte ve uluslararası ölçekte faaliyet gösteren şirketlere bütüncül hizmet sağlayabilmektedirler.

Deloitte, PricewaterhouseCoopers (PwC), Ernst & Young (EY) ve KPMG, Türkiye’de küresel ağ yapılarına bağlı bağımsız üye firmalar aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Türkiye’deki firmalar, Türk mevzuatına göre kurulmuş tüzel kişilikler olup denetim, vergi ve danışmanlık hizmetlerini ulusal düzenleyici çerçeve içinde sunmaktadır.^【7】 Küresel ağın bir parçası olmaları nedeniyle uluslararası metodoloji ve kalite standartları çerçevesinde çalışmakta ve sınır ötesi hizmet sunumunda diğer ülke ofisleriyle eşgüdüm sağlamaktadırlar.