Malzeme(ler) | Doğal taş blokları | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bölge(ler) | Bartın | ||||||||
Kullanım Alanı(ları) | Ekmek bazlama gibi hamur işlerinin pişirilmesinde | ||||||||
Kültürel Önemi | Bartın yöresinin geleneksel el sanatlarından biri | ||||||||
Tescil Durumu | Coğrafi İşaretli Ürün | ||||||||
Üretim Yöntemi | Geleneksel taş işçiliği (parçalama, yontma, tesviye) | ||||||||
Taş Sac Yapımı, Bartın yöresine özgü geleneksel el sanatlarından biridir. Bölgedeki usta zanaatkârlar, büyük kaya kütlelerinden çıkardıkları taşları işleyerek, pişirme aracı olan sac hâline dönüştürmektedir. Bu geleneksel üretim biçimi, Bartın’ın kültürel mirasında önemli yere sahiptir ve yörede coğrafi işaret tesciliyle koruma altına alınmıştır.
Taş sac üretiminin tarihi, Bartın yöresinin taş ustalığı birikimiyle bağlantılıdır. Yüzyıllardır sürdürülen bu gelenek, kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze ulaşmış, yörede önemli bir zanaat dalı hâline gelmiştir. Taş saclar, eski dönemlerde evlerde ve yaylalarda ekmek, bazlama gibi hamur işleri pişirmek için kullanılmış, bu yönüyle yerel mutfak kültürüne önemli bir katkı sağlamıştır.

Taş Sac (Kültür Portalı)
Taş sac yapımında kullanılan ana malzeme, yöredeki ocaklardan çıkarılan doğal taş bloklarıdır. Ustalar, bu taşları geleneksel yöntemlerle parçalayarak uygun büyüklüğe getirir. Ardından taşın yüzeyi, pişirme için elverişli hâle gelene kadar yontma, tesviye ve zımparalama işlemlerine tabi tutulur. Taşın ısıl direnci ve düzgün yüzey oluşturma özelliği, sacın dayanıklılığını ve kullanım ömrünü artırmaktadır.

Taş Sac Yapımı İçin Hazırlık Yapılıyor (Anadolu Ajansı)
Günümüzde taş sac yapımı, Bartın’daki az sayıdaki usta tarafından sürdürülmektedir. Coğrafi işaret almış olması, bu zanaatın geleneksel yöntemlerle korunmasını ve tanıtılmasını sağlamaktadır. Ayrıca yerel yönetimler ve kültür kuruluşları tarafından bu el sanatının tanıtılmasına yönelik çalışmalar yapılmakta, taş sac kullanımı özellikle gastronomi turizmi kapsamında desteklenmektedir.
Taş sac yapımı, Bartın’ın somut olmayan kültürel mirasının önemli bir parçasıdır. Bölgeye özgü el işçiliğini yansıtan bu üretim biçimi, geleneksel pişirme yöntemlerinin yaşatılmasını sağlamakta ve yerel ekonomiye katkı sunmaktadır. Ayrıca turistler için ilgi çekici bir kültür ürünü olan taş saclar, hem işlevsel hem de dekoratif birer hatıra niteliği taşımaktadır.
Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları, taş sac yapımının gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için çeşitli eğitim programları ve atölye çalışmaları düzenlemektedir. Bu kapsamda zanaatkârların desteklenmesi, geleneksel üretim tekniklerinin yaşatılması ve tanıtılması için çalışmalar sürdürülmektedir.
Taş sac yapımı, yöresel bir üretim biçimi olmakla birlikte günümüzde geniş bir coğrafyada ilgi görmektedir. Ürüne olan talebin artmasıyla birlikte yerel üreticiler, taş sacların bölge dışındaki pazarlara ulaştırılmasına yönelik adımlar atmaktadır. Böylece bu geleneksel el sanatı, Bartın sınırlarının ötesine yayılarak tanıtılma fırsatı bulmaktadır.
Bartın Valiliği. “Taş Sac Yapımı.” Erişim tarihi: 23 Haziran 2025. http://www.bartin.gov.tr/tas-sac-yapimi
Bartın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “El Sanatları.” Erişim tarihi: 23 Haziran 2025. https://bartin.ktb.gov.tr/TR-68993/el-sanatlari.html
Kültür Portalı. “Taş Sac Yapımı.” Erişim tarihi: 23 Haziran 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bartin/kulturatlasi/tas-sac-yapimi
Anadolu Ajansı. “Dev Kayalardan Bilek Gücüyle Çıkardığı Parçaları Coğrafi İşaretli Taş Saca Dönüştürüyor.” Erişim tarihi: 23 Haziran 2025. Erişim adresi
Malzeme(ler) | Doğal taş blokları | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bölge(ler) | Bartın | ||||||||
Kullanım Alanı(ları) | Ekmek bazlama gibi hamur işlerinin pişirilmesinde | ||||||||
Kültürel Önemi | Bartın yöresinin geleneksel el sanatlarından biri | ||||||||
Tescil Durumu | Coğrafi İşaretli Ürün | ||||||||
Üretim Yöntemi | Geleneksel taş işçiliği (parçalama, yontma, tesviye) | ||||||||
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Bartın Taş Sacı" maddesi için tartışma başlatın
Tarihî Arka Plan
Malzeme ve Üretim Süreci
Günümüzdeki Durum
Kültürel ve Turistik Önemi
Geleceğe Yönelik Çalışmalar
Yaygınlaşma Potansiyeli
Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.