Auralı Migren

Migren; nörolojik, gastrointestinal ve otonom değişikliklerin eşlik ettiği primer epizodik bir baş ağrısı bozukluğudur. Klasik migren olarak da isimlendirilen auralı migren, baş ağrısı ataklarından önce ortaya çıkan geçici fokal nörolojik defisitlerle karakterize edilen bir alt tiptir.

Tüm migrenli hastaların yaklaşık yüzde on ila yirmisinde aura semptomları gözlemlenmektedir. Toplumda aurasız migren formuna kıyasla beş kat daha az sıklıkta görülen bu durum, bireylerin gündelik aktivitelerini engelleyen, fiziksel hareketle şiddetlenen yapısı sebebiyle iş gücü kaybına neden olabilen ve yaşam kalitesini düşüren nörolojik bir hastalıktır.

Auralı migren atakları dört farklı zaman dilimi içinde ilerlemektedir:

• Prodrom Evresi: Baş ağrısından saatler veya günler önce başlayabilir. Hastaların duygudurum ve davranışlarında değişiklikler meydana getirir. En sık yorgunluk, bitkinlik, konsantrasyon güçlüğü, ense sertliği, artmış ışık ve ses duyarlılığı belirtileri izlenir.
• Aura Evresi: Genellikle beş ila yirmi dakikada gelişip dört ila altmış dakika sürer ve baş ağrısından önceki altmış dakika içinde sonlanır. Belirtiler dört grupta toplanır:
• • Görsel: Işık çakmaları, zigzaglar ve görme bulanıklığı.
  • Duyusal: Vücudun çeşitli bölgelerinde uyuşma hissi (parestezi).
  • Motor: Dizartri gibi kas kontrolü bozuklukları.
  • Psikolojik: Duygudurum değişiklikleri.
• Baş Ağrısı Evresi: Tipik olarak tek taraflı, orta veya ağır şiddette, zonklayıcı özellikte olup dört ila yetmiş iki saat sürer. Fiziksel aktivite ile şiddeti artan ağrıya bulantı, kusma, fotofobi ve fonofobi eşlik eder.
• Postdrom Evresi: Yorgunluk ve tükenmişlik hissi ile atak tamamlanır.

Auralı migren; belirti türüne ve baş ağrısı durumuna göre alt sınıflara ayrılır. Bunlar arasında migren baş ağrısı ile tipik aura, baş ağrısız tipik aura, migren dışı baş ağrısı ile tipik aura, ailesel hemiplejik migren ve sporadik hemiplejik migren bulunur. Ailesel hemiplejik migren, otozomal dominant genetik geçiş gösteren ve CACNA1A iyon kanalı geni ile ilişkili kalıtsal bir tiptir.^【1】

Atipik klinik belirtilerle seyreden varyantlar ise şunlardır:

• Baziler-tip migren: Beyin sapı lokalizasyonlu auralar; çift görme, vertigo, kulak çınlaması ve ataksi ile seyreder.
• Hemiplejik migren: Hemipleji ve ateş ile karakterize formdur.
• Retinal migren: Tek göz kaynaklı görsel bulgular izlenir.
• Diğerleri: Çocukluk çağı periyodik sendromları, oftalmoplejik migren ve vestibüler migren.

Aura evresinden, gri maddedeki hücre zarlarında oluşan masif depolarizasyon neticesinde korteks boyunca dakikada üç ila beş milimetre hızla ilerleyen kortikal yayılan depresyon dalgası sorumludur. Bu süreçte fokal hipoperfüzyonu takiben hiperoksijenizasyon ve hiperemi izlenir. Kortikal aktivitenin trigeminovasküler sistemi uyarmasıyla dural zarlarda nörojenik inflamasyon ve damarlarda vazodilatasyon meydana gelerek zonklayıcı baş ağrısı tetiklenir.

Bu kaskatta potasyum, hidrojen, nitrik oksit, glutamat ve CGRP gibi maddeler salgılanmaktadır. Serum magnezyum düzeylerinin kritik rolü saptanmıştır; atak döneminde magnezyum seviyelerinin düşük olması NMDA reseptörlerini uyararak glutamat salınımını artırmakta ve kortikal yayılan depresyonu başlatmaktadır.^【2】

MRG incelemelerinde, auralı migren grubunda süpratentoryal ve periventriküler alanlarda non-spesifik serebral ak madde lezyonlarına daha sık rastlanmaktadır. Bu lezyonların, atak sırasındaki lokal kan akımı azlığına bağlı mikrovasküler iskemik değişikliklerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Hastalarda fokal nörolojik disfonksiyonlar genellikle bir saatten kısa sürede düzelir. Ancak bu popülasyonda allodini (normalde ağrısız uyaranların ağrı yaratması) sıklığı daha yüksektir ve iskemik inme riski artış gösterebilmektedir.

^{Auralı Migren (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

Tanı, anamnez ve Uluslararası Baş Ağrısı Derneği kriterlerine göre en az iki atak geçmişi aranarak konulur. Görüntüleme araçları sekonder nedenleri dışlamak içindir.

• Davranışsal: Uyku düzeni, stres yönetimi ve gıda tetikleyicilerinden (alkol, kafein, çikolata vb.) uzak durulması.
• Akut Tedavi: Antiemetikler, asetaminofen ve NSAİİ’ler tercih edilir. Vazokonstriktör etkili triptanlar ve ergot alkaloidleri aura evresinde kullanılmamalıdır.
• Önleyici (Profilaktik): Sık ataklarda propranolol, amitriptilin, verapamil, sodyum valproat veya topiramat kullanılır. Magnezyum takviyelerinin de atak sıklığını azalttığı saptanmıştır.

Uyarı: Bu maddede yer alan içerik, yalnızca genel ansiklopedik bilgi amacı taşımaktadır. Buradaki bilgiler tanı koyma, tedavi etme ya da yönlendirme amacıyla kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili konularda karar vermeden önce mutlaka bir hekime veya uzman sağlık personeline danışmanız gerekmektedir. Bu bilgilerin tanı veya tedavi amacıyla kullanılması sonucunda doğabilecek durumlardan madde yazarı ve KÜRE Ansiklopedi herhangi bir sorumluluk kabul etmez.