KURE Kids Header Line
article-image

Mürekkep Yalamak

Son Güncellenme: 28.04.2026
fav gif
Kaydet
kure star outline

Mürekkep yalamak, çok okumuş, eğitim görmüş ve bilgi sahibi olmuş kişiler için kullanılan güzel bir deyimdir. Birisi için "Çok mürekkep yalamış" denildiğinde, o kişinin uzun yıllar okula gittiği ve çok kitap okuduğu anlatılmak istenir.

Bu Deyim Nereden Geliyor?

Bu deyimin nasıl ortaya çıktığına dair iki farklı ve ilginç hikâye vardır:

  • Hattatların Yanlışları Silmesi: Eskiden matbaalar yokken kitaplar elle yazılırdı. Kitapları yazan kişilere "hattat" denirdi. Hattatlar, kağıdın üzerine kalemin kolayca kayması için özel bir sıvı sürerlerdi. Yazarken bir hata yaptıklarında, o zamanlar silgi olmadığı için parmaklarını ağızlarında ıslatıp kağıdın üzerindeki mürekkebi silerlerdi. Bu sırada parmaklarına bulaşan mürekkep dillerine geçer, yani mürekkebi "yalamış" olurlardı.
  • Okula Başlama Törenleri: Eski zamanlarda çocuklar beş yaşına gelip okula başlayacakları gün "Âmin Alayı" adı verilen bir tören yapılırdı. Bu törende öğretmen, bir kağıda güzel bir dua yazar ve üzerine şeker dökerdi. Çocuk da okumaya ilk adımını atarken bu şekerli yazıyı yalardı. Bu tatlı gelenek, çocuğun eğitim hayatına mutlu bir başlangıç yapmasını simgeliyordu.

Neden Önemlidir?

Eskiden okuma yazma bilen insan sayısı çok az olduğu için, mürekkep yalamış olmak toplum içinde büyük bir saygı görme sebebiydi. Bugün de eğitimli ve kültürlü insanlara duyulan saygıyı ifade etmek için bu deyimi kullanmaya devam ediyoruz.

Deyimle ilgili bir görsel (Yapay zekayla oluşturulmuştur.)

Günlük Hayatta Nasıl Kullanılır?

Bu deyimi, çevrendeki çok okumuş, kendini her konuda geliştirmiş ve derin bilgi sahibi olmuş kişileri övmek için kullanabilirsin.

  • Örnek: "Dedem çok mürekkep yalamış biridir; ne zaman bir şey sorsam bana kitaplardaki gibi çok değerli bilgiler anlatır.".
  • Örnek: "Bu konuyu çözse çözse bizim öğretmenimiz çözer, sonuçta o çok mürekkep yalamış bir insan.".

Birisi için bu deyimi kullandığında, onun sadece okula gitmediğini, aynı zamanda çok fazla kitap okuyup emek vererek büyük bir kültüre sahip olduğunu ve bu yüzden saygıyı hak ettiğini belirtmiş olursun.

Bunlara Göz Atmayı Unutma!
Bilim ve Teknoloji
cat img
Doğa Bilimleri
cat img
Sanat ve Edebiyat
cat img
image
En Çok Okunan
Thomas Edison
arrow
image
En Yeni Eklenen
Pardus
arrow
ilham-notu-bg
MERAKLI ÇOCUKLARA İLHAM NOTU!

Bilgi öğrenmek, bazen sabır ve büyük emek gerektiren uzun bir yolculuktur. Eskiden insanlar, bir kişinin ne kadar çok mürekkep yalarsa bilgisinin de o kadar artacağına ve zihninin güçleneceğine inanırdı. Okumaya ve öğrenmeye verilen değer o kadar büyüktü ki, çocukların bu yolculuğa "tatlı" bir başlangıç yapması için dualar şekerle karıştırılıp onlara sevdirilirdi. Sen de yeni şeyler öğrenirken okuduğun her satırın ve harcadığın her emeğin, seni daha bilge ve saygın bir insan yapacağını unutma.

Bunu Beğendin Mi?

0 Değerlendirme
Bunu Kim Yazdı?
Kids Writing
YazarEylül BOLAT28 Mart 2026
bottom-bg-effect-bottom
bottom-bg-effect-bottom
bottom-bg-effect-top

Mürekkep yalamak, çok okumuş, iyi eğitim almış ve derin bilgi sahibi olmuş kişiler için kullanılan saygı dolu bir deyimdir. Bu deyimin kökeni, eskiden kitap yazan hattatların hatalarını dilleriyle ıslattıkları parmaklarıyla silmelerine veya okula yeni başlayan çocuklara şekerli dualar yalatılması geleneğine dayanır

Kaynakça

Yaşayan, İnanç. Deyimler ve Öyküleri. Dijital e-kütüphane, 2015. Erişim tarihi 29 Mart 2026. http://www.isev.org.tr/wp-content/uploads/2015/12/deyimler_isev.pdf.

Yeşil, Yılmaz. “Bir Gelenek, Bir Deyim: Mürekkep Yalamak.” Türkbilig, sayı 28 (2014). Erişim tarihi 29 Mart 2026. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/143314.

ilham-notu-bg
ilham-notu-bg
ilham-notu-bg
HEYY!
Bunları Biliyor
Muydun?
Lamb
Lamb
KÜRE'ye Sor