`deyim` ile İlgili Madde Sonuçları

Suya Götürüp Susuz Getirmek

Suya Götürüp Susuz Getirmek

(190 sözcük)
28 Mart 2026

“Suya götürüp susuz getirmek” bir deyimdir. Deyimler, en az bir kelimesi mecaz anlam taşıyan ve kalıplaşmış söz gruplarıdır. Günlük hayatta duyguları ve durumları kısa ama etkili şekilde anlatmamıza yardımcı olurlar. Nereden Geliyor?Bu deyimin kesin olarak ne zaman ortaya çıktığı bilinmemektedir. Ancak Türkçede “su” kavramı çok önemli olduğu için birçok deyimde yer alır. Su, yaşamın temel unsurlarından biri olduğu için dilimizde de sıkça kullanılır ve pek çok anlamı anlatmak için örnek olarak se

TR
Eylül BOLAT

Eylül BOLAT

Mürekkep Yalamak

Mürekkep Yalamak

(269 sözcük)
28 Mart 2026

Mürekkep yalamak, çok okumuş, eğitim görmüş ve bilgi sahibi olmuş kişiler için kullanılan güzel bir deyimdir. Birisi için "Çok mürekkep yalamış" denildiğinde, o kişinin uzun yıllar okula gittiği ve çok kitap okuduğu anlatılmak istenir.Bu Deyim Nereden Geliyor?Bu deyimin nasıl ortaya çıktığına dair iki farklı ve ilginç hikâye vardır:Hattatların Yanlışları Silmesi: Eskiden matbaalar yokken kitaplar elle yazılırdı. Kitapları yazan kişilere "hattat" denirdi. Hattatlar, kağıdın üzerine kalemin kolayc

TR
Eylül BOLAT

Eylül BOLAT

ÖdünÖd

Ödün

(91 sözcük)
16 Temmuz 2025

Köken“Ödün” kelimesi, Eski Türkçe öt- fiilinden türetilmiştir. Bu fiil “öteye geçmek, borçlanmak” anlamlarını taşır. “Ödün” kelimesi bu kökten, Yeni Türkçe +In ekiyle türetilmiştir. Böylece, ödün; özünde karşılık vererek ya da bir şeyden vazgeçerek “öteye geçme”, yani bir tür karşılığa dayalı fedakârlık anlamı kazanmıştır. Bu bağlamda, uzlaşma veya taviz içeren durumları ifade ederken kullanılır.Kullanım AlanlarıYan AnlamlarıGeçici feragat: Bir amaca ulaşmak için anlık ya da sınırlı süreli geri

TR
Ayşe İkbal Özsakın

Ayşe İkbal Özsakın

ŞakakŞa

Şakak

(188 sözcük)
9 Temmuz 2025

KökenŞakak kelimesi, Arapça "şḳḳ" kökünden gelen "şiḳāḳ" (شِقَاق) sözcüğünden Türkçeye alıntıdır ve "şıklar, yarılar" anlamına gelmekteydi. Bu sözcük, Arapça "şiḳḳ" veya "şiḳḳa(t)" (شِقَّة) yani "yarım, bir bütünün veya gövdenin her iki yanı" sözcüğünün fiˁl vezninde çoğuludur. Arapça "şiḳḳa" sözcüğü ise Arapça "şaḳḳa" (شَقَّ) yani "yardı" fiilinin tekilidir. Bu etimolojik süreç, kelimenin temelinde "yarma, yarım veya bir bütünün yan tarafı" fikrinin yattığını, şakağın kafanın yan tarafındaki ay

TR
Ayşenur Bayraktar

Ayşenur Bayraktar

Abayı SermekAb

Abayı Sermek

(44 sözcük)
30 Haziran 2025

KökenArapça "keçe, cübbe" anlamlarına gelen aba sözcüğü abāˀ عباء veya ḳabāˀ قباء sözcüklerinden oluşmuştur.Sermek sözcüğü ise Eski Türkçe "yaymak, sabretmek" anlamlarına gelen aynı kökenden (ser-) oluşmuştur.Kullanım AlanlarıGündelik Dilde: Bir deyim olan "abayı sermek" tabiri, gerçek anlamına yakın olarak genellikle bir yere yerleşmek anlamıyla kullanılmaktadır.

TR
Nida Öztürkmen

Nida Öztürkmen

Abayı YakmakAb

Abayı Yakmak

(65 sözcük)
30 Haziran 2025

KökenAba Arapça "keçe, cübbe" anlamına gelen ˁabāˀ عباء veya ḳabāˀ قباء sözcüklerinden alıntıdır. Yak-mak fiili ise Türkçe kökenli bir sözcüktür.Abayı yakmak deyimi bir dönem tasavvufî aşkın simgesi olan "aba" giysisinin mecaz anlam kazanmasıyla ortaya çıkmıştır. Aşk uğruna yanmayı, kendinden geçmeyi, fedakârlık yapmayı simgeler. Zamanla halk arasında delicesine âşık olmayı ifade eden bir deyim haline gelmiştir.Kullanım AlanlarıGündelik Dilde: Mecaz anlamda birisine aşık olma durumunu ifade etme

TR
Nida Öztürkmen

Nida Öztürkmen

İpİp

İp

(86 sözcük)
29 Temmuz 2025

KökenTürkçe kökenli bir kelimedir. Eski Türkçe aynı anlama gelen yıp kelimesinden evrilmiştir.Kullanım AlanlarıGünlük hayatta: Bağlama, paketleme, çamaşır asma gibi pratik işlerde kullanılır.Ev ve yapı işlerinde: İnşaatlarda veya tamirlerde geçici bağlama işlerinde yer alır.Spor ve oyunlarda: Atlama ipi, halat çekme, tırmanma gibi fiziksel etkinliklerde kullanılır.Zanaat ve el işleri anlatımlarında: Makrome, örgü, el işi gibi alanlarda ip sözcüğü sıkça geçer.Tarihî ve adlî metinlerde (mecaz anla

TR
Abdullah Keskin

Abdullah Keskin

Küplere Binmek

Küplere Binmek

(113 sözcük)
5 Ağustos 2025

Ne Demek?“Küplere binmek”, bir kişinin karşılaştığı bir durum karşısında çok öfkelenmesi, sinirlenmesi anlamını taşır. Bu durumda kişi, yaşadığı kızgınlığı açıkça belli eder ve çevresine sert tepkiler verebilir. Deyim, kişinin öfkesinin yoğunluğunu ifade etmek için kullanılır.Nereden Geliyor?"Küplere binmek" deyimin kesin kökeni bilinmemekle birlikte, günlük yaşamda insanların aşırı sinirlendiği durumları anlatmak için kullanılmaya başlanmıştır. Zaman içinde bu ifade halk arasında yerleşmiş ve y

TR
Zelal Çakar

Zelal Çakar

Pabucu Dama Atılmak

Pabucu Dama Atılmak

(155 sözcük)
16 Ağustos 2025

"Pabucu dama atılmak" deyimi, bir kişinin yerini ya da önemini kaybetmesi, onun yerine başka birinin geçmesi anlamına gelir. Bu deyim, genellikle bir eşyanın yerine daha iyisi geldiğinde ya da bir işte daha başarılı birisi ortaya çıktığında kullanılır.👟 Nereden Gelir?Bu deyimin kökeni, çok eski zamanlara, ayakkabıcıların lonca adı verilen meslek birliklerine dayanır. O zamanlar, bir ayakkabı tamircisi müşterisinin ayakkabısını zamanında veya iyi yapamazsa, loncadaki diğer ustalar bu ayakkabıyı

TR
Nida Üstün

Nida Üstün

Başını Taştan Taşa Vurmak

Başını Taştan Taşa Vurmak

(249 sözcük)
16 Ağustos 2025

Başını Taştan Taşa Vurmak"Başını taştan taşa vurmak" sözü, bir işin olması için çok çabalamak ama yine de başarılı olamamak anlamına gelir. Bu sözü, ne kadar uğraşsan da işlerin yoluna girmediği zamanlarda kullanırız.❓ Nerden Gelir?Bu deyimin kökeni, çaresizlik hissini anlatmaktan gelir. Bir kişi, çok büyük bir sorunla karşılaştığında ve bu sorunu bir türlü çözemediğinde ne yapacağını bilemez duruma gelir. Bu çaresizlik duygusu, mecazi olarak başını taştan taşa vurmak gibi bir eylemle anlatılmış

TR
Nida Üstün

Nida Üstün

KÜRE'ye Sor