`osmanlica` ile İlgili Madde Sonuçları

MünhaniMü

Münhani

(83 sözcük)
28 Haziran 2026

Köken Münhani (ﻣﻨﺤﻨﻰ) kelimesi, Arapçada ḥnw (ح ن و) kökünden türemiştir ve “eğri, kıvrımlı” anlamına gelir. Kelime, inḥinā (اِنْحَنَى) fiilinden türemiş olup “eğdi, büktü" anlamlarını taşır. Bu nedenle münhani, genel olarak eğilmiş, kıvrılmış veya doğrusal olmayan biçimleri ifade etmek için kullanılır. Kullanım Alanları Matematik ve Geometri: Eğri çizgileri ve eğrisel yapıları ifade etmek için kullanılır. Mimarlık: Kıvrımlı kemerler ve doğrusal olmayan mimari unsurları tanımlamada yer alır. Ede

TR
Berna Çamur

Berna Çamur

FaraziFa

Farazi

(83 sözcük)
18 Nisan 2026

Köken Arapça frḍ kökünden neşet eden ve temelinde "zorunlu kabul, yasa veya varsayım" anlamlarını barındıran faraḍ sözcüğünden türetilen farazi, bu isme aidiyet bildiren nisbet eki (+ī) getirilmesiyle türetilmiştir. Kullanım Alanları Bilim ve Mantık: Bir durumun gerçekliği henüz kanıtlanmamış olsa bile, muhakeme yürütebilmek amacıyla onu doğru kabul eden "hipotetik" süreçlerde kullanılır. Hukuki ve Mesleki: Klasik metinlerde ve İslam hukukunda "feraiz" (miras payları) ilmiyle ilişkili olarak kar

TR
Nazmiye Şeyma Alaca

Nazmiye Şeyma Alaca

TezekkürTe

Tezekkür

(102 sözcük)
4 Şubat 2026

Köken Arapça “aklına getirme, anma, düşünme” anlamına gelen teẕekkür (تذكّر) kelimesinden Türkçeye geçmiştir. Kök olarak Arapça ẕ-k-r (ẕikr — anma, hatırlama) kökünden türemiştir. Kullanım Alanları Resmî ve İdari Metinler: Meclis, şûra, encümen veya komisyon gibi resmî kurullarda bir kanun tasarısının, önergenin veya idari meselenin oylanmadan önce görüşülmesi ve tartışılması süreçlerinde kullanılır. Hukuk Dili: Mahkeme heyetlerinin veya yargı mercilerinin bir hükme varmadan önce dosya üzerindek

TR
Hüseyin Durmuş

Hüseyin Durmuş

VesaitVe

Vesait

(74 sözcük)
14 Haziran 2026

Köken Vesâit, Arapça w-s-ṭ (وسط) kökünden türeyen vesā’iṭ (وسائط) sözcüğünün çoğul biçiminden Türkçeye geçmiştir. Kelime, Arapçada “ara, vasıta, aracılar” anlamındaki wāsiṭa sözcüğünün çoğulu olup “araçlar, vasıtalar” anlamını taşır. Kullanım Alanları Ulaşım: İnsan ve yük taşımacılığında kullanılan araçları ifade etmek için kullanılır. Haberleşme: Bilgi ve mesajların iletilmesini sağlayan araç ve sistemleri anlatmak için yer alır. Teknoloji: Bir amaca ulaşmak için kullanılan teknik araç ve siste

TR
Fatmanur Mavibaş

Fatmanur Mavibaş

Diliçi ÇeviriDi

Diliçi Çeviri

(310 sözcük)
2 Ekim 2025

Diliçi çeviri (intralingual translation), aynı dilde üretilmiş bir metnin yine aynı dilin farklı göstergeleriyle aktarılmasıdır. Roman Jakobson’un 1959 tarihli sınıflandırmasına göre bu tür çeviri, “sözel göstergelerin aynı dilin başka göstergeleriyle yorumlanması” ya da “yeniden sözcükleme” (rewording) olarak tanımlanır. Yani bir göstergenin eşanlamlıları, açıklamaları veya daha anlaşılır ifadelerle dönüştürülmesidir. Tarih Diliçi çeviri uygulamaları, insanlık tarihi boyunca metinlerin gelecek

TR
Meryem Şentürk Çoban

Meryem Şentürk Çoban

EfdalEf

Efdal

(141 sözcük)
24 Haziran 2025

Köken Efdal (ﺍﻓﻀﻞ) kelimesi, Arapça kökenli bir kelimedir. Arapça “fazîletli olmak” anlamına gelen faḍl kelimesinden türemiştir. Kullanım Alanları Klasik Arapça ve Osmanlıca Metinler: “Efdal”, özellikle dinî, ahlaki ve felsefî metinlerde, erdemli olanı, ahlaken üstün olanı tanımlamak için kullanılır. İslamî literatürde sahabe, peygamberler veya alimler arasında “efdal” olanı belirlemek için tercih edilir. Ahlak ve Erdem Üzerine Yazılar: Ahlaki değerler, faziletli davranışlar veya yüksek kişilik

TR
Tuğba Aygün

Tuğba Aygün

VukuVu

Vuku

(109 sözcük)
26 Haziran 2025

Köken Arapça wḳˁ kökünden gelen wuḳūˁ (وُقوع) “düşme, olma, meydana gelme” anlamındaki sözcükten alıntıdır. Bu kelime, Arapça waḳaˁa (وَقَعَ) “düştü, oldu, gerçekleşti” fiilinin fuˁūl veznindeki masdarıdır. Türkçede genellikle “vuku bulmak” kalıbıyla “meydana gelmek, gerçekleşmek” anlamında kullanılır. Kullanım Alanları Hukuk ve Resmî Yazışmalar: Vuku kelimesi, resmî belgelerde ve hukuk metinlerinde bir olayın gerçekleştiğini veya meydana geldiğini bildirmek amacıyla kullanılır. Tarihî Metinler

TR
Tuğba Aygün

Tuğba Aygün

MütenasipMü

Mütenasip

(121 sözcük)
25 Haziran 2025

Köken “Mutanasıp” kelimesi, Türkçeye Arapçadan geçmiştir. Arapçada mutanāsib (متناسِب), “uyumlu” ya da “orantılı” anlamına gelir. Bu sözcük, nasaba (نَسَبَ) fiilinden türetilmiştir ve bu fiil “ilişkili olmak, orantılı olmak” anlamındadır. Kelime, Arapça’daki VI. babdan (mutafāˁil vezni) türetilmiş etken bir fiil sıfatıdır. Yapı bakımından karşılıklı uyumu ya da dengeyi ifade eden durumlar için kullanılır. Kullanım Alanları Fiziksel Uyum ve Oran: “Mutanasıp” kelimesi, beden ölçüleri, mimarî yapıl

TR
Ayşenur Bayraktar

Ayşenur Bayraktar

EkseriyetEk

Ekseriyet

(86 sözcük)
20 Haziran 2025

Köken Arapça kökenli bir kelimedir. Arapça "ekser" kelimesine mastar yapma eki olan -iyyet ekinin getirilmesiyle "ekseriyet" (ﺍﻛﺜﺮﻳّﺖ) kelimesi oluşmuştur. Kelime Türkçeye bu haliyle geçmiştir. Kullanım Alanları Sosyoloji ve İstatistik: Bir grubun büyük bölümünü oluşturan kişiler veya veriler için kullanılır. Siyaset ve Oylama Süreçleri: Kararların çoğunluk esasına göre alındığı meclis, kurul, komisyon gibi yapılarda kullanılmaktadır. Günlük Konuşma ve Resmî Dil: “Çoğunlukla”, “genellikle” anlam

TR
Ayşenur Bayraktar

Ayşenur Bayraktar

FücurFü

Fücur

(152 sözcük)
14 Nisan 2025

Köken Arapça fucūr (فجور) sözcüğü 'ahlâksızlık, fuhuş' anlamına gelir ve f-c-r kökünden türetilmiştir. Bu kelime, köken olarak Aramice/Süryanice phəgar veya phagrā (פגרא) sözcüğünden alıntıdır. Bu eski sözcük ise 'beden, gövde, et, cinsellik' anlamlarına gelir. Osmanlıca aracılığıyla Türkçeye geçmiş ve klasik metinlerde sıklıkla kullanılmıştır. Aynı kökten türeyen “fâcir” kelimesi de “günahkâr kimse” anlamına gelir. Kullanım Alanları Dini Literatür: İslamî kaynaklarda fücür, insanın iç dünyasınd

TR
Sinan Turan

Sinan Turan