Yelken kanatlı uçan balık [Parexocoetus brachypterus (Richardson, 1846)]

Parexocoetus brachypterus, Exocoetidae (Uçanbalığıgiller) familyasına ait, özellikle kıyı sularına adaptasyon sağlamış bir uçan balık türüdür. İlk kez 1846 yılında Richardson tarafından tanımlanmıştır.

Parexocoetus brachypterus (Yelken Kanatlı Uçan Balık)(flickr)

• Sınıflandırma: Teleostei (Kemikli balıklar) alt sınıfı,

Beloniformes takımı ve Exocoetidae familyası altında yer alır.

Etimoloji: Cins adı olan Parexocoetus, Grekçe "para" (yanında),

"exos" (dışarıda) ve "koite" (yatak/delik) kelimelerinden türetilmiştir.

• Yaygın İsimler: Dünya literatüründe en yaygın olarak

Sailfin flyingfish (Yelken Kanatlı Uçan Balık) adıyla bilinir.

• Vücut Yapısı ve Renk: Vücut yapısı uzundur (elongated). Sırt bölgesi yanardöner yeşilimsi mavi, karın bölgesi ise gümüşi beyaz tonlarındadır.
• Yüzgeç Karakteristiği: Türün en belirgin özelliği yelkeni andıran sırt yüzgecidir. Sırt (dorsal) ve anal yüzgeçlerinde 12-14 arası yumuşak ışın bulunur; dikenli ışın bulunmaz. Sırt yüzgeci, tabanı ve arka ışınları hariç siyah renktedir. Pelvik yüzgeçler grimsi, diğer yüzgeçler ise şeffaftır.
• Boyut: Maksimum toplam uzunluk 20.0 cm olarak kaydedilmiştir. Yaygın görülen uzunluğu ise 16.0 cm civarındadır. Eşeysel olgunluğa ortalama 12.0 cm boyuna ulaştığında erişir.

3. Dağılım ve Habitat

• Coğrafi Yayılım: Kozmopolit bir türdür.
• • Batı Atlantik: Florida ve Bahamalar'dan Brezilya'ya kadar.
  • Doğu Atlantik: Gine'den Angola'ya.
  • Hint-Pasifik: Kızıldeniz ve Doğu Afrika'dan Japonya, Hawaii ve Avustralya'ya kadar geniş bir alana yayılmıştır.
• Habitat: Pelajik-neritik bir türdür; yani açık denizden ziyade kıyı sularını tercih eder. 0 ile 20 metre arasındaki sığ derinliklerde yaşar.
• Çevresel Koşullar: Subtropikal iklim kuşaklarını (37°N - 35°S) tercih eder. Ortalama su sıcaklığı tercihi 27.8 °C'dir.

• Uçuş Mekanizması: Sudan dışarı sıçrama ve yüzeyin hemen üzerinde hatırı sayılır mesafeler boyunca süzülme yeteneğine sahiptir.
• Beslenme: Etçil (carnivorous) bir beslenme tipine sahiptir ve trofik seviyesi 3.4 olarak belirlenmiştir. Temel olarak planktonlarla beslenir.
• Yaşam Döngüsü: Popülasyon direnci yüksektir; popülasyonun iki katına çıkma süresi 15 aydan daha kısadır.

Parexocoetus brachypterus (Yelken Kanatlı Uçan Balık)(flickr)

Üreme döneminde genellikle 1 dişi ve 2-3 erkekten oluşan 3-4 bireylik gruplar halinde bir araya gelirler.

• Yumurtlama: Su yüzeyinde gerçekleşir. Yumurtalar, yüzeyde bulunan yüzer nesnelere (flotsam) yapışarak gelişebilir.
• Adaptasyon: Yumurta yüzeyindeki küçük ve yapışkan filamentler, yumurtaların su kolonunda asılı kalmasına veya birbirine tutunarak kütle oluşturmasına yardımcı olur.

• Balıkçılık: Ticari önemi düşüktür; ancak yerel balıkçılık faaliyetlerinde zaman zaman avlanır. İnsanlar için zararsız bir türdür.
• Besin Değerleri (100g için):
• • Protein: %17.6
  • Kalsiyum: 479 mg
  • Demir: 3.29 mg
  • Omega-3: 0.339 g
  • Çinko: 1.45 mg

Korunma Durumu: IUCN Kırmızı Liste verilerine göre henüz değerlendirilmemiştir (Not Evaluated).^【1】