William Moorcroft, İngiliz veteriner ve kâşiftir. 19. yüzyılın ilk çeyreğinde İngiliz Doğu Hindistan Şirketi adına Türkistan'a yönelik keşif faaliyetlerinde bulunmuş, 1819-1825 arasında Kaşgar, Belh ve Buhara gibi merkezleri kapsayan bir seyahat gerçekleştirmiştir. Seyahat notları ve ölümünden sonra yayımlanan eserleri, Afganistan ve Türkistan şehirleri hakkında dönemin Batılı kaynaklarına erken gözlemleri içermektedir.

William Moorcroft, 1767 yılında İngiltere’nin Lancashire bölgesindeki Ormskirk kasabasında doğmuştur. Gayrimeşru bir çocuk olarak dünyaya gelmiş ve annesinin babası olan Richard Moorcroft tarafından yetiştirilmiştir. Büyükbabasının çevresindeki nüfuzlu ailelerin desteğiyle iyi bir eğitim almış; Latinceyi ve Grekçeyi gençlik yıllarında öğrenmiştir.

Ormskirk'teki klasik eğitiminden sonra Liverpool Infirmary'de cerrahlık eğitimi görmüş ancak o dönemde görülen sığır vebası salgını nedeniyle veterinerliğe yönelmiştir. 1790’larda Fransa'nın Lyon kentinde veterinerlik eğitimi alan Moorcroft; Britanya’nın profesyonel anlamda eğitim görmüş ilk veteriner hekimidir.^【1】 

Moorcroft, 1792 yılında Londra’nın modern anlamda ilk veteriner muayenehanesini kurmuştur. Bu dönemde araştırmalarını at hastalıkları ve tedavi yöntemleri üzerinde yoğunlaştırmış; çalışmaları sayesinde İngiliz aristokrasisi ve bilim çevrelerinde üne kavuşmuştur.

Moorcroft, atlar üzerine yaptığı çalışmalarla İngiliz Doğu Hindistan Şirketinin dikkatini çekmiş ve şirket için çalışmak üzere Hindistan’a davet edilmiştir. 1808 yılında Londra'dan ayrılmış ve şirketin Bengal'deki çiftliğinde at yetiştirmek üzere görevlendirilmiştir. Patna kenti yakınlarındaki Pusa'da İngiliz süvari birliklerine uygun atlar üretmeye çalışmış ancak bölgenin iklim koşulları bu çabasını zorlaştırmış ve çeşitli nedenlerle istediği hayvan kalitesine ulaşamamıştır.

Moorcroft, 1811’den itibaren üstün nitelikte atlar temin edebilmek için Hindistan'ın kuzey bölgelerine keşif gezilerine başlamıştır. 1812’de, resmî izin olmadan, bir "gosain" yani bir tür gezgin derviş kılığına girerek Tibet’teki kutsal Manasarovar Gölü’ne gizli bir yolculuk yapmıştır. Bu sadece coğrafi keşif değil, aynı zamanda İngiliz Doğu Hindistan Şirketi için ekonomik, ticari ve stratejik bilgi toplama amacı da taşıyan bir yolculuktur.^【2】 

^{Manasovar Gölü Yolunda İlerlerken Moorcroft, Kaptan Hyder ve Çinli Atlılar (}Wang, Jukar, Tseng, Li⁾

Yolculuğunun sonunda Tibet’in idari merkezi Gartok’a ulaşmış ve buradaki ticaret yollarına dair önemli bilgiler edinmiştir. Bu seyahati ile Moorcroft, Himalayaları geçen ilk Avrupalı seyyah olmuştur.^【3】 

Moorcroft'un İngiliz süvari birlikleri için at temin etme ve keşif çalışmaları, 1819 yılında başlayan uzun seyahatinde de devam etmiştir. Moorcroft bu seyahatte genç yol arkadaşı George Trebeck ile birlikte Keşmir bölgesinin başkenti Srinagar, Lahor ve Ladah'tan sonra 1924 yılında Afganistan'a yönelmiştir.

Moorcroft’un ziyaret ettiği Afganistan şehirleri arasında Belh, Hulm ve Kunduz gibi önemli merkezler yer alır. Kunduz Emirliği hanı Murad Beg Moorcroft'un casus olmasından şüphelenerek onu ve yanındakileri bir süre alıkoymuştur. Serbest bırakıldıktan sonra Moorcroft ve Trebeck Buhara'ya yönelmiştir. 1825 yılının başında Buhara'ya ulaşmış ve burada beş ay kalmıştır.

Seyahatlerin öncelikli amacı İngiliz süvari birlikleri için uygun at ırklarını temin etmek olsa da Moorcroft'un tuttuğu kayıtlar oldukça kapsamlıdır. Moorcroft güzergâh boyunca siyasi, sosyal ve ekonomik koşulları da gözlemlemiş; edindiği bilgileri ayrıntılı şekilde raporlamıştır. Onun bu uzun seyahat sırasında tuttuğu notlar ve George Trebeck tarafından yapılan çizimler Horace Hayman Wilson tarafından düzenlenmiş ve 1841 yılında iki cilt hâlinde yayımlanmıştır.

William Moorcroft, Buhara'dan dönüş yolundayken ateşli hastalığa yakalanmış; 1825 yılı ağustos ayında Andhoy yakınlarında hayatını kaybetmiştir. Ölüm nedeni kesin olarak tespit edilememiş; hastalık ve seferin zorlukları etkili olmuştur. Mezar yeri bilinmemektedir.

Moorcroft’un Orta Asya seyahati, İngiltere’nin bölgedeki stratejik planlamasına erken dönemde katkı sağlamış, “Büyük Oyun” olarak adlandırılan İngiliz-Rus nüfuz mücadelesinde öncü bir girişim olarak değerlendirilmiştir. Onun elde ettiği veriler, daha sonra bölgeye gönderilecek olan seyyah ve istihbarat görevlilerine örnek teşkil etmiştir.

Afganistan ve Türkistan şehirlerine dair bıraktığı gözlemler, Batı literatüründe Türkistan’ın iç yapısına dair en erken kapsamlı bilgilerden biridir. Gerçekleştirdiği uzun soluklu seyahat, onu bölgenin en erken Avrupalı kâşiflerinden biri yapmıştır.^【4】