Tokyo Camii

Tokyo Camii, Yaponiyanın ən böyük müsəlman ibadət yeri olub, Tokionun Şibuya rayonunda yerləşir və Osmanlı-Türk memarlığının ən gözəl nümunələrindən birini təmsil edir. Yaponiyada müsəlman icmasının mərkəzi olan məscid, həm dini, həm də mədəni qarşılıqlı əlaqə mərkəzi kimi fəaliyyət göstərir.

^{Tokyo Camii Ümumi Xarici Görünüşü}  

^【1】

Tokyo Camii-nin tarixi XX əsrin əvvəllərinə gedib çıxır. 1917-ci ildə baş verən Rusiya İnqilabından sonra təqib və zülmə məruz qalan Kazan türkləri Orta Asiya üzərindən Mançuriyaya, oradan isə Yaponiyaya köç etmişlər. Tokio və Kobe şəhərlərində məskunlaşan bu icma, 1922-ci ildə Əbdülhay Qurban Əli tərəfindən qurulan Mahalle-i İslamiye Cəmiyyəti vasitəsilə təşkilatlanmışdır.

^{Tarixi İzah Edən Məlumat Lövhəsi} 

^【2】

1928-ci ildə Yapon hökumətinin icazəsi ilə "Mekteb-i İslamiye" adlı məktəb yaradılmışdır. 1935-ci ildə Tokionun Şibuya rayonunda torpaq alınıb və məktəb buraya köçürülmüşdür. Nəhayət, 1938-ci ildə Yapon hökuməti ilə əməkdaşlıq çərçivəsində məktəbin yanında məscid inşa edilmiş və Tokyo Camii ibadət üçün açılmışdır. Lakin, 1986-cı ildə strukturun zədələnməsi səbəbindən sökülmüşdür.

Tokyo Türk Cəmiyyəti məscidin yenidən inşa edilməsi şərti ilə torpağı Türkiyə Respublikasına bağışlamışdır. 1997-ci ildə Türkiyə Respublikası Diyanət İşləri Başqanlığı nəzdində Tokyo Camii Vəqfi yaradılmış və yeni məscidin tikintisi başlanmışdır.

^{Tokyo Camii Günbəz və Ümumi Daxili Məkan Görünüşü}  

^【3】

Müasir Türk dini memarlığının aparıcı simalarından biri olan Məhərrəm Hilmi Şənalp tərəfindən dizayn edilən yeni məscid, təxminən 100 türk mühəndis və ustanın iştirakı ilə inşa edilmişdir və 30 iyun 2000-ci ildə ibadət üçün açılmışdır.

Osmanlı-Türk memarlıq üslubunda inşa edilən Tokyo Camii, ümumilikdə 1,693 m² tikinti sahəsinə malikdir. Məscid zəlzələyə davamlı dərin bünövrə üzərində poladla gücləndirilmiş beton konstruksiya ilə inşa edilmişdir. Günbəzlər qəlibsiz tökülmüş, daş və mərmər elementlər polad montaj detallarından istifadə edilərək yerləşdirilmiş və məhlul istifadə olunmamışdır.

^{Tokyo Camii Daxili Məkan}  

^【4】

Məscidin daxili hissəsində xəttatlıq, kalemkari (boya bəzəkləri), çini işi, kündəkari və sədəfkarı kimi ənənəvi Türk-İslam sənətlərinin ən gözəl nümunələri yer alır. Daxili bəzəklərin xüsusilə diqqətçəkən cəhəti, Hz. Məhəmməd (s.a.v.) ilə Cəbrayıl (ə.s.) arasında baş verən "Cibril Hədisi"nin xəttatlıq sənəti ilə əks etdirilməsidir.

^{Tokyo Camii Daxili Günbəz Detalı}  

^【5】

Məscidin birinci mərtəbəsində Türk-İslam əl sənətləri sərgisi, kitab satışı bölməsi, çox məqsədli zal və kitabxana yerləşir. Əsas ibadət zalı eyni anda 630 nəfəri qəbul edə bilir, əlavə yerlərin açılması ilə bu say 2,000 nəfərə qədər artırıla bilər.

Tokyo Camii Osmanlı irsinə uyğun olaraq müxtəlif ənənəvi Türk-İslam sənət növlərini özündə birləşdirir:

^{Diyanet Türk Mədəniyyət Mərkəzinin Daxili Məkanı}  

^【6】

• Xəttatlıq (Hat Sənəti): Quran-a ehtiramı əks etdirən incə xəttatlıq nümunələri məscidin həm daxili, həm də xarici hissələrini bəzəyir.
• Kalemkari (Boya Bəzəkləri): Məscidin günbəzləri, tağları və divarları əl işi naxışlarla bəzədilmişdir.
• Çini İşləmələri: Türk-İslam sənətinin əsas elementlərindən biri olan çini işi məscidin müxtəlif hissələrində geniş istifadə olunmuşdur.
• Kündəkari və Sədəfkarı: Taxta oyma sənətinin ən incə nümunələrini qapılar və minbərdə görmək mümkündür.
• Şüşəbənd (Revzen): Rəngli şüşə pəncərələr işıq oyunları vasitəsilə estetik bir mühit yaradır.
• Ebru və Təzhib: Dekorativ sənət elementlərinə mürəkkəb ebru və təzhib işləri daxildir.

^{Camaatın Məscid Daxilindəki Görüntüsü} 

^【7】

Tokyo Camii, Yaponiyada müsəlman icmasının ibadət yeri olmaqla yanaşı, Türk-İslam sənətinin gözəlliyini nümayiş etdirən bir mədəni irs mərkəzi kimi xidmət edir. Müasir materiallardan istifadə olunmaqla Osmanlı ənənələrinə sadiq qalınaraq inşa edilən bu memarlıq incisi, Yaponiya və Türkiyə arasında tarixi və mədəni körpü rolunu oynayır.