Suriye'de Esed Sonrası İlk Halk Meclisinin Yasama Faaliyetlerine Başlaması

Suriye'de Beşşar Esed yönetiminin Aralık 2024'te sona ermesinin ardından yürütülen siyasi geçiş süreci kapsamında oluşturulan yeni Halk Meclisinin teşkili tamamlanmıştır. Geçiş yönetimi tarafından hazırlanan anayasal bildirge doğrultusunda oluşturulan 210 üyeli meclisin, ülkenin geçiş dönemindeki yasama faaliyetlerini yürütmesi, yeni seçim mevzuatını hazırlaması ve anayasal dönüşüm sürecine ilişkin düzenlemeleri ele alması öngörülmüştür. Böylece Esed yönetiminin devrilmesinin ardından oluşturulan ilk yasama organı resmen faaliyete geçme aşamasına ulaşmıştır.

Halk Meclisinin üyeleri, seçimle belirlenen milletvekilleri ile Cumhurbaşkanı tarafından atanan üyelerden oluşturulmuştur. 6 Ekim 2025'te gerçekleştirilen seçimlerde ilk aşamada 119 milletvekili belirlenmiş, daha sonra Rakka, Haseke ve Aynularab (Kobani) bölgelerinde yapılan seçimlerle bu sayı 140'a yükselmiştir.

^{Halk Meclisinin Üçte Birini Oluşturan 70 Üyeyi Atanması (1 Temmuz, 2026) (Anadolu Ajansı)}

Anayasal bildirge uyarınca meclisin üçte birini oluşturan 70 üye, 1 Temmuz 2026 tarihinde Cumhurbaşkanı Ahmed Şara tarafından yayımlanan 143 sayılı kararnameyle atanmıştır. Böylece 210 sandalyeli Halk Meclisinin üye yapısı tamamlanmış ve meclisin yasama çalışmalarına başlamasının önü açılmıştır.

Halk Meclisi Yüksek Seçim Komitesi Başkanı Muhammed Taha el-Ahmed, Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilen atamaların; geçiş sürecinde fedakârlık gösteren kişiler ile farklı alanlarda deneyim ve uzmanlığa sahip isimleri aynı yasama organında buluşturmayı amaçladığını açıklamıştır. Ayrıca meclisin Suriye toplumunun farklı sosyal, etnik ve mezhepsel kesimlerini temsil edecek kapsayıcı bir yapıya sahip olmasının hedeflendiğini belirtmiştir.

Cumhurbaşkanı kontenjanından atanan üyelerin 23'ünün toplumun önde gelen isimlerinden, 47'sinin ise akademisyenler ve çeşitli meslek gruplarından uzmanlardan oluştuğu açıklanmıştır. Atanan üyeler arasında 15 kadın milletvekili bulunurken, böylece Halk Meclisindeki kadın üye sayısı 22'ye yükselmiştir. Atamalarla birlikte Kürt, Alevi ve Dürzi topluluklarının temsilinin de güçlendirilmesi amaçlanmıştır.

Anayasal bildirge uyarınca Halk Meclisinin görev süresi 30 ay olarak belirlenmiştir. Halk Meclisi Yüksek Seçim Komitesi, meclisin ilk oturumunun 6 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirileceğini açıklamıştır. İlk toplantıda milletvekillerinin yemin etmesi, Meclis Başkanlık Divanının seçilmesi ve iç tüzüğü hazırlayacak komisyonun oluşturulması planlanmıştır.

Yeni Halk Meclisinin, geçiş sürecinde yasama faaliyetlerini yürütmesinin yanı sıra yeni seçim kanununun hazırlanması ve ilerleyen dönemde gerçekleştirilecek genel seçimlerin hukuki altyapısının oluşturulmasında görev üstlenmesi öngörülmektedir.

Esed yönetiminin sona ermesinden sonra oluşturulan ilk Halk Meclisinin göreve başlaması, Suriye'deki siyasi geçiş sürecinin kurumsallaşması açısından önemli aşamalardan biri olarak değerlendirilmiştir. Meclisin faaliyete geçmesiyle birlikte geçiş yönetiminin yasama organı tamamlanmış, ülkenin yeni siyasi yapılanmasına ilişkin düzenlemelerin parlamenter süreç içinde yürütülmesi hedeflenmiştir.

Suriye'de Beşşar Esed yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından oluşturulan yeni Halk Meclisi, 13 Temmuz 2026 tarihinde ilk oturumunu gerçekleştirerek yeni yasama dönemini başlatmıştır. Şam'da düzenlenen açılış oturumunda milletvekilleri, meclis başkanlığı için yapılan seçimde Abdul Hamid Akil el-Avak'ı Halk Meclisi Başkanı olarak seçmiştir. Böylece ülkede siyasi geçiş sürecinin ardından oluşturulan yeni yasama organı ilk kez başkanını belirleyerek kurumsal yapılanma sürecinde önemli bir adım atmıştır.

Meclis başkanlığı seçiminde kullanılan 205 oyun 99'unu alan Abdul Hamid el-Avak, 75 oy alan Müeyyed el-Kablavi ile 31 oy alan Muhammed Korc'u geride bırakarak göreve seçilmiştir. Seçimde kullanılan bir oy ise geçersiz sayılmıştır. El-Avak'ın seçilmesiyle birlikte yeni Halk Meclisi'nin yasama faaliyetlerine resmen başlaması ve geçiş sürecindeki anayasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi hedeflenmektedir.

Suriye'nin Haseke ilinden olan Abdul Hamid el-Avak, hukuk alanındaki akademik çalışmaları ve yargı görevlerinin yanı sıra, Esed yönetiminin devrilmesinin ardından hazırlanan geçici anayasal bildirgeyi kaleme alan komitenin başkanlığını yürütmüştür. Bu görevi nedeniyle ülkenin yeni anayasal ve kurumsal yapılanma sürecinin şekillendirilmesinde etkili isimlerden biri olarak öne çıkmıştır.

Yeni Halk Meclisi'nin ilk oturumu, başlangıçta planlanan tarihin bir hafta ertelenmesinin ardından gerçekleştirilmiştir. Meclisin göreve başlaması, geçiş yönetiminin yasama organını faaliyete geçirerek yeni anayasal düzenin oluşturulması, devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması ve siyasi geçiş sürecinin kurumsallaştırılması yönünde atılan adımların devamı olarak değerlendirilmektedir.