Royal Ontario Müzesi

Royal Ontario Müzesi, Kanada’nın Toronto kentinde bulunan ve sanat, kültür ile doğa tarihi alanlarında faaliyet gösteren bir müzedir. 1914 yılında halka açılan müze, farklı dönemlere ve coğrafyalara ait koleksiyonlarıyla Kanada’nın büyük kültür kurumlarından biri olarak faaliyet göstermektedir. Müze bünyesinde yaklaşık 40 galeri ve sergi alanı yer almakta; koleksiyonlar sanat eserleri, kültürel nesneler, arkeolojik buluntular, mineraller, fosiller ve zoolojik örneklerden oluşmaktadır.

Royal Ontario Müzesi'nin koleksiyon yapısı arkeoloji, paleontoloji, mineraloji, zooloji, jeoloji, sanat tarihi ve kültürel miras gibi farklı disiplinleri kapsamaktadır. Müze aynı zamanda araştırma, koruma ve saha çalışmaları yürüten bir kurum niteliği taşımaktadır.

Müze kompleksi, erken 20. yüzyıla ait tarihî yapı ile 2007 yılında tamamlanan Michael Lee-Chin Crystal adlı çağdaş ek yapıdan oluşmaktadır. Toronto merkezli Darling ve Pearson tarafından tasarlanan özgün yapı sarı tuğla ve terrakota malzemeler kullanılarak inşa edilmiştir. Daniel Libeskind tarafından tasarlanan Michael Lee-Chin Crystal ise cam, çelik ve alüminyum yüzeylerden oluşan parçalı geometrik formuyla mevcut tarihî yapıya eklemlenmiştir.

Royal Ontario Müzesi, 20. yüzyılın başlarında Toronto’da uluslararası ölçekte bir müze kurma düşüncesi doğrultusunda oluşturulmuştur. Müzenin kuruluş süreci, Ontario Hükûmeti ve Toronto Üniversitesi’nin finansal desteğiyle şekillenmiştir. Kurumsal yapı, 16 Nisan 1912 tarihinde Ontario Yasama Meclisi’nde ROM Yasası’nın kabul edilmesiyle resmiyet kazanmıştır. Müze binası 19 Mart 1914 tarihinde dönemin Kanada Genel Valisi Connaught Dükü tarafından halka açılmıştır.

İlk yapı, Toronto merkezli mimarlık ofisi Darling ve Pearson tarafından tasarlanmıştır. Sarı tuğla ve terrakota malzeme kullanılarak inşa edilen yapı, günümüzde müze kompleksinin batı kanadını oluşturmaktadır. Yapının ana girişi Bloor Street West üzerinde konumlanmıştır. İlk kuruluş aşamasında yapı içerisinde Arkeoloji, Paleontoloji, Mineraloji, Zooloji ve Jeoloji alanlarında faaliyet gösteren beş ayrı müze yer almıştır.

1920’li yılların sonlarına doğru koleksiyonların genişlemesi ve personel sayısındaki artış nedeniyle mevcut mekân kapasitesi yetersiz hale gelmiştir. Bu doğrultuda ilk büyük ek yapı çalışması Büyük Buhran döneminde gerçekleştirilmiştir. İnşaat sürecinde büyük ölçüde yerel yapı malzemeleri kullanılmış; kazı işlemleri manuel yöntemlerle yürütülmüştür. 1933 yılında Queen’s Park yönünde yeni bir kanat tamamlanarak kullanıma açılmıştır.

1955 yılında daha önce ayrı yapılar halinde faaliyet gösteren müzeler tek bir kurumsal yapı altında birleştirilmiştir. 1968 yılında ise Royal Ontario Müzesi, Toronto Üniversitesi’nden ayrılarak Ontario eyalet yönetimine bağlı bağımsız bir kurum haline gelmiştir.

1978 yılında araştırma faaliyetleri, koleksiyon alanları ve küratöryel çalışmaların genişlemesi amacıyla kapsamlı bir yenileme programı başlatılmıştır. Bu süreçte yeni küratöryel merkezler, kütüphane mekânları ve ek sergi alanları oluşturulmuştur. Terrace Galleries adı verilen yeni sergi alanı 1984 yılında resmî olarak açılmıştır.

2007 yılında Daniel Libeskind tarafından tasarlanan Michael Lee-Chin Crystal yapısı müze kompleksine eklenmiştir. Cam, alüminyum ve çelik yüzeylerden oluşan bu çağdaş ek yapı, mevcut tarihî müze yapısıyla birlikte çok katmanlı bir mimari bütünlük oluşturmuştur. Yapının biçimsel yaklaşımı, müzenin mineraloji koleksiyonlarında yer alan kristal örneklerinden esinlenerek geliştirilmiştir.

^{Royal Ontario Müzesi bina görünümü (}pexels⁾

Michael Lee-Chin Crystal yapısı, mevcut tarihi müze kütlesine eklemlenen çağdaş bir mimari müdahale olarak tasarlanmıştır. Yapının biçimsel yaklaşımı, müzenin mineraloji koleksiyonunda yer alan kristal örneklerinden türetilmiştir. Daniel Libeskind, tasarım sürecinde müze içerisindeki mineral koleksiyonlarından ve Berlin’de incelenen bir kristal örneğinden yararlanıldığını belirtmektedir.

Ek yapı; cam, alüminyum ve çelik taşıyıcı elemanlardan oluşan parçalı geometrik yüzeyler ile tanımlanmaktadır. Yapının biçimsel dili dekonstrüktivist mimarlık yaklaşımıyla ilişkilendirilmektedir. Keskin kırıklı yüzeyler ve prizmatik hacimler, mevcut taş cepheli tarihi yapıdan belirgin biçimde ayrışmaktadır.

Michael Lee-Chin Crystal ek yapısı tamamlanmasının ardından çeşitli uluslararası ve ulusal ödüller almıştır.

·        2009 – XVII Concorso Internazionale – “Sistema d’autore Metra”

·        2008 – Condé Nast Traveler tarafından “New Seven Wonders of the World” listesine dahil edilmiştir.

·        2007 – Ontario Steel Design Awards – Canada Institute of Steel Construction

Müzenin özgün yapıları Queenston Limestone ve Credit Valley taşı kullanılarak inşa edilmiştir. 1914 ve 1933 tarihli kanatlar masif taş cephe karakteri taşımaktadır.

Michael Lee-Chin Crystal ekinde ise çelik taşıyıcı sistem, cam yüzeyler ve alüminyum kaplama elemanları kullanılmıştır. Yapı, çok yüzeyli geometrik parçaların birleşimiyle oluşturulmuştur. Çağdaş ekin dış kabuğu, kristal formuna referans veren eğimli yüzeylerden oluşmaktadır.

Müze yapısında sergileme mekânlarının korunmasına yönelik kontrollü iklimlendirme sistemleri uygulanmaktadır. Royal Ontario Müzesindeki bazı vitrinlerin sergi salonlarından bağımsız hava besleme sistemleriyle çalıştığı belirtilmektedir. Bu uygulama, bağıl nem ve sıcaklık değişimlerinin koleksiyonlar üzerindeki etkisini azaltmaya yönelik koruma yaklaşımının bir parçası olarak açıklanmaktadır.

^{Royal Ontario Müzesi dış cephe görünümü (}pexels⁾

Müze içerisinde farklı koleksiyonlara ayrılmış galeriler bulunmaktadır. Teck Suite of Galleries: Earth’s Treasures bölümü, mineraller, taşlar ve değerli maden örneklerinden oluşan geniş bir koleksiyona sahiptir. Sergi mekânları düşük aydınlatmalı galeriler ve odalar halinde düzenlenmiştir. Aydınlatma sistemi, sergilenen nesnelerin fiziksel özelliklerini öne çıkaracak biçimde tasarlanmıştır.

Yaklaşık 6.900 ft² büyüklüğündeki galeri alanı; mineral oluşumları, kimyasal özellikler, göktaşları ve jeolojik sınıflandırmalar gibi tematik bölümlere ayrılmıştır. Galeriler farklı bağışçılar adına adlandırılmış bölümlerden oluşmaktadır. Ayrıca Canadian Mining Hall of Fame ve Gallery of Gems and Gold gibi özel sergileme alanları da müze bünyesinde yer almaktadır.

Royal Ontario Müzesi yaklaşık bir milyon nesneden oluşan koleksiyon yapısına sahiptir. Koleksiyonlar doğal tarih, jeoloji, sanat tarihi ve kültürel miras alanlarını kapsamaktadır. Müzenin mineral koleksiyonlarının gelişiminde madencilik şirketleri, araştırmacılar ve üniversite bağlantılı bilim insanları etkili olmuştur.

20. yüzyıl boyunca müze ile Kanada madencilik sektörü arasında kurumsal ilişkiler gelişmiştir. Müzenin jeoloji laboratuvarları, mineral rezervlerinin tarihlendirilmesine yönelik araştırmalar yürütmüş; bu çalışmalar madencilik endüstrisiyle bağlantılı bilimsel süreçlerde kullanılmıştır.