Erdoğan Merçil (25 Şubat 1938, İstanbul), Türk akademisyen ve Orta Çağ Türk devletleri tarihi uzmanıdır. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nden 1961 yılında mezun olan Merçil, akademik kariyerine 1963'te aynı fakültenin Orta Çağ Tarihi Kürsüsü'nde asistan olarak başlamıştır. 1968-1969 yıllarında "Fars Atabegleri Salgurlular" başlıklı teziyle doktorasını tamamlamış, 1973'te doçentlik, 1980'de ise "Gazneliler Devleti Tarihi" çalışmasıyla profesörlük unvanlarını almıştır.

^Biyografi(Erdoğan Merçil )

Merçil, İstanbul Üniversitesi bünyesinde kırk yılı aşkın bir süre boyunca çeşitli idari ve akademik sorumluluklar üstlenmiştir. 1982 ile 2005 yılları arasında Orta Çağ Tarihi Anabilim Dalı Başkanlığı'nı yürütmüş, 1994-1997 yılları arasında ise Tarih Bölümü Başkanlığı görevini yapmıştır. Ayrıca fakültede dekan yardımcılığı pozisyonunda da bulunmuştur. 2005 yılında yaş haddi nedeniyle üniversitedeki resmi görevinden emekli olmuştur.

Akademik çalışmaları kapsamında Türk Tarih Kurumu ve Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü asli üyeliklerinde bulunmuştur. İngilizce ve Farsça dillerine hâkim olan Merçil, araştırmalarında bu dillerdeki birinci el kaynakları ve kronikleri doğrudan inceleyerek literatüre katkı sağlamıştır.

Erdoğan Merçil'in uzmanlık alanları Selçuklu tarihi, Gazneliler, Fars atabeyleri ve Müslüman Türk devletleri üzerinde yoğunlaşmıştır. TDV İslâm Ansiklopedisi gibi temel başvuru eserlerinde çok sayıda madde yazarlığı yaparak akademik bilginin yaygınlaşmasına öncülük etmiştir.

Araştırmalarında titiz bir kaynak tarama metodolojisi izleyen Merçil, özellikle sosyal ve ekonomik tarih üzerine eğilmiştir. Türkiye Selçukluları'nda Meslekler adlı çalışmasında, dönem kaynaklarında geçen şahıs lakapları, dükkân isimleri ve pazar kayıtlarını inceleyerek nesnel bir veri seti sunmayı amaçlamıştır. Bu kapsamda meslek gruplarını; giyim-tekstil, hayvancılık, ziraat, inşaat, sağlık-temizlik gibi 11 ana başlık altında toplayarak sanayi öncesi üretim biçimlerini ve toplumsal yapıyı aydınlatmıştır.

Müellifin en bilinen eserlerinden biri olan Müslüman Türk Devletleri Tarihi, Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra Asya ve Afrika'da kurdukları devletlerin siyasi, askeri, teşkilat ve kültür tarihlerini ele alır. Bu eser, üniversitelerin tarih bölümlerinde temel ders kitabı ve el kitabı niteliği taşımaktadır. Eserde; İslam'ın kabulünün Türk tarihindeki stratejik önemi, Müslüman Türk devletlerinin Bizans ve Haçlılara karşı yürüttüğü mücadeleler ve Abbasi halifeliği ile kurulan diplomatik ilişkiler detaylandırılmıştır.

Merçil'in yayımlanmış kitapları, Orta Çağ Türk tarihi araştırmaları için temel müracaat kaynaklarıdır:

• Fars Atabegleri Salgurlular
• Gazneliler Devleti Tarihi
• Kirman Selçukluları
• Müslüman Türk Devletleri Tarihi
• Selçuk-Nâme (Transkripsiyon ve Değerlendirme)
• Gazneli Mahmûd
• Türkiye Selçukluları'nda Meslekler
• Alp Arslan ve Malazgirt