Onur Air (Az)

Onur Air Taşımacılık A.Ş., 14 aprel 1992-ci ildə Hayri İçli, Ünsal Tülbençi və Hamit Cankut Bagana tərəfindən İstanbul mərkəzli olaraq yaradıldı. Şirkət, iqtisadi sinif daşımacılığı modelini qəbul edən ilk özəl hava yolu şirkətlərindən biri kimi fəaliyyətə başladı. İlk uçuşunu 14 may 1992-ci ildə bir Airbus A-320 təyyarəsi ilə Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinə etdi. Erkən illərdə donanmasını genişləndirmək və artan tələblərə cavab vermək üçün böyük addımlar atdı.

^{Onur Air Logosu}

1990’cı illərdə Onur Air, Airbus və McDonnell Douglas kimi böyük təyyarə istehsalçılarından modellər alaraq donanmasını genişləndirdi. 1997-ci ildə şirkət, 16 təyyarə və 3.503 oturacaq tutumu ilə beynəlxalq uçuşlarını artıraraq Avropanın müxtəlif nöqtələrinə xidmət etməyə başladı.

2000-ci illərin əvvəlində Onur Air, hava nəqliyyatı sektorunda əhəmiyyətli bir oyunçuya çevrildi. Daxili hava daşımalarının özəl sektora açılması ilə şirkət geniş bir uçuş şəbəkəsi qurdu və aşağı qiymətli daşımacılıq modelinin Türkiyədəki öncüllərindən biri oldu. Donanmasında təyyarə sayı artıraraq 2006-cı ildə ümumilikdə 31 təyyarə və 7.012 oturacaq tutumuna çatdı. Şirkət, 1992-2020-ci illər arasında ümumilikdə 100 milyondan çox sərnişin daşımayı bacardı.

Onur Air-in donanması, 2018-ci ildə tamamilə Airbus modelindən ibarət 33 təyyarəyə çatdı. Lakin, artan rəqabət və maliyyə yükünün artması şirkəti çətin bir dövrə saldı.

2000-ci illərin ortalarından etibarən artan yanacaq qiymətləri, qlobal iqtisadi böhran və sektordakı güclü rəqabət Onur Air-in maliyyə durumunu mənfi təsir etdi. COVID-19 pandemiyası şirkət üzərində daha böyük təzyiq yaratdı. 25 mart 2020-ci ildən etibarən bütün uçuşlarını dayandıran şirkət yalnız kargo daşımacılığı ilə məhdud fəaliyyət göstərməyə davam etdi. Pandemiya, Onur Air-in Səudiyyə Ərəbistanı Hava Yolları kimi əsas müştərilərindən ayrılmasına və daxili uçuşlardan geri çəkilməsinə səbəb oldu.

Maliyyə böhranı səbəbindən şirkət, 2020-ci ildən etibarən işçilərinə maaş ödəyə bilmədi. İdarəetmə maliyyə problemlərini həll etmək üçün tərəfdaş axtarışına çıxdı, lakin bu cəhdlər uğursuz oldu.

Onur Air-in uçuş lisenziyası, Sivil Aviasiya Baş İdarəsi (SHGM) tərəfindən ilk dəfə 21 sentyabr 2021-ci ildə dayandırıldı. SHGM, şirkətin maliyyə problemlərini həll edə bilməsi üçün bir neçə uzatma müddəti təklif etsə də, şirkət bu fürsətləri dəyərləndirə bilmədi. 2023-cü ildə lisenziya tamamilə ləğv olundu.

Bu dövrdə şirkətin donanmasındakı bəzi təyyarələr borcların ödənilməsi üçün satışa çıxarıldı. 2022-ci ildə Airbus A321 tipli bir təyyarə, 80 milyon TL qiymətində internet üzərindən auksionla satışa çıxarıldı.

Şirkət, iqtisadi sinif uçuşlarında təklif etdiyi qiymət üstünlükləri və geniş istiqamət şəbəkəsi ilə önəmli bir yerə sahib idi. Lakin, maliyyə problemləri və idarəetmə səhvləri şirkətin çöküşünə səbəb oldu. Yıllarca Airbus-dan "ən uğurlu şirkət" mükafatı alan Onur Air, xidmət müddəti boyunca ümumilikdə 100 milyondan çox sərnişin daşımışdır.