Nusret Çolpan, klasik Osmanlı minyatür geleneğini çağdaş bir yorumla buluşturan, özellikle şehir manzaralarıyla tanınan bir sanatçıdır. Mimarlık eğitimiyle şekillenen sanat anlayışını, eğitim sürecinde tanıştığı minyatür sanatıyla bütünleştirerek özgün bir üslup geliştirmiştir. İstanbul başta olmak üzere birçok dünya şehrini konu alan detaylı minyatürleriyle tanınan sanatçı, aynı zamanda eğitici kimliğiyle de öne çıkmaktadır. Yurt içi ve yurt dışındaki eserleriyle evrensel bir etki yaratan Çolpan, vefatının ardından ardında yaşayan bir sanat mirası bırakmıştır.

Nusret Çolpan Minyatürle Tanışma Hikayesini Anlatıyor (Nusret Çolpan Arşivi)

Nusret Çolpan 1 Ekim 1952 tarihinde Bandırma’da doğmuş, ilk ve orta öğrenimini burada görmüştür. Ardından İstanbul’da Zincirlikuyu Meslek Lisesine devam etmiş ve 1984 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesinden mezun olmuştur. Minyatür sanatıyla tanışması, 1970’li yılların başında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıp Tarihi Enstitüsünde aldığı Türk süsleme sanatı dersleri sayesinde gerçekleşmiştir. Bu dönemde, alanın en büyük isimlerinden Prof. Dr. A. Süheyl Ünver ve Azade Akar’dan eğitim almıştır. Öğrencilik yıllarından itibaren Süheyl Ünver’in Cerrahpaşa’daki nakkaşhanesinde çalışarak minyatüre olan ilgisini yoğunlaştırmış ve kısa sürede üstün yeteneğiyle dikkat çekmiştir.

Nusret Çolpan, özellikle şehir manzaralarına yoğunlaşarak “şehir minyatürü” türünü geliştiren bir sanatçıdır. Minyatür sanatını sadece geleneksel biçimiyle sürdürmekle yetinmemiş, onu özgün bir yorumla çağdaş bir dile taşımayı başarmıştır. Topografik anlatımı ve detaylı kompozisyonlarıyla dikkat çeken eserlerinde genellikle İstanbul merkezli olmak üzere dünya şehirlerini tasvir etmiştir. İstanbul'un camileri, semtleri, mimari dokusu ve tarihî yapıları minyatürlerinde önemli bir yer tutar. Ayasofya Camisi başta olmak üzere İstanbul camileri, Kız Kulesi, tarihî yarımada ve Boğaziçi onun sanatında geniş yer bulmuştur. Ayrıca Mekke, Medine, Dubai, Mostar, Buhara, Türkistan, Köln, Paris, New York, Sidney gibi dünya şehirleri üzerine çalışmaları mevcuttur.

Matrakçı Nasuh’un etkileri, Çolpan’ın üslubuna zemin hazırlasa da sanatçı kendi biçim anlayışını yaratmış; yalnızca esinlenmekle kalmayıp, bizzat gözlemlerine dayalı özgün kompozisyonlar geliştirmiştir. Bu bakımdan Nusret Çolpan’ın eserleri, klasik minyatürün formunu çağdaş anlatımla birleştiren nadide örneklerdir.

Nusret Çolpan, Mostar Minyatürü (Ruhi Konak)

Nusret Çolpan sadece eserleriyle değil, aynı zamanda eğitici kimliğiyle de minyatür sanatının yaşatılmasına önemli katkılar sağlamıştır. Talebelerine yalnızca teknik bilgi değil, aynı zamanda estetik bir bakış açısı da kazandırmıştır. Öğrencileri arasında Suna Koçal, Gülçin Anmaç, Şermin Ciddi gibi çağdaş Türk sanatında öne çıkan isimler yer almaktadır.

Yurt içinde ve yurt dışında pek çok sergi açan Çolpan’ın 300'den fazla eseri bulunmaktadır. Eserleri Türkiye’nin çeşitli müzelerinde, İstanbul’un kamusal alanlarında ve yurt dışındaki sanat galerilerinde sergilenmektedir. İstanbul’da Yenikapı-Hacıosman metrosunda ve  İstiklal Caddesi Füniküler hattındaki istasyonlarda yer alan çini üzerine gerçekleştirilen minyatür çalışmaları, Gülhane Parkı trafo binası üzerindeki nakşettiği minyatür  onun kamusal sanat üretimlerine örnektir. Ayrıca Dubai-Zabeel Parkı ve Tayland-Kraliyet Bahçesi için nakşettiği çini minyatürler sanatının Türkiye sınırlarını aşarak uluslararası başarı yakaladığını göstermektedir.

Nusret Çolpan, İstanbul Metrosunda Sergilenen İstanbul'un Fethi Minyatürü (Ruhi Konak)

Nusret Çolpan’ın en ayırt edici yönü, minyatür sanatına sadık kalarak onu yeniden yorumlamasıdır. Sanatçı, geleneği zedelemeden çağdaş bir üslup geliştirmiş, bu sayede minyatür sanatını hem korumuş hem de dönüştürmüştür. Bu yaklaşımı onu hem yerel hem de evrensel düzeyde saygın kılmıştır.

Nusret Çolpan Minyatür Yaparken (Nusret Çolpan Arşivi)

Nusret Çolpan, minyatür sanatına yaptığı katkılardan ötürü sanat hayatı boyunca çeşitli kurumlar tarafından şu ödüllere layık görülmüştür:

• DYO 10. Resim Yarışması, "Rumeli Hisarı" adlı minyatürü ile Sergileme Ödülü (1976)

• T.C. Kültür Bakanlığı, 6. Devlet Türk Süsleme Sanatları Yarışması, Minyatür Dalı Ödülü (1991)

• Türk Kültürüne Hizmet Vakfı Yarışması, "Çemberlitaş Çevresi" minyatürü ile Büyük Ödül (1991)

• Kombassan Vakfı, Sanat 98 Yarışması, minyatür çalışmaları ile Mevlâna Büyük Ödülü (1998)

• T.C. Dışişleri Bakanlığı, minyatür sanatına katkılarından dolayı Teşekkür Beratı (2000)

• Türkiye Yazarlar Birliği, Yılın Yazar, Fikir Adamı ve Sanatçıları Ödülleri Yarışması, minyatür çalışmaları ile Klasik Sanatlar Ödülü (2005)

Çolpan, 31 Mayıs 2008 tarihinde İstanbul’da vefat etmiştir. Ardından sadece eserleri değil, aynı zamanda öğrencileri ve sanat anlayışıyla yaşayan bir gelenek miras kalmıştır. Süheyl Ünver çizgisinden neşet eden sanat zincirinin önemli bir halkası olarak minyatür tarihine katkı sunmuştur.