Mustang (Film)

Mustang; yönetmenliğini ve senaryosunu Deniz Gamze Ergüven'in üstlendiği, Alice Winocour ile birlikte kaleme alınan, 2015 yapımı bir Fransız-Alman-Türk-Katar ortak yapımı dram filmidir. Ergüven'in ilk uzun metrajlı çalışması olan film; Türkiye'nin Karadeniz kıyısındaki İnebolu ilçesinde geçmekte olup ailelerini kaybetmiş beş genç kız kardeşin tutucu bir çevre ve aile baskısıyla mücadelesini konu almaktadır. Film, prömiyerini 19 Mayıs 2015'te Cannes Film Festivali'nin Yönetmenlerin 15 Günü (Directors' Fortnight) bölümünde yapmış ve Europa Cinemas Label ödülünü kazanmıştır. Fransa'nın 88. Academy Awards (Oscar) töreni için Yabancı Dilde En İyi Film adayı olarak seçilen film, 41. César Ödülleri'nde dokuz adaylık arasından dört ödül almıştır.

Film, İnebolu'nun kırsal kesiminde ebeveynlerini kaybettikten sonra babaanneleri ve amcalarıyla yaşayan beş kız kardeşin hikâyesini anlatmaktadır. Okulun kapandığı yaz günü eve dönerken sahilde erkek sınıf arkadaşlarıyla oyun oynayan kız kardeşler, bu masum karşılaşma kasabada skandala dönüştürülünce kendilerini ev hapsinde bulurlar. Babaannenin ve amca Erol'un baskısıyla giderek daralan bu düzende kızların sosyal hayatı kısıtlanır, okula gidişleri engellenir ve birbiri ardına erken evlilikler planlanmaya başlanır.

Her biri farklı bir karakter yapısına sahip olan beş kardeş, bu baskıya tek tek ve birlikte gösterdikleri direnişle yanıt verir. Büyük kız kardeş Sonay'ın evlilik süreciyle uzlaşmaya çalışması, Selma'nın hazin yüzleşmesi ve küçük kız Lale'nin özgürlük arayışındaki kararlılığı, anlatının duygusal omurgasını oluşturmaktadır. Film; sıradan bir ailenin sıradan bir evinde geçen bu hikâyeyi, baskının katmanlarını ve kız kardeşler arasındaki dayanışmayı küçük Lale'nin gözünden aktarmaktadır.

^{Mustang Film Sahnesi (}IMDB⁾

Güneş Nezihe Şensoy (Lale): Beş kardeşin en küçüğü ve filmin anlatıcısıdır; hikâyenin tamamı onun bakışından aktarılır, özgürlük özlemi en net biçimde bu karakterde somutlaşır ve filmin son bölümünde belirleyici bir hamle üstlenir.

Doğa Zeynep Doğuşlu (Nur): Yaşça Lale'den büyük olan dördüncü kız kardeştir; genç ve gururlu yapısıyla baskı altındaki gündelik yaşamı içten bir gerçeklikle yansıtır.

Elit İşcan (Ece): Beş kardeş arasında daha önce oyunculuk deneyimine sahip tek isimdir; yönetmen Ergüven bu rolü başından itibaren İşcan düşünerek yazmıştır ve karakter, filmin dramatik geriliminin en yoğun noktalarından birini taşır.

Tuğba Sunguroğlu (Selma): Üçüncü büyük kız kardeşi canlandıran oyuncu; karakteri, zorla yürütülen evlilik sürecinde ağır bir iç yüzleşme yaşayan ve filmin en buruk sahnelerinden birinin merkezinde yer alan kişidir. Sunguroğlu, Paris'ten İstanbul'a giden bir uçuşun bagaj bandında tesadüfen fark edilerek kadro için seçilmiştir.

İlayda Akdoğan (Sonay): En büyük kız kardeş olup kendisine dayatılan evlilik düzenlemesini kısmen kendi şartlarıyla kabul etmeye çalışan karakterdir; kardeşler arasında çevreyle en uzlaşmacı tutumu sergileyen kişidir.

Nihal G. Koldaş (Anneanne): Beş kız kardeşin babaannesini canlandırır; toplumsal baskının evdeki temsilcisi olarak davranır ve kızları bir an önce evlendirmeye çalışan figürü temsil eder.

Ayberk Pekcan (Erol): Kız kardeşlerin amcasıdır; filmde baskının ve kısıtlamanın aktif uygulayıcısı olan bu karakter, anlatının temel çatışma kaynağını oluşturmaktadır.

Erol Afşin (Osman): Filmde Erol'un çevresinde yer alan, hikâyenin çatışma ağına dahil olan yardımcı erkek karakter rolündedir.

Burak Yiğit (Yasin): Kız kardeşlerin hayatına giren ve evlilik düzenlemelerinde yer alan gençlerden birini canlandıran yardımcı oyuncudur.

Bahar Kerimoğlu (Dilek): Filmde kız kardeşlerin hayatındaki kadın figürlerden birini oynayan yardımcı oyuncudur.

Suzanne Marrot (Hanife): Filmin yardımcı oyuncuları arasında yer alan ve evdeki toplumsal baskı ortamını pekiştiren karakteri canlandıran oyuncudur.

Atakan Akgün (Bülent): Filmde yer alan yardımcı erkek karakterlerden birini üstlenen oyuncudur.

Senaryo Süreci: Deniz Gamze Ergüven, 2011 yılında Cannes Film Festivali'nin Cinéfondation atölyesinde katıldığı bir sunumda Fransız yönetmen Alice Winocour ile tanışmıştır. İkili 2012 yazında Mustang'ın senaryosunu birlikte kaleme almıştır. Filmde erken sahnelerdeki kızların erkek çocukların omuzlarına binmesi nedeniyle azarlanması olayı, yönetmenin kendi gençlik döneminden bir anıya dayanmaktadır.

Oyuncu Seçimi: Beş genç oyuncudan yalnızca Elit İşcan daha önce oyunculuk deneyimine sahipti; Ergüven, Ece karakterini başından beri İşcan'ı düşünerek yazmıştır. Tuğba Sunguroğlu ise Paris'ten İstanbul'a giden bir uçuşun bagaj bandında Ergüven tarafından tesadüfen fark edilerek kadro için davet edilmiştir. Oyuncular çekimlere başlamadan önce bir hafta boyunca Kastamonu'da birlikte hazırlık döneminden geçmiştir.

Çekim Süreci ve Bütçe: Çekimler, İstanbul'dan yaklaşık 600 kilometre uzaklıktaki Karadeniz kıyı kenti İnebolu'da ve çevresinde gerçekleştirilmiştir. Filmin bütçesi 1,4 milyon Euro'dur. Çekimlerin başlamasından birkaç hafta önce önde gelen bir Fransız yapımcı projeden çekilmiş; Ergüven bu dönemde hem hamileliğini öğrenmiş hem de yapımcı kriziyle aynı anda baş etmek zorunda kalmıştır. Birkaç gün sonra Charles Gillibert yapımcı olarak projeye katılmıştır.

Müzik: Filmin müziklerini Warren Ellis bestelemiştir. Ellis bu işi başlangıçta yoğun programını gerekçe göstererek reddetmiş; ancak ikna edilerek kendi adına ilk solo film müziği bestesini bu filmle gerçekleştirmiştir.

Futbol Sahnesi: Filmde yer alan, erkeklerin olmadığı ve yalnızca kadınların izlediği futbol maçı sahnesi gerçek bir maçta çekilmiştir. Film ekibi son dakikada çekim iznini kaybetmiş; sahne, maçı yayımlayan televizyon kanalından alınan görüntülerle tamamlanmıştır.

41. César Ödülleri (Fransa, 2016): En İyi İlk Film, En İyi Orijinal Senaryo, En İyi Kurgu, En İyi Orijinal Müzik

2015 Cannes Film Festivali – Yönetmenlerin 15 Günü: Europa Cinemas Label Ödülü

2015 European Film Awards: European Discovery (Avrupa'nın Keşfi)

2015 AFI Fest (American Film Institute): New Auteurs Ödülü

88. Academy Awards (Oscar, 2016): Yabancı Dilde En İyi Film (Fransa adına)

73. Altın Küre Ödülleri (2016): Yabancı Dilde En İyi Film

2015 Cannes Film Festivali: Altın Kamera (Caméra d'Or) ve Queer Palm

41. César Ödülleri (Fransa, 2016): En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Sinematografi, En İyi Ses, En İyi Kostüm^【1】