Müslüman Mahallesinde Salyangoz Satmak

Hayal edin; heybeniz dünyanın en nadide, en kaliteli ürünleriyle dolu. Uzun yollar aşmışsınız, elinizdeki cevherin değerinden şüpheniz yok. Ancak bir kasabanın meydanına gelip tezgahınızı açtığınızda, insanların size hayretle, hatta biraz da tepkiyle baktığını fark ediyorsunuz. Sorun ürününüzün kalitesinde değil, o ürünün o meydandaki yabancılığında. İşte biz bu duruma, bu toprakların en derin sosyal gözlemlerinden biriyle karşılık veriyoruz: Müslüman mahallesinde salyangoz satmak.^【1】

Bu deyimin merkezine salyangozun yerleşmesi tesadüf değildir. Bu seçim, yerleşik toplumsal gelenekler, yerel mutfak kültürü ve inanç hassasiyetleriyle doğrudan ilişkilidir. Anadolu coğrafyasının genel dini ve kültürel yapısında, salyangoz gibi canlıların tüketimi mutfak alışkanlıklarının ve geleneksel kabulün tamamen dışında kalmaktadır. Bu noktada salyangoz, sadece "yenmeyen bir canlı" değil, aynı zamanda o toplumun kültürel kodlarına, temizlik anlayışına ve inanç sistemine taban tabana zıt bir sembole dönüşür. Dolayısıyla bu hassasiyete sahip insanların yoğun olduğu bir yerde salyangoz satmaya çalışmak sadece ekonomik bir hata değil, toplumun "kabul edilebilir" bulduğu sosyo kültürel sınırların dışına taşmaktır.^【2】

Bu durumun en somut yansımalarını günümüz pazarlama dünyasında görmüyor değiliz. Mesela hadi gelin bir örnek verelim. Diyelim ki çok başarılı bir reklam ajansısınız. Ancak muhafazakar bir çevrede, o bölgenin yaşam tarzına tamamen ters düşen, yerel hassasiyetleri provoke eden bir ürün lansmanı yapmaya çalışıyorsunuz. Sonuç ne olur? Büyük ihtimalle sadece başarısızlık değil, aynı zamanda ciddi bir prestij kaybı.^【3】 Bu söylediklerimi bir sonuca bağlayacak olursam insanların alışkanlıklarını, inançlarını ve değer yargılarını göz ardı ederek iş yapmak, rüzgara karşı yürümeye benzemekten başka bir şey değildir.

Netice itibarıyla, sunduğumuz şeyin kıymeti, sunulduğu yerin dokusuyla ölçülür. En doğru söz bile, yanlış zamanda ve yanlış kulakta yankı bulmaz. Başarılı ve akılcı bir iletişim kurmanın yolu, önce o çevrenin dilini ve kalbini öğrenmekten geçer. Unutmayın; doğru ürünü yanlış adreste pazarlamak, sadece beyhude bir yorgunluk getirir.^【4】