Muş Kunav Mağarası

Kunav Mağarası, Muş ili sınırları içerisinde yer alan, volkanik kayaç oluşumlarına ve karstik özelliklere sahip iki katlı doğal bir mağaradır. Doğu Anadolu Bölgesi coğrafyasında jeomorfolojik özellikleri bakımından nadir görülen mağara yapılarından biri olarak kabul edilmektedir.

^{Muş Kunav Mağarası} (Kültür Portal)

Mağara, Muş il merkezine 60 kilometre, Varto ilçe merkezine ise 12 kilometre mesafede bulunan Kayadelen Köyü yakınlarında konumlanmaktadır.

Yaklaşık 3 kilometre uzunluğunda olan Kunav Mağarası, iki ana kattan oluşan bir yapıya sahiptir. Mağaranın tavan yüksekliği iç kısımlarda yer yer 35 metreye kadar ulaşmaktadır. Fiziksel planı; farklı kollara ayrılan galeriler, tüneller, iki büyük salon ve onlarca küçük odadan meydana gelmektedir. Mağaranın boyutları ve karmaşık iç yapısı nedeniyle tamamının keşfi henüz tamamlanamamıştır. Hidrolojik açıdan mağaranın alt katından güçlü bir yer altı suyu akıntısı geçmektedir.

^{Muş Kunav Mağarası} (Kültür Portal)

Kunav Mağarası'nın yer yapısında volkanik şekiller ve kayaçlar etkindir. İçerisinde sarkıtlar, travertenler ve doğal tüneller bulunmaktadır. Ayrıca mağara içerisinde yapıyı birbirine bağlayan doğal köprüler yer almaktadır. Mağaranın giriş bölümünde derin bir kanyon bulunur. Bu kanyon oluşumu ile birlikte, yer altı suyunun yüzeye çıktığı ve düden olarak adlandırılan hidrolojik yapılar da mağara çevresinde gözlemlenmektedir.

Mağaranın iç kısımlarında ve çevresinde yapılan incelemeler, bu yapının ilk çağlarda insanlar tarafından yerleşim yeri veya sığınak olarak kullanıldığına dair izler taşıdığını göstermektedir.

Güvenlik sorunlarının ortadan kalkmasının ardından doğa turizmine açılan bölge, günümüzde doğa yürüyüşleri kapsamında ziyaret edilmektedir. Muş Alparslan Üniversitesi Afet Yönetim Uygulama ve Araştırma Merkezi uzmanları tarafından incelenen mağaranın, sahip olduğu jeolojik formasyonlar ve biyoçeşitlilik potansiyeli sebebiyle resmi olarak "doğal ve tabiat varlığı" statüsünde koruma altına alınması gerektiği belirtilmektedir. Yetkililer, alanın bilimsel araştırmalara konu edilerek turizme entegre edilmesi için çalışmalar yürütmektedir.