Muhammed Ali, 20. yüzyılın önemli sporcularından biri olmasının yanı sıra, toplumsal konulara duyarlılığı ve aktivizmi ile de tanınmıştır. Kariyeri boyunca yalnızca boks ringindeki başarılarıyla değil, aynı zamanda toplumsal meselelerdeki duruşuyla da dikkat çekmiştir. Doğum adı Cassius Marcellus Clay Jr. olan Ali’nin yaşamı, spor dünyasının ötesinde geniş bir etki alanı oluşturmuştur. Ringdeki başarılarının yanında ırkçılık, ayrımcılık, dinî kimlik ve Vietnam Savaşı karşıtlığı etrafında gelişen tutumlarıyla da toplumsal ve siyasal bir figür hâline gelmiştir.

Muhammed Ali, hayatı boyunca 4 kez evlenmiş ve 9 çocuğu olmuştur.

Ali, 17 Ocak 1942’de Kentucky, Louisville’de doğmuştur. Babası tabela ressamı, annesi ev hanımıydı. Çocukluğu, o dönemde ABD’nin güneyinde yaygın olan ırksal ayrımcılık ve toplumsal eşitsizlik içinde geçmiştir. Bu koşullar, onun ilerleyen yıllarda toplumsal adalet konularına yönelmesine zemin hazırlamıştır.

Ali’nin boks kariyerine başlaması, 12 yaşında bisikletinin çalınmasıyla tetiklenmiştir. Bu olay sonrasında polis memuru ve aynı zamanda boks antrenörü olan Joe Elbsy onu boks yapmaya teşvik etmiştir. Ertesi gün Martin adında bir antrenör ile boksa başlamıştır. Bu durum, hayatının dönüm noktalarından biri olmuştur.^【1】

Amatör boks kariyerinde hızlı bir yükseliş yakalayan Ali, amatör olarak çıktığı 100 maçta 95 galibiyet ve 5 mağlubiyet almıştır.^【2】 1960 Roma Olimpiyatları’nda hafif-ağır sıklette altın madalya kazanmıştır. Bu galibiyet, Ali’nin uluslararası düzeyde tanınmasını sağlamıştır. Olimpiyat sonrası ülkesine döndüğünde, Louisville’de yeniden ırksal ayrımcılıkla karşılaşmıştır. Ten rengi nedeniyle kendisine servis yapmayı reddeden bir restorana kızdığından, Olimpiyat madalyasını Ohio Nehri’ne atmıştır.^【3】

Ali, 1960 yılında profesyonel boks kariyerine adım atmıştır. Profesyonel kariyerinin ilk üç yılında çıktığı 19 maçın 15'ini kazanmıştır.^【4】22 yaşına geldiğinde 25 Şubat 1964'te Sonny Liston’u mağlup ederek dünya ağır sıklet boks şampiyonu olmuştur. Sonny Liston bu zamana kadar "Yenilmez Dünya Ağır Sıklet Boks Şampiyonu" ünvanını taşımaktaydı.^【5】Bu maç öncesinde Ali, meşhur "Kelebek gibi uçarım, arı gibi sokarım" sözünü söylemiştir.^【6】 1965'te Liston ile çıktığı rövanş maçında rakibini 2 dakika içinde devirmiş, bu darbe boks tarihine "hayalet yumruk" olarak geçmiştir.^【7】

1966'da Vietnam Savaşı’na çağırılmıştır. Savaşa katılmayı reddetmesi, hem yasal hem de mesleki sonuçlar doğurmuştur. Bu karar nedeniyle boks lisansı ve pasaportu iptal edilmiş, ünvanları elinden alınmıştır. Bunun yanında 5 yıl hapis ve 10 bin dolar para cezasına çarptırılmıştır. Bu süreçte Ali, üç buçuk yıl boyunca ringlerden uzak kalmıştır.^【8】

14 Eylül 1970'te boks yasağı kaldırılan Ali, ringlere geri dönmüştür.^【9】 1971 yılında Joe Frazier ile yaptığı ve “asrın maçı” olarak adlandırılan karşılaşmada mağlup olmuştur. Böylece profesyonel boks kariyerinde ilk kez bir maçı kaybetmiştir. Aynı yıl içinde Frazier ile bir kez daha karşılaşarak "dünya ağır sıklet boks şampiyonu" ünvanını geri kazanmıştır.^【10】

1974’te namağlup dünya şampiyonu George Foreman’ı “Rumble in the Jungle” adıyla bilinen maçta yenmesi yalnızca sportif bir mücadele olarak değil, siyasal ve sembolik anlamları olan bir olay olarak değerlendirilmiştir.^【11】 Karşılaşma, uydu yayıncılığı sayesinde Afrika ve Orta Doğu ülkeleri dâhil olmak üzere geniş bir coğrafyada izlenmiş; Ali, bu mücadelede ezilenlerin ve anti-kolonyal duruşun temsilcisi olarak görülmüştür.^【12】

Ali, 1978'de bir önceki yıl yenildiği Leon Spinks'i yenerek dünya şampiyonluğunu üç kez kazanan ilk boksör olmuştur. 1978'de dünya şampiyonu olarak boksu bırakmıştır. Ali, profesyonel kariyerini 61 maçta 56 galibiyetle tamamlamıştır.^【13】

1964'teki Liston karşılaşmasının ardından Cassius Clay adını bırakarak “Muhammed Ali” adını almış ve Müslüman olduğunu açıklamıştır.^【14】 Ali, 1964 yılında ABD'de kurulan "İslam Milleti" (Nation of Islam) adlı siyahi harekete katılmış, İslam dinine bu süreçte ilgi duymuştur.^【15】

Emekliliğinin ardından parkinson hastalığıyla mücadele etmiştir. Buna rağmen kamuoyundaki sembolik varlığını sürdürmüştür. 1996 Atlanta Olimpiyatları’nda olimpiyat ateşini taşımış ve 1960'ta kazanıp nehre attığı madalyası kendisine törenle tekrar verilmiştir.

1991'de Körfez Savaşı sırasında Amerikalı rehinelerin serbest bırakılması için Saddam Hüseyin ile görüşmüştür. 2002'de Birleşmiş Milletler Barış Elçisi olarak Afganistan'a gitmiştir.^【16】

Muhammed Ali, 3 Haziran 2016'da Arizona’nın Phoenix kentinde tedavi gördüğü hastanede 74 yaşında hayatını kaybetmiştir.

2001 yılında Muhammed Ali'nin hayatı "Ali" adlı filmle beyaz perdeye aktarılmıştır. Filmin başrolünde Will Smith oynamıştır.

Ali’nin Foreman ile maçı Türkiye’de de yoğun ilgiyle takip edilmiş; Ali, Müslüman kimliği, Vietnam Savaşı’na karşı duruşu ve siyah hakları konusundaki mücadelesi nedeniyle Türk kamuoyunda sempatiyle karşılanmıştır. Türkiye'de Muhammed Ali için bazı türküler yakılmıştır.^【17】