badge icon

Bu madde henüz onaylanmamıştır.

Madde
Alıntıla

Millî Görüş

Millî Görüş, 1960'lı yılların sonlarında (1969) Türkiye'de Necmettin Erbakan tarafından kurulan, İslami mücadelede parti ve siyaset metodunu benimsemiş, "Adil Düzen" tezini yeni bir model olarak ortaya koyan siyasal ve ıslahatçı bir İslami harekettir. Türkiye'de siyasal, sosyal ve kültürel alanlarda önemli değişimlerin itici gücü olmuş; aynı zamanda dünya genelindeki bazı İslami hareketlere de model teşkil etmiştir. Hareket, İslami kimliğin doğrudan siyasi bir referansla politik mecraya taşındığı ilk kitlesel oluşum olma özelliğini taşır.



Milli Görüş fikrinin temelinde ekonomik kalkınma ve ağır sanayi hamlesi bulunur. Kaynak:AA


Etimoloji ve Kavramsal Çerçeve

Hareketin adı olan "Millî Görüş", "millî" ve "görüş" kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Hareket mensupları tarafından "millî" kavramı, Kur'an'daki "Millet-i İbrahim" (İbrahim'in dini) terkibine referansla dinî anlamda kullanılmıştır. Bu bağlamda "millî" kelimesi, bir ırkın veya kavmin milliyetçiliği değil, dinî bir aidiyeti ifade eder. Erbakan'ın söyleminde "milletimiz" ve "ecdadımız" kavramları, Osmanlı-İslam mirası perspektifiyle İslam dini mensuplarını tanımlamak için kullanılmıştır. "Görüş" kelimesiyle birleştiğinde ise bu terkip, dinî/İslami görüş anlamına gelmektedir. Laik-seküler bir sistemde metafizik değerlere dayalı özel bir kavramsallaştırma olan Millî Görüş; hak-batıl dikotomisi üzerinden kendini tanımlar ve "selamet", "refah", "saadet" gibi dinî kavramları siyasi arenada kullanır.


Milli Görüş lider ve kurmayları, yargılanıyor. Kaynak: AA


Temel Karakteristikleri ve İdeolojisi

Millî Görüş Hareketi'nin referans sistemini oluşturan temel karakterleri; İslamcılık, İslam birliği ideali, ümmetçilik, tasavvuf menşeli oluş, Ehl-i Sünnet mensubiyeti, mezhepler üstü duruş, millîlik, yerellik, antiemperyalizm, antisiyonizm, siyasallık, ıslahatçılık, karizmatik lider etrafında şekillenme, kuşatıcılık, aktivizm ve teşkilatçılıktır. Hareket, Batı'daki bilim ve teknolojiyi yerel ve kültürel değerlerle harmanlamayı öngören bir modernleşme/kalkınmacı anlayışa sahiptir. Temel argümanları arasında "Önce Ahlak ve Maneviyat", "Hızlı Kalkınma" ve "Ağır Sanayi Hamleleri" yer almaktadır. Kapitalist, Siyonist ve emperyalist sistemleri reddeden Millî Görüş; faiz, repo ve bankacılık gibi sömürü yöntemlerine karşı çıkarak, tüm insanlığın huzur ve istikrarı için "Adil Düzen" (Adil Ekonomik Düzen) modelini önermiştir.


Milli Görüş Lideri Erbakan ve Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan. Kaynak: İletişim Başkanlığı

Siyasi Tarihçesi ve Kurumsal Yapısı

Millî Görüş Hareketi, kurumsal siyasi yaşamına yılında kurulan Millî Nizam Partisi (MNP) ile başlamıştır. Demokrasi süreçlerinde çeşitli mahkeme kararları ve darbelerle kapatılan partiler, isim değiştirerek siyasi hayatta varlığını sürdürmüştür. MNP'nin ardından sırasıyla Millî Selamet Partisi (MSP), Refah Partisi (RP), Fazilet Partisi (FP) ve son olarak Saadet Partisi (SP) bu siyasi çizginin temsilcileri olmuştur. Hareket, sadece siyasi partiler ve liderlik etrafında değil, aynı zamanda sivil toplum kuruluşları, gençlik ve kadın örgütlenmeleri, yurt dışı teşkilatları ve dini gruplarla da geniş bir toplumsal tabana yayılmıştır. Millî Görüş'ün "MİLKO" (Millî Görüşçü Kuruluşlar) olarak adlandırdığı sivil yapılanmalar arasında Millî Gençlik Vakfı (MGV), Anadolu Gençlik Derneği (AGD), Şuurlu Öğretmenler Derneği (ÖĞ-DER), Avrupa'daki İslam Toplumu Millî Görüş (IGMG), Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (ESAM) ve Cansuyu Yardımlaşma Derneği gibi kurumlar bulunmaktadır. Bu "emek-yoğun aktörler", hareketin dinamizmini sağlayan temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Güncel siyasi teşkilatlanma içinde de kendisini Milli Görüş fikri aidiyetine yaslayan partiler de bulunmaktadır: Yeniden Refah Partisi gibi. Siyasi Süreç içerisinde fikir, farklı siyasi bölünmeler ve ayrılmalar yaşamıştır. En ağır kırılım ise Yenilikçiler-Gelenekçiler olarak da isimlendirilen zümrenin Fazilet Partisinin kapatılmasının ardından fikir bünyesinden ayrılmaları ve sonrasında Adalet ve Kalkınma Partisinin (Ak Parti) kurulmasıyla neticelenen kırılmadır.


Milli Görüş, 1994 ve 1995 seçimlerinde halkın teveccühüne mazhar olmuştu. Kaynak:AA


Adil Düzen ve Ekonomi Politikaları

Millî Görüş'ün kurguladığı "Adil Düzen" ideolojisi, İslam kültür ve medeniyeti üzerine inşa edilmiş bir sistemdir. Bu sistemde, halkın refah seviyesini yükseltmek ve kalkınmayı sağlamak amaçlanırken, paylaşımın hakça ve adilce yapılması hedeflenir. Kendi ideolojisi dışındaki tüm görüş ve partileri "Taklitçi Görüş" olarak nitelendiren hareket, ithal düşüncelere karşı keskin bir ayrım gözetir. Materyalizm karşısında maneviyatçılığı savunan Millî Görüş, herkes için refahı ve adil bir ekonomik modeli savunur.

Kaynakça

Baykal, Ömer ve Ömer Çaha. "Milli Görüş Hareketi ve Sivil Toplum." Muhafazakâr Düşünce Dergisi 17, no. 60 (Ocak-Haziran 2021): 138-163.

Tuğrul, Talip. "Millî Görüş Hareketi'nin Temel Karakterleri." e-makâlât Mezhep Araştırmaları Dergisi 10, no. 2 (Güz 2017): 617-657.

Yarıcı, Müslim. Milli Görüş Hareketinin Fikri Temelleri. Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017.

Ayrıca Bakınız

Yazarın Önerileri

Yazar Bilgileri

Avatar
YazarMurat Temur12 Mayıs 2026 15:04

Etiketler

Tartışmalar

Henüz Tartışma Girilmemiştir

"Milli Görüş" maddesi için tartışma başlatın

Tartışmaları Görüntüle

İçindekiler

  • Millî Görüş

    • Etimoloji ve Kavramsal Çerçeve

    • Temel Karakteristikleri ve İdeolojisi

    • Siyasi Tarihçesi ve Kurumsal Yapısı

    • Adil Düzen ve Ekonomi Politikaları

Bu madde yapay zeka desteği ile üretilmiştir.

KÜRE'ye Sor