Mesaj: Joan Arc’ın Hikayesi (film)

Mesaj: Joan Arc’ın Hikayesi (The Messenger: The Story of Joan of Arc), Luc Besson’un yönetmenliğini üstlendiği tarihi-biyografik bir sinema filmidir. Film, Orta Çağ Fransasında yaşamış olan Jeanne d’Arc’ın hayatını konu edinir. Başrolde Milla Jovovich yer alırken, John Malkovich, Faye Dunaway ve Dustin Hoffman gibi oyuncular da önemli roller üstlenmiştir. Filmin anlatısı, Jeanne d’Arc’ın dini vizyonlar gördüğünü iddia ederek Fransa’yı işgalci güçlerden kurtarma yolunda üstlendiği misyonu, savaşlardaki etkinliğini ve ardından gelen Engizisyon yargılamasını konu alır.

Film, gösterime girdiği dönemde ticari açıdan beklentilerin altında kalmıştır. 85 milyon dolar bütçeyle çekilen yapım, Amerika Birleşik Devletleri’nde 14,2 milyon dolar, uluslararası pazarda ise 52,7 milyon dolar hasılat elde etmiş; toplam küresel geliri 66,9 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. Yapım, tarihsel doğruluk, anlatım biçimi ve oyunculuk tercihleri bağlamında eleştirmenlerce farklı şekillerde değerlendirilmiştir.

Mesaj: Joan Arc’ın Hikayesi filmi, 15. yüzyılda yaşamış olan Jeanne d’Arc’ın çocukluk döneminden başlayarak ölümüne kadar uzanan yaşam öyküsünü konu edinir. Filmde, Jeanne’ın çocuk yaşta Tanrı’dan mesajlar aldığını iddia etmesiyle başlayan ruhsal deneyimleri, Fransa’yı İngiliz işgalinden kurtarma yönündeki kararlılığı ve askeri liderliğe uzanan süreci anlatılmaktadır. Jeanne’ın Tanrısal bir görevle görevlendirildiğine inanarak Dauphin Charles’ı kral ilan ettirme çabası, savaş meydanlarındaki etkisi ve özellikle Orléans kuşatması filmde merkezi bir yer tutar.

Yapımda, Jeanne’ın mahkeme süreci ve Engizisyon tarafından sapkınlıkla suçlanarak yargılanması da ele alınmıştır. Film, Jeanne’ın gördüğü sesli ve görsel vizyonları dramatik olarak betimlerken, bu deneyimlerin gerçekliği ve psikolojik kökenleri çeşitli şekillerde yorumlanır. “Vicdan” (The Conscience) adı verilen ve Dustin Hoffman tarafından canlandırılan bir karakter aracılığıyla, Jeanne’ın inancı ve Tanrısal görev algısı sorgulanır.

Filmde dikkat çeken sahnelerden biri, askeri komutanların savaş stratejisi üzerine tartıştığı bir anda Jeanne’a danışmalarıdır. Jeanne bu noktada, kendisinin yalnızca bir mesaj taşıyıcısı olduğunu ifade ederek “Ben düşünmem, Tanrıya bırakırım; bu işlerin içinden değilim, sadece mesajcıyım.” yanıtını verir. Bu sahne, onun kendisini nasıl konumlandırdığını ve Tanrı ile halk arasındaki aracılık rolüne duyduğu bağlılığı çarpıcı bir biçimde yansıtır.

Film aynı zamanda Jeanne’ın zamanla kraliyet tarafından nasıl kullanıldığı ve ardından yüzüstü bırakıldığına da işaret eder. Fransa için büyük bir sembole dönüşen Jeanne’ın inancı ve halk üzerindeki etkisi önce araçsallaştırılmış, daha sonra ise Tanrı’dan mesaj alıp almadığı sorgulanarak itibarsızlaştırılmıştır. Finalde ise genç yaşta idam edilmesiyle sonuçlanan yargı süreci aktarılır. 

Filmin ana teması, inanç ve bireysel misyon fikri etrafında şekillenir. Film, Jeanne d’Arc’ın Tanrısal bir görevle hareket ettiğine dair derin inancını, bu inanç doğrultusunda aldığı kararları ve karşılaştığı toplumsal, dinsel ve politik direnci merkeze alır. İnanç ile delilik arasındaki sınır, filmin sorguladığı temel düşünsel çerçeveyi oluşturur. Jeanne’ın deneyimlediği vizyonlar ve “Tanrı’nın sesi” olarak nitelendirdiği içsel rehberlik, filmin anlatımında hem dinsel hem psikolojik boyutlarla ele alınır.

^{Filmden bir sahne}

Bir diğer önemli tema, toplumsal otorite ve birey arasındaki çatışmadır. Jeanne, hem Fransız soylularının hem de dini otoritelerin karşısında tek başına inancı doğrultusunda hareket eden bir figür olarak resmedilir. Film, onun kararlılığını ve yalnızlığını, Engizisyon yargılaması sırasında belirginleştirerek vurgular. Ayrıca, politik çıkarlar ve dini dogmaların, bireyin hakikat algısını bastırmadaki rolü de filmde işlenen önemli bir temadır.

Milla Jovovich (Jeanne d’Arc): Filmin ana karakteri olan Jeanne d’Arc’ı canlandırmaktadır. Jovovich’in yorumladığı Jeanne, vizyonlar gören, inançla hareket eden ve Fransız ordusunu yönlendiren genç bir kadındır. Karakter, film boyunca dini inancı, savaşlardaki kararlılığı ve Engizisyon mahkemesindeki direnişiyle ön plandadır.

^{Milla Jovovich-filmden bir sahne}

John Malkovich (Dauphin Charles / Kral Charles VII): Fransa tahtının varisi olan Charles’ı canlandırır. Filmde, Jeanne’ın desteğiyle tahta çıkan ve daha sonra onun kaderi üzerinde etkili olan siyasi bir figür olarak yer alır.

Faye Dunaway (Yolande d’Aragon): Charles’ın annesi ve sarayda etkili bir figür olarak filmde görünür. Jeanne’ın sarayla ilk temaslarında politik etkisiyle öne çıkar.

Dustin Hoffman (Vicdan / The Conscience): Jeanne’ın içsel sorgulamalarını temsil eden, alegorik bir karakterdir. Filmde Jeanne’ın vizyonlarını ve inancını sınayan bir figür olarak kullanılmıştır. Karakterin temsili yapısı, Jeanne’ın içsel hesaplaşmasını yansıtmak üzere Sokratik yöntemle sorgulamalar yürütür.

Tchéky Karyo (Jean de Dunois): Jeanne’ın savaşlarda birlikte hareket ettiği Fransız komutanlardan biridir. Askeri birliklerin sevk ve idaresinde önemli rol üstlenir.

Vincent Cassel (Gilles de Rais): Jeanne’ın yanında yer alan bir diğer Fransız şövalyeyi canlandırmaktadır. Filmde, onunla birlikte savaşan ancak giderek Jeanne’ın kararlarına kuşkuyla yaklaşan bir figür olarak sunulur.

Film, Fransız yönetmen Luc Besson’un yönetmenliğinde ve Columbia Tristar dağıtımıyla uluslararası bir yapım olarak gerçekleştirilmiştir. Filmin hem senaryosu hem de görsel dili, yönetmenin önceki aksiyon ve bilim kurgu sineması deneyimlerinden izler taşır. Örneğin, yönetmenin The Fifth Element (1997) filminden tanınan Jovovich, bu yapımda da başrol üstlenmiştir. Film, 15. yüzyıl Fransası’nı konu edinmesine karşın modern anlatı ve estetik tercihleriyle dikkat çeker.

Film, Fransa ve İngiltere arasında geçen Yüz Yıl Savaşları’nın yıkıcı atmosferini yansıtmak üzere geniş savaş sahneleri, yakın plan yüz çekimleri ve hızla değişen kamera açıları gibi sinematografik unsurlar kullanılarak çekilmiştir. Bu yapım süreci, hem fiziksel şiddeti hem de Jeanne’ın zihinsel-dini gerilimini aktarmayı amaçlamaktadır.

Mesaj: Joan Arc’ın Hikayesi filmi, gösterime girdiği 1999 yılında gişe açısından beklentilerin altında kalmıştır. Yaklaşık 85 milyon Amerikan doları bütçeyle üretilen film, ABD iç pazarında toplam 14.276.317 dolar gelir elde etmiştir. Uluslararası gösterimlerden elde edilen kazanç ise 52.700.000 dolar olarak kaydedilmiştir. Bu veriler doğrultusunda filmin toplam dünya çapındaki gişe geliri 66.976.317 dolar olmuştur.

Film, Amerika Birleşik Devletleri'nde 2.147 sinema salonunda vizyona girmiş ve ilk hafta sonunda 6.360.968 dolar hasılat elde etmiştir. Bu açılış performansı, geniş çaplı dağıtıma rağmen yapım maliyetinin karşılanamamasına işaret etmektedir. Film, toplamda 59 hafta boyunca gösterimde kalmış, ancak bütçesini karşılayacak düzeyde bir ticari başarıya ulaşamamıştır.

Mesaj: Joan Arc’ın Hikayesi filmi, gösterime girdiği dönemde çeşitli ödüllere aday gösterilmiş ve bazılarını kazanmıştır. Kazandığı Ödüller:

César Ödülleri (2000)

• En İyi Kostüm Tasarımı (Catherine Leterrier) 
• En İyi Ses (François Groult, Bruno Tarrière, Vincent Tulli) 

Lumières Ödülleri (2000)

• En İyi Film 
• En İyi Yönetmen (Luc Besson) 

Altın Makara Ödülü (Golden Reel Award)

• En İyi Ses Kurgusu: Yabancı Film