Mecbur Olunmuş Bir Yolun Hikayesi: Nomadland

Nomadland, 2007-2008 ekonomik krizinin getirdiği sıkıntıların ardından gelen, modern göçebe bir yaşamın seyrini sunmaktadır izleyiciye.^【1】 İlk olarak ABD’de ev kredilerinin geri ödenmemesi ile başlayan ekonomik kriz, Filmde de üzerinde durulan “ev” kavramı bağlamında önemli bir zemin oluşturmaktadır. Eşini kaybeden ana karakter Fern, içini dekore ettiği bir minibüste (karavan değil) yaşamakta ve çalışıp para kazanabilmek için çeşitli yerlere gitmektedir. Nels Anderson’un Hobo: Evsiz bir Adamın Sosyolojisi isimli kitabında hobolara dair, “Görünen o ki, hobo tarzı hayat ciddi şekilde seçicidir. Onun sürdürülmesi bir işten diğerine geçme ve bir yerden başka bir yere hareket etme kapasitesini gerektirir. Farklı ve yeni aletlere, makinelere, işlere ve yeni yerlere uyum sağlamak onun için göç etmenin normal bir sonucudur. Bu beceriklilik daha geniş alanlara açılan tüm hobolar için geçerlidir.”^【2】 şeklinde açıkladığı durumu 21. yüzyıl şartlarında yaşayan ana karakter Fern, farklı farklı yerlerde bazen bir tarlada çıplak elleriyle patates toplamakta, bazen sipariş gelen bir ürünü paketleyip göndermekte bazen de tuvaletleri temizlemektedir... Hareketliliğin, yerinde uzun süre boyunca duramama geleneğinin bir temsilcisi olan hobolar gibi Fern de uzağa, onu çağıran işler için gitmekte; çağırılmazsa bile aramaya devam etmektedir.

^{Frances McDormand (Fern Rolünde), Nomadland (}IMDb⁾

21. yüzyıl ABD’sinde kriz sonrası tıpkı ana karakter Fern gibi geniş bir orta yaş kitle tezahür etmiştir. Kriz öncesinde hayatlarını idame ettirebilen bu topluluk, sonrasında bu krizin toplumsal boyutlarından oldukça etkilenmişlerdir. Tek bir yol olarak bu hayatı seçen ve kendilerine göçebe diyen topluluk, kapitalist sistemin heba ettiklerinden yalnızca biridir. Ekonomik bir çıkmazın neticelerini izlediğimiz film, Fern ve yol boyunca karşılaştığı, hikayelerine şahitlik ettiği insanların aslında nasıl bir durumun içinde olduklarını sade ve yalın bir dille anlatmaktadır bize. “Ev” kavramının başka perspektiflerden ele alan filmde ana karakter Fern, “Evsiz değilim, bir evim yok. İkisi farklı şeyler.”^【3】diyerek içinde bulunduğu durum olan köksüzlük ve aidiyetsizliğe de vurgu yapmaktadır. Film, artık bir ev yahut yurt aramanın beyhudeliğinden söz açarak gelip geçiciliğin daimileştiği bir dünya tasavvuru ortaya koymakta, değişen dünya düzeni ile beraber birçok rutinin köklerinden sarsıldığını izleyiciye açıklamaktadır.

^{Nomadland Resmi Fragman (}Box Office Türkiye⁾

Kapitalist sitem kendi ekonomik çıkarları uğruna insan hayatlarını yerle bir etmekte ve arkasındaki enkaza bakmadan gün geçtikçe yürümeye devam etmektedir. Filmde hayatlarına şahitlik ettiğimiz insanlar Ken Loach’ın Altın Palmiye ödüllü Daniel Blake karakterini getirmektedir akıllara. ^【4】Yine aynı sistem içinde Daniel Blake, benzer problemlerin farklı süreçlerinde ayakta kalmaya çalışmaktadır. Bunca şeye rağmen yönetmenin filmde yapmak istediği şey, sistemin insanları mecbur bıraktığı sefaleti dönüştürerek yaşanabilir bir hayat tasavvur etmek. Kapitalizmle gelen krize karşı insanların çeşitli komüniteler oluşturarak hayata tutunmasını ve yaşamasını sağlamak.