Martin Van Buren, 5 Aralık 1782 tarihinde Kinderhook, New York’ta doğmuştur. Ailesi Hollanda kökenli olup babası Abraham Van Buren han işletmeciliği ve çiftçilik yapmıştır. Van Buren’ın çocukluğu, babasının işlettiği handa farklı sosyal gruplarla etkileşim içinde geçmiştir. Bu etkileşim, onun politik farkındalığının şekillenmesine katkı sağlamıştır. Van Buren, çocukluk eğitimini yerel okullarda tamamlamış ve 14 yaşında hukuk eğitimi almaya başlamıştır. 1803 yılında avukatlık ruhsatını aldıktan sonra kendi hukuk bürosunu kurmuştur.

Van Buren, siyasi kariyerine 1812 yılında New York Eyalet Senatosu’na seçilerek başlamış; 1815-1819 yılları arasında New York başsavcılığı görevini üstlenmiştir. 1821 yılında Amerika Birleşik Devletleri Senatosu’na seçilmiş ve burada altı yıl görev yapmıştır. Bu süreçte Albany Regency adlı siyasi organizasyonu kurarak, eyalet düzeyinde etkili bir siyasi yapı oluşturmuştur.

1829 yılında New York Valiliği’ne seçilmiş ancak kısa süre sonra bu görevden istifa ederek Başkan Andrew Jackson’ın Dışişleri Bakanı olmuştur. Dışişleri Bakanlığı görevi sırasında Britanya ile ticaretin genişletilmesi, Fransa ile savaş tazminatlarının çözülmesi ve Osmanlı Devleti ile ticaret anlaşmalarının yapılması gibi diplomatik girişimlerde bulunmuştur.

Van Buren, Başkan Jackson ile olan yakın ilişkisi sayesinde 1832 yılında başkan yardımcılığı görevine getirilmiştir. Jackson’ın güvenini kazanması, onu 1836 başkanlık seçimlerinde Demokrat Parti’nin doğal adayı yapmıştır. Aynı yıl yapılan seçimlerde başkanlığa seçilmiştir. Van Buren, görevine başladığı dönemde Amerika ekonomik olarak refah içindeyken, kısa süre sonra 1837 ekonomik bunalımı başlamıştır.

Van Buren’ın başkanlık dönemi, büyük ölçüde 1837 ekonomik bunalımının etkisiyle şekillenmiştir. Panik sırasında birçok banka ve işletme iflas etmiş, halkın büyük kısmı mülklerini kaybetmiştir. Van Buren, ulusal bir banka kurulmasına karşı çıkmış ve federal fonların bağımsız bir hazine sistemi içinde tutulmasını savunmuştur. Bu politika, krizin etkilerini hafifletmede yetersiz kalmıştır.

Aynı dönemde Van Buren, kölelik karşısında ihtiyatlı bir tutum sergilemiştir. Teksas’ın ilhakına karşı çıkmış ve bu girişimin köleliğin yayılmasını tetikleyeceğini öne sürmüştür. Yerli Amerikan halklarının zorla yerlerinden edilmesi politikalarını ise sürdürmüştür.

1840 yılında William Henry Harrison’a karşı yeniden aday olan Van Buren, seçimi kaybetmiştir. 1844’te Demokrat Parti adaylığına yeniden talip olmuş ancak Teksas’ın ilhakını desteklememesi nedeniyle güneyli delege desteğini yitirmiştir. 1848 yılında Özgür Toprak Partisi (Free Soil Party) adayı olarak bir kez daha başkanlığa aday olmuş, fakat seçimleri kaybetmiştir. Bu girişimiyle köleliğin yayılmasına karşı olan siyasi hareketlere katkıda bulunmuştur.

Martin Van Buren, aktif siyaset hayatından çekildikten sonra ömrünün geri kalanını Lindenwald’daki malikanesinde geçirmiştir. 24 Temmuz 1862 tarihinde hayatını kaybetmiştir.