Louvre Abu Dhabi Müzesi

Louvre Abu Dhabi, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Abu Dhabi kentindeki Saadiyat Adası’nda yer alan evrensel müze niteliğindeki bir kültür yapısıdır. Müze, Fransa ile Abu Dhabi yönetimi arasında gerçekleştirilen diplomatik ve kültürel iş birliği sonucunda ortaya çıkmıştır.

Müze, yaklaşık 22.500 m² galeri alanına sahip olup farklı yapı kütlelerinin bir araya geldiği “mikro kent” anlayışıyla tasarlanmıştır. Yapılar, deniz üzerinde konumlanan geniş açıklıklı kubbenin altında bir araya gelmektedir.

Müzenin mimari tasarımı Fransız mimar Jean Nouvel tarafından gerçekleştirilmiştir. Tasarım, Arap mimarlık kültüründeki medina dokusu, kubbe geleneği ve filtrelenmiş ışık kavramlarından yararlanılarak oluşturulmuştur. Yapı deniz üzerinde konumlanan beyaz hacimlerden ve bu hacimleri örten büyük kubbeden oluşmaktadır.

Jean Nouvel, projeyi “deniz üzerindeki müze kenti” olarak tanımlamıştır. Kompleks içerisinde 55 beyaz yapı bloğu yer almakta; bunların arasında galeriler, geçiş alanları ve kamusal mekânlar bulunmaktadır.

Kubbe, yapının en belirgin mimari elemanıdır. Yaklaşık 180 metre çapındaki kubbe, sekiz metal katmandan oluşan karmaşık geometrik desen sistemiyle tasarlanmıştır. Kubbe üzerinde toplam 7.850 yıldız biçimli açıklık bulunmaktadır.

Kubbenin geometrisi, kareler ve altıgenlerden oluşan tekrarlı bir örüntü sistemine dayanmaktadır. Bu sistem, izosceles üçgenlerin döndürülmesi ve çoğaltılmasıyla elde edilmiştir.

Kubbe hem estetik hem çevresel hem de yapısal işlevler üstlenmektedir. Yapının kamusal alanlarını gölgelendirerek mikroiklim oluşturmakta, aynı zamanda doğal ışığın filtrelenmesini sağlamaktadır.

Louvre Abu Dhabi’nin kubbe sistemi, yapının en önemli mühendislik ve tasarım öğelerinden biridir. Yapıya ilişkin teknik veriler şu şekildedir:

• Kubbenin toplam ağırlığı yaklaşık 7.500 tondur. Bu değer, Eiffel Tower’ın ağırlığına yakın olarak belirtilmektedir.
• Kubbe toplam 8 katmandan oluşmaktadır:
• • 4 dış katman paslanmaz çelik,
  • 4 iç katman ise alüminyum malzemeden üretilmiştir.
• Kubbe deseninde toplam 7.850 yıldız biçimli açıklık bulunmaktadır.
• En büyük yıldız açıklığı yaklaşık 13 metre genişliğe sahiptir ve yaklaşık 1.3 ton ağırlığındadır.

Kubbe yalnızca dört taşıyıcı noktaya oturmaktadır ve yaklaşık 165 metre açıklık geçmektedir. Çelik taşıyıcı sistem tercih edilmiş; süreç içerisinde beton, tensegrity ve farklı sistem alternatifleri değerlendirilmiştir. Son aşamada taşıyıcı sistem ile geometrik desen sistemi birleştirilerek üç boyutlu çelik uzay kafes sistem oluşturulmuştur.

Kubbenin iç ve dış yüzeyi arasında yaklaşık 6 metrelik boşluk bulunmaktadır. Bu durum ışığın katmanlar arasında kırılmasını sağlayarak yapı altında değişken gölge etkileri oluşturmaktadır.

Projede parametrik tasarım ve dijital modelleme yöntemleri kullanılmıştır. Gehry Technologies tarafından geliştirilen ortak dijital model sistemi sayesinde mimarlar, mühendisler ve danışman ekipler aynı model üzerinde eş zamanlı çalışabilmiştir.

^{Kubbe Görünümü (}pexels⁾

Müzenin temel tasarım kavramlarından biri “ışık yağmuru” etkisidir. Kubbedeki açıklıklar sayesinde güneş ışığı filtrelenerek zeminde ve duvarlarda hareketli ışık desenleri oluşturmaktadır.

Bu sistem, geleneksel Arap mimarisindeki “mashrabiya” anlayışıyla ilişkilendirilmektedir. Jean Nouvel, filtrelenmiş ışığın Arap kültüründeki doğal mekânsal deneyimlerden biri olduğunu ifade etmektedir.

Kubbenin geçirgenlik oranı farklı alanlarda değişmektedir. Galeri alanlarında doğal aydınlatma için %2–8 arasında geçirgenlik sağlanırken; plaza, su yüzeyi ve diğer korunaklı alanlarda bu oran %0.1–1 seviyesine düşmektedir.

Projede CERMA laboratuvarı tarafından geliştirilen ters ışık analizi sistemi kullanılmıştır. Böylece ışık geçirgenliği parametrik model aracılığıyla hesaplanmış ve kubbe elemanlarının kalınlıkları buna göre belirlenmiştir.

^{Kubbe ve ışık ilişkisi (}pexels⁾

Yapının tasarım ve üretim sürecinde parametrik modelleme, veri tabanlı tasarım ve otomatik üretim sistemlerinden yararlanılmıştır. Kubbe için yaklaşık 12.000 ön üretimli modül geliştirilmiştir.

Projede oluşturulan dijital model üzerinden 300 sayfadan fazla detay çizimi ve yaklaşık 3000 sayfa üretim verisi otomatik olarak elde edilmiştir.

Tasarım doğrulama sürecinde büyük ölçekli fiziksel modeller üretilmiştir. Bunlardan biri 1:33 ölçekli kubbe modelidir. Model yaklaşık 5.5 metre çapında olup 15.280 adet alüminyum ve paslanmaz çelik parçadan oluşmaktadır.

Kompleks içerisinde 23 galeri, geçici sergi alanı, çocuk müzesi, oditoryum, restoran ve kafe bulunmaktadır.

Galeri organizasyonu geleneksel müzelerdeki coğrafi sınıflandırma yerine tematik yaklaşım üzerinden kurgulanmıştır. “Ancient Worlds”, “The Sacred” ve “Traveling Form” gibi başlıklar altında farklı uygarlıklara ait eserler birlikte sergilenmektedir.

Bu yaklaşım, kültürler arası ilişkileri ve tarihsel etkileşimleri vurgulamayı amaçlamaktadır. Aynı galeride Roma, Çin, İslam, Hristiyanlık, Budizm ve diğer kültürlere ait eserlerin birlikte sergilenmesi bu anlayışın bir parçasıdır.

Müze koleksiyonu insanlık tarihinin farklı dönemlerini kapsayacak şekilde oluşturulmuştur. Koleksiyonun odağında kültürler arası etkileşim ve ortak insanlık tarihi bulunmaktadır.

Koleksiyonda yaklaşık 600 eser bulunduğu; ayrıca Fransız kurumlarından ödünç alınan yaklaşık 300 eserin müzede sergilendiği belirtilmektedir.

Sergilenen önemli eserler arasında:

• Self-Portrait – Vincent van Gogh
• La Belle Ferronnière – Leonardo da Vinci
• La Gare Saint-Lazare – Claude Monet
• Le Fifre – Édouard Manet