
Tam adı: | Lindsey Olin Graham | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Doğum tarihi | 15 Temmuz 1955 | ||||||||
Doğum yeri: | Central, Güney Carolina, ABD | ||||||||
Ölüm tarihi: | 11 Temmuz 2026 | ||||||||
Ölüm yeri: | Washington, D.C., ABD | ||||||||
Siyasi Partisi | Cumhuriyetçi Parti | ||||||||
Askeri Hizmeti: | ABD Hava Kuvvetleri JAG (Judge Advocate General's Corps); Hava Kuvvetleri Yedek Kuvvetleri | ||||||||
Siyasi Görevi: | ABD Senatörü (Güney Carolina), 2003–2026 | ||||||||
Lindsey Olin Graham (9 Temmuz 1955, Central, Güney Carolina – 11 Temmuz 2026), Cumhuriyetçi Parti mensubu Amerikalı siyasetçi, avukat ve eski askerî hukukçudur. 2003 yılından ölümüne kadar Güney Carolina eyaletini ABD Senatosu'nda temsil eden Graham, özellikle dış politika, ulusal güvenlik ve savunma alanlarındaki çalışmalarıyla tanınmıştır. Uzun yıllar Senato Silahlı Hizmetler Komitesi ile Senato Yargı Komitesi başta olmak üzere birçok önemli komisyonda görev yapan Graham, Cumhuriyetçi Parti'nin dış politika konularındaki en etkili isimlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Özellikle Ukrayna, Orta Doğu, İran, İsrail ve NATO politikalarına ilişkin açıklamalarıyla hem ABD'de hem de uluslararası kamuoyunda dikkat çeken siyasetçiler arasında yer almıştır.
9 Temmuz 1955 tarihinde Güney Carolina eyaletinin Central kentinde dünyaya gelen Graham, Florence James Graham ile Millie Graham çiftinin oğludur. Ailesinin işlettiği restoran ve bar işletmesinde küçük yaşlardan itibaren çalışarak büyümüştür. Henüz üniversite eğitimi sırasında anne ve babasını kısa aralıklarla kaybetmesi üzerine kız kardeşi Darline'ın bakımını üstlenmiş, bu süreç kişisel yaşamı ve siyasi kariyerinde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Graham, ilerleyen yıllarda yaptığı açıklamalarda ailesini erken yaşta kaybetmesinin sorumluluk anlayışını ve kamu hizmetine bakışını şekillendirdiğini ifade etmiştir.
1977 yılında South Carolina Üniversitesi'nde psikoloji eğitimini tamamlayan Graham, aynı üniversitenin Hukuk Fakültesi'nde öğrenim görerek 1981 yılında hukuk doktoru (Juris Doctor) derecesini almıştır. Hukuk eğitiminin ardından ABD Hava Kuvvetleri'nin Judge Advocate General (JAG) birimine katılarak askerî savcı olarak görev yapmıştır. Avrupa'da ve ABD'nin çeşitli askerî üslerinde hukuk danışmanlığı ve savcılık görevlerinde bulunan Graham, aktif askerî hizmetinin ardından Hava Kuvvetleri Yedek Kuvvetleri'nde görev yapmaya devam etmiş ve albay rütbesiyle emekli olmuştur. Askerî hukuk alanındaki deneyimi, ilerleyen yıllarda Senato'daki savunma ve güvenlik politikalarına ilişkin çalışmalarında önemli bir referans noktası olmuştur.
Lindsey Graham'ın siyasi kariyeri 1993 yılında Güney Carolina Temsilciler Meclisi'ne seçilmesiyle başlamıştır. İki yıllık eyalet meclisi üyeliğinin ardından 1994 seçimlerinde ABD Temsilciler Meclisi'ne seçilen Graham, 1995-2003 yılları arasında Temsilciler Meclisi'nde dört dönem görev yapmıştır. Bu dönemde özellikle yargı, ulusal güvenlik ve askerî konular üzerine yürüttüğü çalışmalarla Cumhuriyetçi Parti içerisinde öne çıkmıştır. Temsilciler Meclisi Yargı Komitesi üyeliği sırasında Başkan Bill Clinton'ın azil sürecinde görev alan Cumhuriyetçi isimlerden biri olması, ulusal ölçekte tanınırlığını artırmıştır.
2002 yılında uzun yıllar Güney Carolina'yı temsil eden Senatör Strom Thurmond'un emekliye ayrılması üzerine yapılan seçimleri kazanarak ABD Senatosu'na seçilen Graham, Ocak 2003'te görevine başlamıştır. Daha sonraki yıllarda 2008, 2014 ve 2020 seçimlerini de kazanarak Senato'daki görevini sürdürmüştür. Yaklaşık çeyrek asırlık Senato kariyeri boyunca savunma bütçesi, dış politika, terörle mücadele, göç politikaları ve federal yargı sistemi konularında hazırlanan çok sayıda yasa tasarısında görev almıştır. Cumhuriyetçi Parti içerisinde özellikle ulusal güvenlik politikalarının şekillendirilmesinde etkili isimlerden biri olarak görülmüştür.
Graham, Senato'da Silahlı Hizmetler, Yargı, Bütçe ve Tahsisatlar gibi Kongre'nin en etkili komitelerinde görev yapmıştır. Savunma harcamalarının artırılması, ABD ordusunun küresel caydırıcılığının korunması ve müttefik ülkelerle askerî iş birliğinin güçlendirilmesini savunan Graham, dış politika alanındaki etkisi nedeniyle hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat yönetimler döneminde uluslararası krizlere ilişkin görüşlerine başvurulan senatörlerden biri olmuştur. Özellikle NATO, Ukrayna, İsrail ve Orta Doğu politikaları konusunda Kongre'deki en görünür Cumhuriyetçi siyasetçiler arasında yer almıştır.
Lindsey Graham, Amerikan dış politikasında müdahaleci ve güçlü caydırıcılığı esas alan yaklaşımın önde gelen savunucularından biri olarak tanınmıştır. ABD'nin küresel askerî varlığının sürdürülmesini, müttefik ülkelerle savunma iş birliğinin güçlendirilmesini ve ulusal güvenliği tehdit ettiğini değerlendirdiği aktörlere karşı sert yaptırımlar uygulanmasını desteklemiştir. Irak ve Afganistan'daki ABD askerî operasyonlarını destekleyen Graham, daha sonraki yıllarda Libya ve Suriye'deki Amerikan müdahalelerine de olumlu yaklaşmıştır. Terörle mücadele, istihbarat paylaşımı ve savunma harcamalarının artırılması gerektiğini savunmuş; bu konular Cumhuriyetçi Parti içindeki temel politika alanlarını oluşturmuştur.
Rusya-Ukrayna Savaşı sürecinde Ukrayna'ya verilen askerî ve mali desteğin güçlü savunucuları arasında yer alan Graham, Rusya'ya yönelik ekonomik yaptırımların genişletilmesini öngören çeşitli girişimlere destek vermiştir. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile birçok kez bir araya gelen Graham, ölümünden yalnızca bir gün önce Kiev'i ziyaret ederek ABD'nin Ukrayna'ya desteğinin devam edeceği mesajını vermiştir. Rusya'nın saldırgan politikalarının yalnızca Ukrayna'yı değil Avrupa güvenlik mimarisini de tehdit ettiğini savunan Graham, bu nedenle Batı ittifakının ortak hareket etmesi gerektiğini sık sık dile getirmiştir.
Lindsey Graham'ın siyasi kariyerinde belirgin başlıklardan biri Orta Doğu politikaları olmuştur. Graham, İsrail ile ABD arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesini savunan Cumhuriyetçi siyasetçilerin başında gelmiş, İsrail'in güvenliğinin ABD'nin ulusal güvenlik politikalarının ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etmiştir. 【1】 ABD'nin İsrail'e yönelik askerî ve mali desteğinin sürdürülmesini destekleyen Graham, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yakın ilişkiler kurmuş ve Amerikan İsrail Halkla İlişkiler Komitesi (AIPAC) gibi İsrail yanlısı çevrelerle düzenli temaslarda bulunmuştur.
Graham, ABD'nin 2018 yılında Tel Aviv'deki büyükelçiliğini Kudüs'e taşıma kararını destekleyen Cumhuriyetçi senatörler arasında yer almıştır. Kudüs'ün İsrail'in başkenti olarak tanınmasının bölgedeki mevcut siyasi gerçekliği yansıttığını savunmuş ve bu kararın iki ülke arasındaki stratejik ilişkileri güçlendireceğini ifade etmiştir. Aynı dönemde İsrail'in güvenlik politikalarına verdiği destek nedeniyle hem ABD'de hem de uluslararası kamuoyunda dikkat çeken isimlerden biri olmuştur.
2023 yılında başlayan Gazze Savaşı sonrasında da İsrail'e verdiği desteği sürdüren Graham, Hamas'ın tamamen etkisiz hâle getirilmesi gerektiğini savunmuştur. Gazze'deki çatışmalar sırasında yaptığı bazı açıklamalar uluslararası kamuoyunda yoğun eleştirilere neden olmuş, özellikle İsrail'in askerî operasyonlarına koşulsuz destek vermesi ve İran'ın bölgedeki etkisinin kırılması gerektiğine yönelik ifadeleri tartışmalara yol açmıştır. Bu süreçte İsrail'in kendisini savunma hakkına sahip olduğunu vurgulayan Graham, ABD'nin askerî desteğinin kesintisiz devam etmesini savunmuştur.
İran konusunda ise Graham, Cumhuriyetçi Parti'nin en sert tutum sergileyen isimlerinden biri olarak öne çıkmıştır. İran'ın nükleer programının durdurulması, balistik füze kapasitesinin sınırlandırılması ve Devrim Muhafızları'nın bölgedeki faaliyetlerinin engellenmesi gerektiğini savunmuştur. İran yönetimine yönelik ekonomik yaptırımların genişletilmesini desteklemiş, zaman zaman rejim değişikliği çağrılarında bulunmuş ve ABD ile İsrail'in İran'a yönelik askerî operasyonlarını açık şekilde desteklemiştir. Bu açıklamaları nedeniyle özellikle Orta Doğu politikalarında en tartışmalı Amerikalı senatörlerden biri olarak değerlendirilmiştir.
Lindsey Graham'ın Türkiye'ye yönelik yaklaşımı, siyasi kariyeri boyunca güvenlik, NATO, Suriye ve savunma sanayii ekseninde şekillenmiştir. Graham, Türkiye'nin NATO'nun güney kanadındaki stratejik önemini ve Karadeniz ile Orta Doğu arasındaki jeopolitik konumunu birçok kez vurgulamış, bununla birlikte Ankara'nın Suriye politikası ve Rusya ile geliştirdiği savunma iş birliği nedeniyle zaman zaman ABD Kongresi'nde Türkiye'yi en sert eleştiren Cumhuriyetçi senatörlerden biri olmuştur. Türkiye ile yaşanan görüş ayrılıklarına rağmen iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın korunması gerektiğini savunan Graham, diplomatik diyaloğun sürdürülmesini destekleyen açıklamalar da yapmıştır.
2019 yılında Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyine yönelik Barış Pınarı Harekâtı sırasında Graham, operasyonu sert biçimde eleştirmiş ve Demokrat Senatör Chris Van Hollen ile birlikte Türkiye'ye yaptırım uygulanmasını öngören yasa tasarısını hazırlamıştır. 【1】 Graham, ABD'nin IŞİD'e karşı mücadelede birlikte hareket ettiği Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) korunması gerektiğini savunmuş, Türkiye'nin askerî operasyonunun bölgesel istikrarı olumsuz etkileyebileceğini ileri sürmüştür. Aynı dönemde Türkiye'nin güvenlik kaygılarının diplomatik yollarla giderilmesi gerektiğini ifade ederek, Kobani çevresinde silahsızlandırılmış güvenli bölge oluşturulmasının değerlendirilebileceğini belirtmiştir.
Graham, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasını NATO'nun ortak savunma sistemi açısından ciddi bir güvenlik sorunu olarak değerlendirmiştir. Bu nedenle ABD'nin CAATSA yaptırımlarını uygulamasını desteklemiş ve Türkiye'nin F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Programı'ndan çıkarılması kararını savunan Kongre üyeleri arasında yer almıştır. S-400 sistemlerinin F-35 teknolojileriyle birlikte kullanılmasının NATO'nun güvenliği açısından risk oluşturduğunu dile getirmiştir.
Ancak ilerleyen yıllarda Graham'ın Türkiye'ye yönelik yaklaşımında daha uzlaşmacı bir tutum görülmeye başlamıştır. Özellikle Donald Trump'ın ikinci başkanlık döneminde Ankara-Washington ilişkilerinin yeniden canlandırılması yönündeki girişimleri destekleyen Graham, Türkiye'nin NATO açısından vazgeçilmez bir müttefik olduğunu vurgulamıştır. Mayıs 2025'te gerçekleştirdiği Türkiye ziyaretinde, F-35 programına dönüş konusunda Kongre'de çözüm üretilebileceğini ifade etmiş; CAATSA yaptırımları, Suriye'nin yeniden inşası ve bölgesel güvenlik konularında Türk yetkililerle görüşmeler gerçekleştirmiştir.
Son olarak 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenen NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi'ne ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte katılan Graham, Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesine açık olduğunu açıklamıştır. Bununla birlikte İsrail ve Yunanistan'ın Kongre üzerindeki etkisinin karar alma sürecini zorlaştırabileceğini de ifade etmiştir. Bu açıklamalar, Graham'ın önceki yıllarda savunduğu yaptırım yanlısı politikadan daha pragmatik ve diplomatik bir yaklaşıma yöneldiği şeklinde değerlendirilmiştir.
Lindsey Graham ile Donald Trump arasındaki siyasi ilişki, Amerikan siyasetindeki dönüşümlerden biri olarak değerlendirilmektedir. Graham, 2015 yılında Cumhuriyetçi Parti başkan aday adaylığı sürecinde Trump'ı sert ifadelerle eleştirmiş; onu "bölücü", "popülist" ve Cumhuriyetçi Parti'nin seçim kazanma ihtimalini zayıflatabilecek bir aday olarak nitelendirmiştir. Trump'ın göç politikaları ve seçim kampanyasında kullandığı söylemleri eleştiren Graham, o dönemde iki isim arasındaki ilişkinin uzun süre gergin seyretmesine neden olmuştur.
Trump'ın 2016 başkanlık seçimlerini kazanmasının ardından iki siyasetçi arasındaki ilişkiler giderek değişmeye başlamıştır. Graham, özellikle dış politika, savunma harcamaları, federal yargıya muhafazakâr üyelerin atanması ve İran'a yönelik sert politikalar konusunda Trump yönetimiyle ortak hareket etmiştir. Zamanla iki isim arasındaki siyasi iş birliği kişisel yakınlığa da dönüşmüş; Graham, Trump'ın Kongre'deki önemli müttefiklerinden biri olarak görülmeye başlanmıştır.
2021 yılında yaşanan 6 Ocak Kongre Baskını sonrasında Graham, Senato kürsüsünde yaptığı konuşmada Trump'ın seçim sonuçlarını kabul etmesi gerektiğini ifade etmiş ve "Artık yeter." sözleriyle dikkat çekmiştir. Bu açıklamalar, Trump ile arasındaki mesafenin yeniden açıldığı şeklinde yorumlanmıştır. Ancak ilerleyen aylarda iki isim yeniden yakınlaşmış; Graham, Trump'ın politikalarını desteklemeyi sürdürmüş ve 2024 başkanlık seçimlerinde açık biçimde Trump'ın adaylığını desteklemiştir.
Trump'ın ikinci başkanlık döneminde Graham, yönetimin dış politika gündeminin şekillenmesinde etkili Cumhuriyetçi senatörlerden biri olarak öne çıkmıştır. Özellikle Ukrayna, İran, İsrail, NATO ve Türkiye ile ilişkiler konusunda Trump yönetimiyle yakın koordinasyon içerisinde çalışmış; Kongre ile Beyaz Saray arasında köprü görevi üstlenen isimlerden biri olarak değerlendirilmiştir. Ölümüne kadar Trump'ın yakın siyasi müttefikleri arasında yer almaya devam etmiştir.
Lindsey Graham, dış politika ve ulusal güvenlik konularındaki sert tutumu nedeniyle Amerikan siyasetinin tartışmalı Cumhuriyetçi isimlerinden biri olarak kabul edilmiştir. ABD'nin küresel askerî varlığının korunmasını, savunma harcamalarının artırılmasını ve uluslararası krizlerde Washington'ın daha aktif rol üstlenmesini savunmuştur. Özellikle İran, Rusya ve uluslararası terör örgütlerine yönelik sert yaptırımları destekleyen Graham, Cumhuriyetçi Parti'nin geleneksel müdahaleci dış politika anlayışını temsil eden siyasetçiler arasında gösterilmiştir.
Graham'ın İsrail'e verdiği güçlü destek ve Gazze ile İran konusunda yaptığı açıklamalar uluslararası kamuoyunda yoğun eleştirilere neden olmuştur. İsrail'in askerî operasyonlarını güçlü biçimde savunması ve İran yönetimine karşı sert söylemleri, başta Orta Doğu ülkeleri olmak üzere birçok çevrede tepkiyle karşılanmıştır. Buna karşın Graham, bu politikaların ABD'nin ulusal güvenliği ve müttefiklerinin korunması açısından gerekli olduğunu savunmuştur.
Cumhuriyetçi Parti içinde ise Graham, zaman zaman parti içerisindeki farklı kanatlarla görüş ayrılıkları yaşamıştır. Özellikle Donald Trump'a yönelik tutumundaki değişim, bazı çevreler tarafından siyasi pragmatizm olarak değerlendirilirken, bazı Cumhuriyetçiler tarafından eleştirilmiştir. Bununla birlikte Senato'daki uzun siyasi kariyeri boyunca hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi senatörlerle çalışabilen isimlerden biri olarak öne çıkmıştır.
Lindsey Graham, 11 Temmuz 2026 tarihinde 71 yaşında kısa ve ani bir rahatsızlığın ardından hayatını kaybetmiştir. Ertesi gün yapılan resmî açıklamada ölüm nedeninin kalp ve damar hastalığına bağlı gelişen aort diseksiyonu (aort yırtılması) olduğu duyurulmuştur. Ölümünden yalnızca bir gün önce Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile Kiev'de görüşmüş, birkaç gün önce ise Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde ABD heyeti içerisinde yer almıştır. Beklenmedik ölümü ABD siyasetinde geniş yankı uyandırmış ve Cumhuriyetçi Parti başta olmak üzere birçok siyasetçi tarafından taziye mesajları yayımlanmıştır.
ABD Başkanı Donald Trump, Graham'ı "gerçek bir Amerikan vatanseveri" olarak nitelendirirken Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve çok sayıda dünya lideri de yayımladıkları mesajlarda Graham'ın dış politika alanındaki etkisine vurgu yapmıştır. Yaklaşık 24 yıl boyunca sürdürdüğü Senato görevi boyunca ulusal güvenlik, savunma ve dış politika konularında Cumhuriyetçi Parti'nin etkili isimlerinden biri olarak kabul edilen Graham, özellikle müdahaleci dış politika anlayışı, NATO'ya verdiği önem, Ukrayna ve İsrail'e yönelik güçlü desteği ile Amerikan siyasetinde iz bırakan senatörler arasında yer almıştır.
Al Jazeera. "What made US Republican Senator Lindsey Graham a controversial figure? " Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026.https://www.aljazeera.com/news/2026/7/12/what-made-us-republican-senator-lindsey-graham-a-controversial-figure
Associated Press (AP). "Sen. Lindsey Graham likely died after aorta tear, medical examiner says." Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026. https://apnews.com/article/lindsey-graham-dies-south-carolina-bfa556e170f2df22ce9ffc7165da3dfa
BBC News Türkçe. "Ani bir rahatsızlıkla" hayatını kaybeden ABD Senatörü Lindsey Graham kimdir, Türkiye'ye karşı tutumu nasıldı? "Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026.
https://www.bbc.com/turkce/articles/c5yz1040mzvo
CNN Türk. "Lindsey Graham kimdir? ABD'li Senatör Lindsey Graham hayatını kaybetti, kaç yaşındaydı, neden öldü?" Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026.
CNN. "Sen. Lindsey Graham dies at 71 after brief illness." Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026.
https://edition.cnn.com/2026/07/12/politics/sen-lindsey-graham-dies-at-71-hnk
Deutsche Welle (DW Türkçe). "Trump yanlısı Senatör Graham'ın ölüm nedeni belli oldu." Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026. https://amp.dw.com/tr/trump-yanl%C4%B1s%C4%B1-senat%C3%B6r-graham%C4%B1n-%C3%B6l%C3%BCm-nedeni-belli-oldu/a-77929256
Euronews Türkçe. ABD'li Senatör Lindsey Graham kısa ve ani hastalık sonrası öldü. Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026. https://tr.euronews.com/2026/07/12/abdli-senator-lindsey-graham-kisa-ve-ani-hastalik-sonrasi-oldu
NBC News. "Sen. Lindsey Graham dies at 71 after brief, sudden illness." Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026.
The Guardian. "Congress, Capitol and US politics live: Lindsey Graham's sudden death sends shockwaves through Congress as politicians mourn and mull his replacement. " Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026. https://www.theguardian.com/us-news/live/2026/jul/13/congress-capitol-lindsey-graham-trump-republicans-democrats-us-politics-latest-news-updates
[1]
Al Jazeera. “What Made US Republican Senator Lindsey Graham a Controversial Figure.” Al Jazeera, 12 Temmuz 2026. Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026. https://www.aljazeera.com/news/2026/7/12/what-made-us-republican-senator-lindsey-graham-a-controversial-figure
[1]
BBC News Türkçe. “Lindsey Graham Kimdir? ABD'li Cumhuriyetçi Senatör Neden Tartışmalı Bir Figür?” BBC News Türkçe. Erişim Tarihi: 13 Temmuz 2026. https://www.bbc.com/turkce/articles/c5yz1040mzvo

Tam adı: | Lindsey Olin Graham | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Doğum tarihi | 15 Temmuz 1955 | ||||||||
Doğum yeri: | Central, Güney Carolina, ABD | ||||||||
Ölüm tarihi: | 11 Temmuz 2026 | ||||||||
Ölüm yeri: | Washington, D.C., ABD | ||||||||
Siyasi Partisi | Cumhuriyetçi Parti | ||||||||
Askeri Hizmeti: | ABD Hava Kuvvetleri JAG (Judge Advocate General's Corps); Hava Kuvvetleri Yedek Kuvvetleri | ||||||||
Siyasi Görevi: | ABD Senatörü (Güney Carolina), 2003–2026 | ||||||||
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Lindsey Graham" maddesi için tartışma başlatın
Eğitimi
Siyasi Kariyeri
ABD Dış Politikası ve Güvenlik Yaklaşımı
İsrail, Gazze ve İran Politikası
Türkiye Politikası ve Türkiye ile İlişkileri
Donald Trump ile İlişkisi
Siyasi Görüşleri ve Tartışmalar
Ölümü ve Siyasi Mirası