Lillian Moller Gilbreth (24 Mayıs 1878, Oakland, Kaliforniya – 2 Ocak 1972, Phoenix, Arizona), Amerikalı endüstri mühendisi, psikolog ve yönetim bilimcisidir. Modern endüstri mühendisliği, ergonomi ve yönetim bilimlerinin gelişiminde önemli rol oynayan Gilbreth, özellikle zaman-hareket etütleri ve insan faktörünün üretim sistemlerine entegrasyonu üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmaktadır. Endüstriyel verimlilik çalışmalarına psikolojik yaklaşımı dahil eden ilk bilim insanlarından biri kabul edilmektedir.

Lillian Moller Gilbreth, Amerika Birleşik Devletleri’nin Kaliforniya eyaletinde doğmuştur. Eğitim hayatı boyunca edebiyat, psikoloji ve yönetim alanlarına ilgi göstermiştir.

Gilbreth, lisans eğitimini University of California, Berkeley’de tamamlamıştır. Daha sonra psikoloji alanında yüksek lisans ve doktora çalışmaları yürütmüştür. Akademik çalışmaları sırasında insan davranışı ve çalışma psikolojisi üzerine yoğunlaşmıştır.

Psikoloji eğitimi, ilerleyen yıllarda üretim sistemlerine insan odaklı yaklaşım geliştirmesinde etkili olmuştur.

Gilbreth, eşi Frank Bunker Gilbreth ile birlikte endüstriyel üretim süreçleri üzerine çalışmalar yürütmüştür. Çalışmalarında iş süreçlerinin daha verimli hâle getirilmesini amaçlamıştır.

Lillian ve Frank Gilbreth, iş süreçlerini küçük hareketlere ayırarak üretimde gereksiz hareketleri belirlemeye çalışmıştır. Bu çalışmalar, “zaman ve hareket etütleri” olarak bilinmektedir.

Amaç, çalışanların daha az enerji harcayarak daha verimli çalışmasını sağlamaktı. Bu yöntemler daha sonra modern üretim sistemleri ve iş analizlerinin temelini oluşturmuştur.

Gilbreth’in en önemli katkılarından biri, üretim sistemlerinde insan psikolojisi ve ergonomi kavramlarını öne çıkarmasıdır. Çalışma ortamlarının insan sağlığına uygun şekilde düzenlenmesi gerektiğini savunmuştur.

Bu yaklaşım, günümüzde ergonomi ve insan faktörleri mühendisliği olarak bilinen alanların gelişimine katkı sağlamıştır.

Lillian Moller Gilbreth ve zaman-hareket etütlerini temsil eden görseller.

Gilbreth’in çalışmaları, modern endüstri mühendisliğinin gelişiminde önemli rol oynamıştır. Özellikle:

• İş süreçlerinin sistematik analizine katkı sağlamıştır
• Ergonomi alanının gelişmesine yardımcı olmuştur
• İnsan odaklı üretim anlayışını desteklemiştir
• Verimlilik çalışmalarına psikolojik yaklaşım kazandırmıştır

Gilbreth’in geliştirdiği yöntemler, günümüzde üretim yönetimi, operasyon yönetimi ve iş analizi alanlarında kullanılmaktadır.

Gilbreth, akademik kariyeri boyunca çeşitli üniversitelerde ders vermiş ve danışmanlık faaliyetlerinde bulunmuştur. Ayrıca üretim süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik çok sayıda araştırma yayımlamıştır.

Amerika Birleşik Devletleri’nde mühendislik alanında öne çıkan ilk kadın bilim insanlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Lillian Gilbreth, eşi Frank Gilbreth ile birlikte çalışmış ve büyük bir aile yaşamı sürdürmüştür. Çocuklarının yaşamı ve aile deneyimleri daha sonra çeşitli kitap ve filmlere konu olmuştur.

Bilimsel çalışmalarını aile yaşamıyla birlikte yürütmesi nedeniyle çalışma hayatı ve aile dengesi konusunda örnek gösterilen isimlerden biri olmuştur.

Gilbreth, yaşamının ilerleyen dönemlerinde akademik çalışmalarına ve danışmanlık faaliyetlerine devam etmiştir. 1972 yılında Arizona’da hayatını kaybetmiştir.

Lillian Moller Gilbreth, modern endüstri mühendisliği ve ergonomi alanlarının öncü isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Özellikle insan merkezli üretim anlayışının gelişmesinde önemli rol oynamıştır.

Çalışmaları, günümüzde üretim sistemleri, iş güvenliği, ergonomi ve operasyon yönetimi alanlarında etkisini sürdürmektedir.